Ðẩy mạnh chống buôn lậu, gian lận thương mại

Thứ Năm, 14/02/2019, 22:39:57
 Font Size:     |        Print
 

Cán bộ Cục Quản lý thị trường thành phố kiểm tra hàng hóa tại chợ Bến Thành.

Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) nhìn nhận: Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại trong thời gian tới, trong đó có địa bàn TP Hồ Chí Minh, vẫn tiếp tục diễn biến khó lường. Các địa phương, đơn vị liên quan cần đưa ra giải pháp căn cơ để phòng, chống hiệu quả…

Theo thông tin từ Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong năm 2018, cả nước bắt giữ, xử lý gần 203 nghìn vụ buôn lậu, gian lận thương mại. Các lực lượng chức năng đã khởi tố gần 1.980 vụ buôn lậu, hàng giả, hàng nhái (tăng 21%), xử lý 2.340 đối tượng (tăng 10%) so với năm 2017. TP Hồ Chí Minh là đầu mối giao thương, trung chuyển và thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn nhất nước, do đó cũng là địa bàn để các đối tượng buôn lậu, làm hàng giả, gian lận thương mại lợi dụng để trục lợi bất chính.

Trong năm 2018, Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh đã lập biên bản 1.348 vụ vi phạm hàng lậu, hàng gian lận thương mại đưa vào thành phố với trị giá hàng hóa hơn 777 tỷ đồng, giảm 15,6% số vụ nhưng tăng hơn 327% về giá trị so với năm 2017 và chuyển cơ quan chức năng đề nghị khởi tố 30 vụ vi phạm. Chỉ tính trong tháng 1-2019, Cục Quản lý thị trường (QLTT) TP Hồ Chí Minh đã xử lý 426 vụ vi phạm hàng gian, hàng giả, gian lận thương mại… với số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 7,5 tỷ đồng; tiêu hủy lô hàng giả, hàng cấm, hàng không đủ điều kiện lưu thông hơn 1,7 tỷ đồng… Lỗi vi phạm chủ yếu là hàng không có chứng từ, hóa đơn, làm giả các thương hiệu.

Tiến sĩ Ðinh Hoàng Thắng, Phó Viện trưởng Viện Những vấn đề phát triển (VIDS) trực thuộc Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, công tác phòng ngừa, xử lý tội phạm, xử lý các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, kinh doanh hàng giả trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực. Song thực tế, tình hình sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm bản quyền sở hữu trí tuệ… vẫn diễn ra phức tạp. Tình trạng hàng hóa bị cắt mác, làm giả các nhãn hiệu nổi tiếng khá nhiều với thủ đoạn tinh vi.

Ðối với các hàng hóa đòi hỏi sử dụng công nghệ cao, khó sản xuất thì các đối tượng thường đặt sản xuất, gia công ở nước ngoài, sau đó chuyển về Việt Nam tiêu thụ. Hàng hóa không đòi hỏi kỹ thuật cao, mẫu mã đơn giản, giá rẻ, phù hợp phần lớn người tiêu dùng có thu nhập thấp thường được sản xuất trong nước. Một số đối tượng đã lợi dụng mua lại những mặt hàng hết hạn sử dụng, sau đó tẩy xóa, sửa kéo dài thời hạn sử dụng để đưa ra tiêu thụ tại các thị trường ở vùng sâu, vùng xa.

Theo các chuyên gia, tình trạng gian lận thương mại vẫn đang tiếp diễn phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, chủ yếu tập trung vào các mặt hàng tân dược, mỹ phẩm, thực phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền, quần áo, đồ thời trang, đồ gia dụng, điện tử - điện máy, hàng tiêu dùng, phân bón, xe đạp điện, xe máy điện... Một trong những nguyên nhân khiến hàng hóa trôi nổi lưu hành ngang nhiên trên thị trường là do người tiêu dùng khá dễ dãi, khi mua ít khi quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc sản phẩm. Trong bối cảnh công nghệ hiện đại như hiện nay cũng là cơ hội để cho các đối tượng lợi dụng làm hàng gian, hàng giả với thủ đoạn khá tinh vi để làm giàu bất chính. Do đó, không chỉ các cơ quan chức năng, mà các doanh nghiệp (DN), người tiêu dùng phải cùng bắt tay chống lại hàng kém chất lượng, gian lận thương mại. Ðồng thời, cần ban hành các quy định pháp luật đồng bộ, có sức răn đe để xử lý nghiêm minh và mang tính phòng ngừa chung…

Ðể ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại đạt hiệu quả, cùng với sự vào cuộc của cơ quan chức năng, các hiệp hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người dân cần cung cấp thông tin để cơ quan QLTT tổ chức kiểm tra, xử lý nhanh thông tin gian lận thương mại. Người tiêu dùng khi mua sản phẩm trong nước nên chọn sản phẩm có ghi nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, thông tin kỹ thuật, thời hạn sử dụng, trọng lượng đầy đủ. Nếu những sản phẩm đã có mã truy xuất nguồn gốc hàng hóa, người tiêu dùng có thể dùng điện thoại thông minh quét mã sản phẩm để kiểm tra.

Hiện nay, hàng Việt Nam phải chịu sức ép cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Những hành vi gian lận của một số DN tác động tiêu cực đến uy tín của sản phẩm, thương hiệu Việt, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải xử lý nghiêm và quy trách nhiệm cụ thể đối với tổ chức, cá nhân liên quan khi để xảy ra những vi phạm nghiêm trọng nhằm bảo vệ quyền lợi cho DN làm ăn chân chính và người tiêu dùng.

Luật sư Trương Thị Hòa, Ðoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh chia sẻ, gian lận thương mại mang tính lịch sử, xuất hiện từ khi có sản xuất hàng hóa và hàng hóa được trao đổi trên thị trường. Ngày nay, gian lận thương mại đã mang tính toàn cầu và ngày càng phức tạp. Do vậy, ngoài hoàn thiện về mặt pháp luật để phòng, chống, xử lý hành vi gian lận thương mại, thì người tiêu dùng khi cần thiết nên yêu cầu các cơ quan chức năng bảo vệ quyền lợi cho mình. Các bên cũng có quyền yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp; cần tố giác, cung cấp thông tin về tội phạm gian lận thương mại cho cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan tiến hành tố tụng để xử lý theo quy định của pháp luật...

Bài và ảnh: KHÁNH TRÌNH