Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: Thiếu trường khiến trẻ mầm non phải chịu bạo hành

Thứ Tư, 06/06/2018, 07:54:44
 Font Size:     |        Print
 

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam trả lời chất vấn về vấn đề giáo dục.

NDĐT – Một trong nhưng vấn đề mà Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam giải trình với các đại biểu Quốc là các hiện tượng tiêu cực, nhất là bạo hành trong mầm non. Phó Thủ tướng cho rằng, một nguyên nhân là độ bao phủ các trường quá thấp, mới chỉ đạt 27,7%.

Phó Thủ tướng lựa chọn một số vấn đề để trả lời chất vấn của các đại biểu.

Độ bao phủ trường mầm non còn quá thấp

Thứ nhất, về phổ cập mầm non và các vấn đề tiêu cực, nhất là bạo hành trong mầm non. Có rất nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân liên quan đến chất lượng đào tạo giáo viên mầm non. Hiện nay có khoảng 60% giáo viên mầm non đã được học cao đẳng trở lên, còn gần 40% đã học trung cấp. Trung cấp cũng dạy 2 năm, do đó việc nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường sư phạm rất quan trọng.

Thứ hai, liên quan đến trách nhiệm kiểm tra, từ việc xét cho mở trường đến mở các nhóm lớp độc lập của chính quyền địa phương, bao gồm cả cán bộ theo dõi về giáo dục của ngành giáo dục. Điều quan trọng nhất là độ bao phủ của mầm non, nhất là bậc nhà trẻ còn rất thấp, 27,7%.

“Như một đại biểu đã nói, tại sao một số trường không nhận trẻ từ đủ 3 tháng tuổi dù luật đã quy định? Thực ra có nhiều lý do, một trong những lý do rất đơn giản là nếu độ bao phủ đó không phải là 27,7% mà là 90% thì đương nhiên sẽ có nhiều trường nhận đủ các cháu, từ mức khó là 3 tháng tuổi. Có 10 người nhu cầu đi học, lớp đủ cho 3 người thì đương nhiên cơ sở giáo dục đó có xu hướng chọn đối tượng dễ hơn cho họ, vì thế điều khẩn thiết bây giờ là phải phát triển nhanh cơ sở các trường, nếu chưa có trường thì các cụm lớp độc lập nhưng phải đủ điều kiện. Vấn đề này tôi tha thiết mong chính quyền các địa phương phải làm tốt hơn, đặc biệt là tại các khu công nghiệp. Chúng tôi đi khảo sát cụ thể nơi nào mà chú trọng thì tỷ lệ trẻ được đến tốt hơn” – Phó Thủ tướng nói.

Phó Thủ tướng phân tích: “Tại các khu công nghiệp công nhân thu nhập thấp, học phí của trường công bậc mầm non trung bình từ 900 nghìn đến 1,1 triệu đồng. Nếu ở đó có các trường tư đặt tại nhà riêng và vốn đã gắn bó với ngành giáo dục, làm bằng tấm lòng là chính, cũng lấy học phí khoảng đó và cộng thêm một chút. Nếu trường tư đầu tư từ ban đầu thì buộc phải lấy cao hơn, rất khó khăn cho công nhân. Vì vậy ngoài việc lập trường công, chúng ta rất cần mô hình nhà nước đầu tư hoặc hỗ trợ một phần cho địa điểm và để trường tư mở làm học phí”.

Đối với các giáo viên không chỉ ở mầm non mà ở các bậc học khác nếu có bạo hành với trẻ em, tôi cương quyết đề nghị trong mọi trường hợp là phải đưa ra khỏi ngành giáo dục. Không thể vì một số cá nhân đó ảnh hưởng chung đến toàn ngành. Dù rằng việc đưa ra khỏi ngành có thể làm rất khó khăn cho đời sống sau này của cá nhân người đó hoặc gia đình họ nhưng không thể vì thế làm ảnh hưởng cả ngành giáo dục.

