Sôi nổi hội voi Buôn Đôn

Thứ Ba, 12/03/2019, 14:53:56

NDĐT - Trong hai ngày 11 và 12-3, tại xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đác Lắc đã diễn ra Hội voi Buôn Đôn năm 2019 trong không khí sôi nổi, hào hứng, thu hút hàng nghìn người dân địa phương và khách du lịch trong và ngoài nước tham gia, cổ vũ. Đây là một trong những hoạt động thiết thực nằm trong chuỗi các hoạt động của Lễ hội cà-phê Buôn Ma Thuột lần thứ 7 năm 2019.

Sôi nổi hội voi Buôn Đôn

Đàn voi Buôn Đôn diễu hành trong lễ hội.

Hội voi năm nay có 10 con voi tại huyện Buôn Đôn tham gia với nhiều hoạt động như: Lễ cúng bến nước của dân tộc M’nông; lễ cúng sức khỏe cho voi; tái hiện hoạt động săn bắt voi rừng; voi diễu hành; đua voi; voi đá bóng... Tất cả các hoạt động này đều diễn ra sôi nổi, hào hứng trong tiếng reo hò, cổ vũ của hàng nghìn người dân địa phương và du khách gần xa. Hội đua voi năm nay để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp với du khách.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đác Lắc Võ Văn Cảnh cho biết: Hiện nay, Đác Lắc là tỉnh có số lượng voi nhà nhiều nhất ở Việt Nam, với khoảng 43 con. Mặc dù trong thời gian qua, các cấp, các ngành chức năng và Trung tâm Bảo tồn voi Đác Lắc đã có nhiều nỗ lực trong công tác bảo tồn đàn voi nhà nhưng các biện pháp bảo tồn vẫn chưa phát huy hiệu quả, đặc biệt là không có không gian để voi giao phối nên trong hàng chục năm qua đàn voi nhà không sinh sản được voi con nào, khiến đàn voi nhà ở Đác Lắc đang sụt giảm nhanh chóng.

Vì vậy, cứ vào đầu tháng 3 hằng năm, tỉnh Đác Lắc đều tổ chức Hội voi Buôn Đôn nhằm tôn vinh tinh thần thượng võ, tài nghệ săn bắt voi huyền thoại của đồng bào dân tộc ở Bản Đôn và việc thuần dưỡng voi của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Thông qua lễ hội nhằm mục đích nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn đàn voi nhà, đồng thời phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc, tạo sức lan tỏa để bảo tồn các giá trị văn hóa, quảng bá hình ảnh du lịch của địa phương.

Voi đá bóng.

Anh Y’Con Triêk, nài voi Mtâo, ở xã Krông Na, huyện Buôn Đôn chia sẻ: Buôn Đôn là vùng đất huyền thoại về săn bắt voi và nghề thuần dưỡng voi ở Tây Nguyên. Tuy nhiên, hàng chục năm nay, việc săn bắt voi rừng không còn diễn ra nữa và đàn voi nhà cũng sụt giảm nhanh do môi trường tự nhiên để voi sinh sống ngày càng bị thu hẹp. Bên cạnh đó, do cuộc sống khó khăn nên các gia đình sở hữu voi đều sử dụng voi phục vụ du lịch, hằng ngày đàn voi phải chở du khách hàng tiếng đồng hồ, thời gian nghỉ ngơi ít, thức ăn cho voi lại thiếu... nên đàn voi ngày càng già yếu. Thông qua hội voi này, tôi mong muốn các cấp chính quyền và các tổ chức bảo vệ động vật trên thế giới quan tâm, hỗ trợ kinh phí để người nuôi voi chúng tôi chăm sóc voi được tốt hơn, không phải đưa voi đi phục vụ du lịch nữa. Có như vậy mới bảo tồn đàn voi nhà được lâu dài hơn.

