Họa sĩ cần có đủ bằng chứng pháp lý để bảo vệ mình trước nạn tranh giả

Thứ Năm, 03/05/2018, 16:28:22
 Font Size:     |        Print
 

Các họa sĩ bức xúc về nạn tranh giả tràn lan.

NDĐT – Cách đây không lâu, một số họa sĩ, trong đó có những tên tuổi lớn của làng mỹ thuật Việt Nam đã cùng tập hợp nhau lại để tìm cách chống lại nạn tranh giả tràn lan, ảnh hưởng nặng nề đến uy tín của họ cũng như của nền mỹ thuật Việt. Mới đây, bà Trần Thị Thu Đông, Cục phó Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm đã có phản hồi lại ý kiến của các họa sĩ.

Bà Trần Thị Thu Đông cho biết, trước hết cần phải làm rõ khái niệm tranh giả. Theo đúng thuật ngữ chuyên môn, tranh giả là tranh chép không đúng quy định của pháp luật. Hiện tại có tranh chép được pháp luật cho phép và tranh chép trái phép. Theo Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 113 của chính phủ quy định về hoạt động mỹ thuật và mỹ thuật dân sự, việc sao chép tranh phải có sự đồng ý của tác giả, đồng thời bản sao phải có kích thước to hoặc nhỏ hơn bản gốc.

Cục phó Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm đưa ra một số giải pháp như sau: Trước hết các họa sĩ cần tự bảo vệ mình và các tác phẩm của mình bằng cách đăng ký bản quyền tác phẩm hoặc đăng ký chi tiết trên tác phẩm. Thứ hai, giao dịch mua bán tác phẩm phải có hóa đơn chứng từ, khi mua tác phẩm phải yêu cầu người bán tranh cung cấp hồ sơ, chứng nhận bản quyền của tác phẩm đó. Thứ ba, các giao dịch mua bán tranh cũng phải nộp thuế đầy đủ theo quy định hiện hành.

Một thực tế là hiện nay, nhiều họa sĩ gặp khó khăn việc chứng minh tác phẩm là của mình khi phát hiện ra tranh giả. Mới đây, họa sĩ Thành Chương phát hiện tranh của mình tại Trưng bày “Những bức tranh trở về từ châu Âu” nhưng mang một cái tên khác và ký tên họa sĩ Tạ Tỵ. Ông chia sẻ, không chỉ ông mà cả gia đình họa sĩ Tạ Tỵ cũng gặp khó khăn khi phải chứng minh đứa con tinh thần của mình là "của mình". “Còn cả nguyên mẫu người thật việc thật, còn cả bản phác thảo bức tranh của tôi, nhưng việc chứng minh vẫn vô cùng khó khăn, cuối cùng cả tôi và gia đình họa sĩ Tạ Tỵ đều phải bỏ cuộc. Tại sao chúng tôi lại phải đi chứng minh những thứ đương nhiên của mình là của mình?”, họa sĩ bức xúc.

Bà Trần Thị Thu Đông chia sẻ: “Hiện nay các họa sĩ kêu ca về vấn đề tranh bị làm giả nhưng lại không chứng minh được đó là tác phẩm của mình. Có họa sĩ đưa được vụ việc ra đến tòa án nhưng tòa cũng yêu cầu có đầy đủ bằng chứng để chứng minh tác phẩm đó là của họa sĩ. Có họa sĩ đưa ra được những phác thảo ban đầu nhưng phác thảo đó lại không giống với tác phẩm hiện tại của họa sĩ. Cho nên có ra tòa cũng không chứng minh được, mặc dù bạn bè hay người thân họa sĩ đều biết rõ ràng tác phẩm của họ bị sao chép. Chính vì thế, giải pháp quan trọng là họa sĩ phải chứng minh được tác phẩm của mình và khi giao dịch mua bán tác phẩm phải có hồ sơ công nhận bản quyền, thì sau đó mới giải quyết được vấn đề tranh thật tranh giả”.

Một giải pháp nữa mà Cục phó Cục Mỹ thuật, Triển lãm và Nhiếp ảnh đưa ra là các cơ quan chức năng, như cơ quan quản lý thị trường, thanh tra văn hóa cần phải tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý. Hiện nay tình trạng tranh chép không đúng quy định, tranh mạo danh, tranh nhái vẫn đang diễn ra tràn lan ở nhiều nơi, phổ biến là TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hội An, Quảng Nam và một số địa phương khác, nhưng khó xử lý được theo quy định của pháp luật vì những lý do kể trên. Bà Trần Thị Thu Đông cũng cho biết, theo quy định, một họa sĩ đã từ trần cách đây 50 năm thì tác phẩm trở thành di sản, việc sao chép lại tranh của họa sĩ đó phải tuân thủ đúng pháp luật.

Một trong những “công cụ” quan trọng nhất để xác định tranh giả, tranh thật là việc thẩm định. Bà Trần Thị Thu Đông cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giao chức năng thẩm định mỹ thuật và nhiếp ảnh cho cơ quan giám định tác phẩm của Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm. Trung tâm giám định này đang trong quá trình xây dựng mô hình và mua sắm trang thiết bị, đến năm 2019 chính thức đi vào hoạt động. Nhiều họa sĩ cũng đặt hy vọng vào Trung tâm giám định này, nhưng mong muốn Trung tâm sẽ quy tụ những chuyên gia nhiều kinh nghiệm thực tế chứ không phải là những người chỉ nặng về mặt học thuật, lý thuyết.

Tranh giả ngang nhiên “lấn” tranh thật

Nghệ sĩ tự bảo vệ mình

TUYẾT LOAN

Chia sẻ