Trường điểm cao, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp tìm được việc làm cao

Phó Thủ tướng đề cập đến câu chuyện thất nghiệp 200 nghìn người có trình độ đại học. Con số Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cung cấp trong buổi chất vấn ngày 5-6 cho biết đây là số người thất nghiệp không có việc làm phù hợp hoặc không tìm được việc làm, muốn tìm việc làm mới có trình độ đại học, tính ra khoảng hơn 4%. Phó Thủ tướng cho biết, con số này tại các nước trung bình khoảng 7% nên yêu cầu cứ học đại học trở lên phải có việc 100% là không đúng: “Việc một tỷ lệ nhất định dù học tất cả các bậc mà không có việc là bình thường ở thế giới, chính việc đó thúc đẩy cạnh tranh và vươn lên của các cơ sở giáo dục”.

Phó Thủ tướng cho biết, để khắc phục việc này có nhiều việc phải làm. Đầu tiên phải thực hiện việc hướng nghiệp ngay từ trung học cơ sở. “Chúng ta đừng lo học trung học cơ sở xong sang học nghề sẽ không đủ kiến thức. Bởi vì cả thế giới người ta làm như vậy, học trung học cơ sở xong thì một luồng rẽ ra học nghề, một luồng rẽ ra học tiếp lên trung học phổ thông. Học trung học phổ thông xong là một luồng tiếp tục học nghề, một luồng tiếp tục học lên đại học để theo hướng hàn lâm nghiên cứu. Học nghề, không có nghĩa là trong quá trình dạy nghề đấy chúng ta không dạy tiếp văn hóa, không dạy tiếp kiến thức, chỉ có điều dạy theo cách của người làm nghề, chúng ta phải ủng hộ cho phương án này” – Phó Thủ tướng nói.

Thứ hai, phải nâng cấp, nâng cao chất lượng đại học, một trong những việc để nâng cao chất lượng đại học là phải đẩy mạnh tự chủ đại học và tăng cường kiểm định, xếp hạng đại học.

Thứ ba, phải phân tích qua việc tuyển sinh những năm vừa rồi để có định hướng cho học sinh học những ngành nghề nào thì tương lai việc làm tốt hơn.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, Chính phủ đã chỉ đạo và Bộ Giáo dục đã tiến hành khảo sát các trường năm 2017, các trường có điểm vào trên 27 điểm thì tỷ lệ học sinh ra trường sau 12 tháng có việc làm tính từ 2016 trở lại là 96%, nhóm trường từ 24 điểm đến 27 điểm, tỷ lệ này 92%, nhóm trường từ 20 điểm đến 24 điểm là 84% và nhóm trường từ điểm sàn 15,5 điểm đến 20 điểm là 89%. Tỷ lệ chung học sinh ra trường trong vòng 12 tháng kể từ năm 2016 đến 2017 có việc làm xấp xỉ 90%, chỉ có 11,3% không kiếm được việc làm.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, những việc làm này không có nghĩa là tất cả đã phù hợp đúng trình độ đại học, vì khảo sát cũng cho thấy rằng 19% sinh viên ra trường nhưng làm công việc không xứng đáng với cấp học. Trong số các nhóm ngành đào tạo thì nhóm ngành đào tạo khoa học, giáo dục và giáo viên có tỷ lệ ra trường không tìm được việc cao nhất, 19%. Nhóm thứ hai liên quan đến các dịch vụ xã hội, vì xã hội chưa quen tuyển dụng cho nên tỷ lệ thất nghiệp cũng là 19%. Nhóm thứ là về môi trường. Mặc dù chúng ta rất bức xúc về môi trường và các trường đại học bắt đầu đào tạo các ngành liên quan đến môi trường nhưng doanh nghiệp và xã hội cũng chưa mở nhiều ngành này cho nên tỷ lệ không kiếm được việc làm là 17%. Nhóm thứ tư về pháp luật, vì đào tạo quá nhiều, và tỷ lệ thất nghiệp cũng là 17%. Cuối cùng, nhóm về thể thao, văn hóa ra trường không kiếm được việc làm là 16%. “Tôi cho rằng cơ cấu đào tạo này rất cần và sinh viên nhất là năm nay thi cũng cần nghiên cứu rất kỹ. Nhóm trường từ 20, 24 điểm thường là các nhóm trường những ngành chung này” – Phó Thủ tướng nói.