Chị Nguyễn Thị Lan, một Việt kiều từ Mỹ về, phấn khởi cho biết: Tôi định cư ở Mỹ đã nhiều năm, cứ hai năm tôi lại về Việt Nam đón Tết với gia đình một lần. Năm nay, nghe tin tỉnh Đác Lắc tổ chức Lễ hội cà-phê Buôn Ma Thuột và Hội voi Buôn Đôn nên tôi ráng lại thêm ít ngày để đến dự hội, tận mắt xem đua voi là thế nào. Thú thật, sau một ngày xem các hoạt động của Hội voi Buôn Đôn, tôi cũng như các thành viên trong gia đình rất thích thú, nhất là xem đua voi và voi đá bóng. Tuy nhiên, tôi thấy voi ở đây phục vụ du lịch nhiều quá, trong khi việc chăm sóc của người dân thiếu chu đáo nên đàn voi ngày càng già yếu và voi không sinh sản được. Vì vậy, đàn voi ở đây đang ngày giảm sụt mạnh và nếu sau này ở Buôn Đôn không còn voi nữa thì tiếc lắm! Qua hội voi này, tôi mong các cấp chính quyền của tỉnh Đác Lắc sớm có các chính sách thiết thực để hỗ trợ các hộ dân có voi chăm sóc, bảo tồn đàn voi được tốt hơn để sau này khi về nước chúng tôi còn lên Buôn Đôn để dự hội voi.

Cũng trong khuôn khổ Hội voi Buôn Đôn, ngày 11-3, tại xã Krông Na, huyện Buôn Đôn, cộng đồng người M’Nông ở đây đã tổ chức Lễ cúng bến nước và cúng sức khỏe cho voi. Già làng Y Nuốt Buôn Yă, ở buôn Trí B, xã Krông Na cho biết: Người dân bản địa có quan hệ gắn bó mật thiết và lòng yêu thương, quý trọng đối với con voi. Đây cũng là dịp để con người tạ ơn thần linh, cảm ơn những chú voi đã giúp đỡ cho chủ voi và buôn làng, đồng thời mong voi luôn có sức khỏe để phục vụ và gắn bó với con người.

Voi trên đường đua.

Cũng theo già làng Y Nuốt Buôn Yă, trong lễ cúng, thầy cúng gọi mời Giàng, các vị thần núi, thần sông, thần voi… về chứng kiến và ban phát sức khỏe cho voi, cầu mong cho voi luôn được khỏe mạnh, giúp đỡ chủ nhà trong những công việc quan trọng. Các nài voi cũng được cúng sức khỏe, con voi nào được cúng, nài voi cũng được ban rượu, thịt và thực hiện nghi lễ cúng với ý nghĩa cam kết thương yêu voi như người bạn, chăm sóc cho voi luôn khỏe mạnh.

Lễ cúng sức khỏe cho voi là phong tục truyền thống lâu đời của các dân tộc ở Đác Lắc. Đây là nét độc đáo thể hiện sự trân quý của đồng bào Tây Nguyên dành cho loài vật hiện thân của sức mạnh, quyền uy và sự giàu có. Thông qua hoạt động này đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách tìm hiểu về văn hóa voi ở Buôn Đôn, hiểu biết thêm về vai trò của voi trong đời sống của đồng bào Tây Nguyên.

Anh Trần Văn Quý, du khách đến từ TP Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa chia sẻ: Đây là lần đầu tiên tôi được nhìn thấy voi và chứng kiến lễ cúng sức khỏe cho loài voi. Cúng sức khỏe cho voi là một nét văn hóa độc đáo, tạo ấn tượng mạnh đối với du khách về mối quan hệ đặc biệt giữa voi và con người. Hy vọng người dân bản địa nơi đây sẽ duy trì, phát huy nét đẹp văn hóa này và nỗ lực hơn nữa trong việc bảo tồn đàn voi nhà.

Nằm trong các hoạt động của Hội voi Buôn Đôn, cộng đồng đồng bào dân tộc M’Nông ở xã Krông Na, huyện Buôn Đôn cũng tổ chức Lễ cúng bến nước Bay Rong nhằm tạ ơn thần linh đã cho buôn làng có được nguồn nước sạch. Lễ cúng bến nước là một trong những phong tục tập quán của đồng bào Tây Nguyên nói chung và là nét văn hóa truyền thống đặc sắc của người M’Nông nói riêng. Từ xa xưa, người dân M’Nông đã dùng nguồn nước ở đầu nguồn các khe suối và các mạch nước ven sông để phục vụ nhu cầu sinh hoạt. Vì thế, nguồn nước được chủ bến nước và người dân coi như sự sống không thể thiếu của buôn làng.

Xuất phát từ điều đó, người M’Nông trong buôn làng luôn nêu cao ý thức vệ sinh bến nước, giữ nguồn nước được trong sạch phục vụ nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng. Đồng thời, hằng năm chủ bến nước và người dân trong buôn làng đều tổ chức lễ cúng bến nước để tạ ơn thần nước đã cho buôn làng có được nguồn nước sạch, tạ ơn thần linh phù hộ cho mọi người dân khỏe mạnh, không bị đau ốm bệnh tật.

NGUYỄN CÔNG LÝ