Cháy mãi tình yêu với nghệ thuật xiếc

Thứ Năm, 12/07/2018, 20:36:11
 Font Size:     |        Print
 

Tiết mục "Cô gái và những chiếc vòng" của Nghệ sĩ Ưu tú Bích Liên.

Những năm gần đây, nghệ thuật xiếc Việt Nam nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng đã không ngừng phát triển, mang đến cho khán giả nhiều chương trình, tác phẩm chất lượng cao, làm thay đổi vị thế xiếc Việt Nam trên trường quốc tế.

Theo NSƯT Nguyễn Thị Thanh Thúy, nghệ thuật xiếc thành phố những năm qua đã góp phần mang đến cho khán giả nhiều chương trình, tác phẩm đặc sắc. Điển hình là Nhà hát nghệ thuật Phương Nam, đơn vị hoạt động trên lĩnh vực xiếc, rối đã có nhiều đóng góp cho hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Các nghệ sĩ của nhà hát đã đạt nhiều thành tích xuất sắc trong các cuộc thi, Liên hoan xiếc quốc tế, lập kỷ lục Guinness thế giới, tạo nên những ấn tượng tốt đẹp cho khán giả trong nước và ngoài nước. Nhắc đến nghệ thuật xiếc TP Hồ Chí Minh, không ai không biết đến NSƯT Bích Liên, đoạt hai Huy chương bạc Liên hoa xiếc toàn quốc năm 2002, Huy chương vàng Liên hoan xiếc quốc tế năm 2002, giải Kim cương Liên hoan xiếc quốc tế Tiếng vọng châu Á năm 2014 tại Ca-dắc-xtan với tiết mục “Cô gái và những chiếc vòng”. Thành phố còn có nghệ sĩ Trần Ngọc Bảo đoạt Huy chương đồng tiết mục tung hứng, nghệ sĩ Nguyễn Minh Tiến đoạt Huy chương đồng với tiết mục “Thang lắc” tại Liên hoan xiếc quốc tế tại Mông Cổ, hay mới đây là anh em NSƯT Quốc Cơ - Quốc Nghiệp với thành tích trình diễn xuất sắc tại vòng chung kết cuộc thi Tìm kiếm tài năng nước Anh… Những thành tích ấy góp phần đem đến cho công chúng cái nhìn thiện cảm và công bằng hơn đối với nghệ thuật xiếc, đồng thời cũng làm thay đổi vị thế xiếc Việt Nam trên trường quốc tế.

Những cố gắng của các nghệ sĩ xiếc đang dần được công chúng công nhận. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu được phía sau những tiết mục ấn tượng chỉ vài phút trên sân khấu, những người nghệ sĩ xiếc phải luyện tập vất vả thế nào, thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng. Họ làm được điều ấy chỉ vì một từ “đam mê”, đam mê chảy trong máu thịt. NSƯT Phi Vũ chia sẻ: “Nghệ thuật xiếc đã ăn sâu vào máu thịt của mỗi người, chúng tôi là những người lớn lên cùng xiếc, sống với nó, ngủ với nó, ăn với nó. Để có những thành công, tiết mục hay, những chương trình lớn phục vụ công chúng, chúng tôi phải trải qua nhiều nguy hiểm. Tiết mục trình diễn có thể phải đánh đổi cả sinh mạng, sự nghiệp để tạo hấp dẫn, hồi hộp. Phải như vậy mới kéo được khán giả đến với mình. Cuộc đời của nghệ sĩ xiếc chỉ biết tập luyện, hy sinh và phục vụ công chúng”.

Mỗi lần người nghệ sĩ xiếc xuất hiện trên sân khấu là một sự khác biệt, phải liên tục đổi mới tiết mục. Như vậy là người nghệ sĩ phải “đánh đu” với sinh mạng để tạo ra những tiết mục nguy hiểm hơn để đạt đến đỉnh cao của nghề. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho vinh quang ấy không hề rẻ. NSƯT Bích Liên trải lòng: “Thực ra Bích Liên đã đôi lần bị tai nạn khi tập hay trong lúc diễn. Có lần đang diễn thì ngã bất tỉnh phải đi cấp cứu. Chấn thương mạnh, điều trị, nghỉ dưỡng, bốn tháng sau tôi mới trở lại sân khấu…”. Khi được hỏi lý do tại sao đau đớn như vậy vẫn quyết tâm theo nghề, chị chỉ cười: “Không bỏ được, vì yêu nó quá… Dù đau đớn nhưng sự yêu mến của khán giả là động lực cho tôi bước tiếp”. Riêng với NSƯT Quốc Cơ, anh không sao quên được những ngày đầu chịu nhiều thiệt thòi khi đến với nghề xiếc. Anh kể, khi mới bước vào nghề, diễn viên xiếc đứng trên một sân khấu với tất cả loại hình nghệ thuật khác nhưng với vị trí là diễn viên lót, lót đường cho những nghệ sĩ hài kịch. Có lần, sắp tới tiết mục Quốc Cơ biểu diễn thì một nghệ sĩ khác lên biểu diễn trước. Lúc đó mọi người nói anh hãy đợi nghệ sĩ ấy biểu diễn xong rồi mới diễn. Nhưng lần lượt nghệ sĩ này đến nghệ sĩ khác ra biểu diễn, cuối cùng Quốc Cơ chỉ nhận tiền đi về mà không biểu diễn, rất đau lòng. “Từ đó, hai anh em chúng tôi nói với nhau rằng sẽ có một ngày diễn viên xiếc sẽ đứng ngang bằng với tất cả các bạn. Chúng tôi đang cố gắng từng ngày để trả lại giá trị nghệ thuật xiếc về đúng vị trí của nó”- Quốc Cơ chia sẻ. Sự thành công của Quốc Cơ - Quốc Nghiệp trong thời gian vừa qua là ngọn lửa truyền nhiệt huyết, cảm hứng cho những thế hệ diễn viên xiếc trẻ tiếp tục đam mê với nghề. Hiện tại, việc khó khăn nhất với nghệ thuật xiếc vẫn là tìm thế hệ tiếp nối khi hiện tại nghề này rất vất vả nhưng chế độ đãi ngộ không cao, khó thu hút giới trẻ. Ngoài ra, cơ sở vật chất thiếu thốn, chưa phù hợp với thế giới cũng gây khó khăn cho nghệ sĩ trong tập luyện hay thi đấu ở nước ngoài.

Các nghệ sĩ xiếc thường nói rằng, ai đã vào nghề thì dám sống chết với nghề. Để khi tập thành công động tác khó, cảm giác rộn ràng bay bổng cứ tràn về trong lòng mỗi diễn viên xiếc, khiến họ lại trỗi dậy khát khao khám phá năng lực của bản thân, chinh phục đỉnh cao. Và đó chính là động lực cho nghệ sĩ xiếc gắn bó với nghề.

Bài và ảnh: NGUYÊN CẦM

Chia sẻ