Mong đổi mới thi cử ổn định

Phó Thủ tướng nhắc đến vấn đề thi cử vì sắp đến mùa thi. “Tôi còn nhớ rằng tại kỳ họp cuối năm 2016, các đại biểu Quốc hội rất băn khoăn khi chúng ta quyết định đưa ra phương án thi trắc nghiệm. Có đại biểu còn dùng một hình tượng là sức dầu vào một sinh viên để ho, nhưng kết quả là đổi mới thi qua 3 năm 2015, 2016, 2017 đến bây giờ còn điểm này, điểm khác nhưng cơ bản tốt. Vì vậy, chúng tôi rất mong muốn rằng đổi mới thi hướng tới là cơ bản ổn định, chỉ còn cải tiến khâu ra đề và chỉnh một số việc. Năm nay là năm Thủ tướng không phải ra một chỉ thị riêng về thi nữa, nhưng không có nghĩa là công tác chuẩn bị thi như mọi năm không được tăng cường thì chúng tôi rất mong các địa phương tiếp tục làm thật tốt để kỳ thi này thành công”.

Những hạn chế trong đổi mới giáo dục

Phó Thủ tướng đề cập đến câu hỏi rất hóc búa của một đại biểu từ ban đầu là đánh giá đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo Nghị quyết 29 thì bây giờ lộ trình là bao nhiêu năm, có tiếp tục đổi mới hay không và hiện nay đứng ở đâu.

Trả lời đại biểu, Phó Thủ tướng cho biết, Nghị quyết 29 xác định đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục, có rất nhiều cách để phân định các nhiệm vụ trong đổi mới này, nhưng đứng trên giác độ của ngành giáo dục thì tạm chia thành tám đầu mục: đổi mới hệ thống, khung trình độ, chương trình sách giáo khoa, phương pháp giảng dạy và gắn với giáo viên, phương pháp kiểm định, đánh giá và thi cử, cơ sở vật chất, quản lý nhà nước, quản trị các trường, các cơ sở giáo dục.

Đánh giá mức độ đổi mới đến đâu, Phó Thủ tướng cho biết, ,trước hết, phải sửa luật pháp, sau đó là các chương trình, đề án và làm rất nhiều công việc cụ thể: “Đến giờ phút này chúng ta đã đạt được yêu cầu là ban hành khung hệ thống, khung trình độ, đang xây dựng chương trình sách giáo khoa, đổi mới một bước công tác kiểm định, đổi mới một bước công tác tự chủ đại học và tới đây là các trường phổ thông, đặc biệt quan trọng là chúng ta đang chuẩn bị sửa hai luật. Nhân đây tôi xin đề nghị chúng ta không nên giới hạn chỉ sửa một số ít điểm, vì đây là thời cơ để sửa luật. Chỉ có vậy mới đáp ứng được yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục. Có nhiều yêu cầu, trong đó có ba yêu cầu đáng chú ý phải sửa vào luật. Yêu cầu thứ nhất là khắc phục cho bằng được điểm yếu cố hữu của chúng ta, đó là giáo dục từ phổ thông đến đại học nặng về nhồi nhét kiến thức và không khuyến khích sáng tạo cá nhân của cả học sinh và giáo viên. Hạn chế thứ hai là hệ thống học của chúng ta không liên thông, không học suốt đời nên dẫn đến câu chuyện cố chạy theo bằng cấp, cứ phải cấp cao, vì không tạo điều kiện liên thông suốt đời, học người lớn. Thứ ba là các cơ sở giáo dục nặng về chỉ đạo hành chính, không khuyến khích tự chủ trong các trường đại học. Quản lý trong các trường phổ thông vẫn còn nặng về mệnh lệnh và hành chính, chủ yếu có chính quyền cấp quận và cấp phường chỉ đạo, cộng với ban giám hiệu mà thiếu các thành phần cơ bản, đó là tập thể giáo viên, hai là tập thể học sinh, dù các cháu rất nhỏ cũng có quyền, gắn với tập thể học sinh là tập thể phụ huynh và cộng đồng, chúng ta chưa làm được điều này”.

Phó Thủ tướng khẳng định, lần này chúng ta phải đưa vào đổi mới, nếu sửa được hai luật này đúng theo xu thế đó, cùng với một số luật về công chức, viên chứclà đổi mới được một nửa. “Làm luật xong rồi phải làm tiếp mới được nửa còn lại” – Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam nói.

NHÓM PHÓNG VIÊN