Thực hiện Nghị quyết T.Ư 4, khóa XII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Không để đối tượng tham nhũng "hạ cánh" an toàn

Thứ Hai, 04/12/2017, 19:28:25
 Font Size:     |        Print

Nghị quyết T.Ư 4, khóa XII, đã chỉ rõ: "Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước".

Những hạn chế, khuyết điểm đó hiện diện trong đời sống xã hội, đã và đang tác động làm suy giảm niềm tin của nhân dân, trực tiếp đe dọa sự tồn vong của Ðảng và chế độ.

Tại Hội nghị giao ban công tác nội chính và phòng, chống tham nhũng ba quý đầu năm 2017 của TP Hà Nội, lãnh đạo thành phố thừa nhận, tình hình tham nhũng trên địa bàn vẫn diễn biến phức tạp, thủ đoạn tinh vi hơn, nhất là trong quản lý sử dụng đất, đầu tư xây dựng, tài chính... Công tác quản lý nhà nước bất cập, nhiều kẽ hở, chưa quyết liệt, chưa hiệu quả; tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng thấp...

Trước đó, báo cáo kết quả phòng, chống tham nhũng năm 2015 của UBND thành phố Hà Nội xác nhận: "Qua kiểm tra nội bộ chưa phát hiện trường hợp nào có dấu hiệu tội phạm tham nhũng". Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tham nhũng của TP Hà Nội (công bố ngày 15-3-2016) cũng khẳng định, suốt 10 năm qua Hà Nội chỉ phát hiện bảy trường hợp vi phạm và chín trường hợp bị xử lý theo quy định xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tham nhũng trong đơn vị.

Thời gian gần đây, dư luận xã hội theo dõi, hoan nghênh và thêm tin tưởng khi các cơ quan chức năng điều tra, truy tố, xét xử nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, kinh tế nghiêm trọng, phức tạp, với mức án nghiêm minh, đúng người, đúng tội, như: Vụ án Hà Văn Thắm và đồng phạm phạm tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; vụ án Châu Thị Thu Nga và đồng phạm phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Dự án B5 Cầu Diễn (Hà Nội). Cơ quan chức năng cũng tích cực điều tra làm rõ một số vụ án nghiêm trọng khác. Mới nhất, ngày 2-12-2017, Hội nghị lần thứ 15 Ban Chấp hành Ðảng bộ TP Hồ Chí Minh khóa 10 (nhiệm kỳ 2016-2021) công bố quyết định kỷ luật một số cán bộ lãnh đạo cấp sở, ban và ngành của thành phố về những sai phạm đã mắc trong nhiệm kỳ trước.

Những kết quả chống tham nhũng nêu trên được người dân đồng thuận, hoan nghênh và đánh giá cao. Nhưng người dân cũng băn khoăn về việc xử lý một số vụ tham nhũng chậm tiến độ so với kế hoạch; vướng mắc ở khâu điều tra, giám định, xác định tội danh và thu hồi tài sản. Thực tế, lợi ích nhóm hiện nay rất tinh vi, câu kết thành những nhóm người tạo ra lợi ích ngay từ xây dựng cho đến áp dụng cơ chế, chính sách để vụ lợi cá nhân, nhất là lợi dụng chức vụ quyền hạn để cấp, bán đất trái thẩm quyền; xác nhận không đúng nguồn gốc đất, áp sai chế độ thu và giảm nghĩa vụ tài chính đối với ngân sách nhà nước cho chủ đầu tư.

Xã hội đã và đang lo ngại trước tình trạng tham nhũng trở thành giặc nội xâm, và là nguy cơ lớn dẫn tới tồn vong chế độ. Việc tự phát hiện đã khó, xử lý tham nhũng còn khó hơn. Một phần nguyên nhân là tội danh tham nhũng được mô tả khá trừu tượng; thực tế xét xử dễ bị "chìm xuồng", đặc biệt do: "Thiếu cơ chế để xử lý, thay thế kịp thời những cán bộ lãnh đạo, quản lý yếu về năng lực, giảm sút uy tín, trì trệ trong công tác, kém hiệu quả trong phòng ngừa, đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực. Chậm ban hành quy định xử lý tổ chức, cá nhân có biểu hiện suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa". Ðánh giá, bố trí, sử dụng cán bộ còn nể nang, cục bộ. "Việc xử lý cán bộ, đảng viên vi phạm còn nương nhẹ, nể nang, thiếu cương quyết..." như Nghị quyết T.Ư 4, khóa XII nhấn mạnh.

Thiết nghĩ, tội phạm tham nhũng không thể xử lý chỉ ở mức độ "thiếu trách nhiệm" hoặc "năng lực hạn chế", "cố ý làm trái"... vì mục đích tư lợi, vụ lợi và gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước, làm méo mó môi trường đầu tư. Cần kiên quyết để tội phạm tham nhũng không thể "hạ cánh" an toàn; càng không được để các vụ phát hiện sai phạm "chìm xuồng" như công luận và người dân quan ngại. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh tại phiên chất vấn chiều 18-11 vừa qua trước Quốc hội: Về vấn đề tham nhũng mà xã hội quan tâm có bị "chìm xuồng" không, tôi khẳng định rằng Ðảng, Nhà nước không cho phép "chìm xuồng" các vụ án tham nhũng. Không có vùng cấm trong việc xử lý tham nhũng. Hệ thống hành pháp phối hợp với các hệ thống tư pháp sẽ phát hiện kịp thời, xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng…

Tại buổi tiếp xúc các cử tri hai quận Tây Hồ và Ba Ðình (TP Hà Nội) sáng 29-11, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: "Phòng chống tham nhũng là cuộc đấu tranh rất lâu dài, phải kiên trì, bước đi chắc chắn, làm nhưng phải ổn định... Chống tham nhũng không thể chỉ kêu gọi giáo dục suông mà phải bằng luật pháp".

Với tinh thần đó, nhằm xử lý đến cùng tội phạm tham nhũng, Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005 đã quy định nguyên tắc: "người có hành vi tham nhũng đã nghỉ hưu, thôi việc, chuyển công tác vẫn bị xử lý hành vi tham nhũng do mình đã thực hiện". Bên cạnh đó, luật này bổ sung quy định không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự (Ðiều 28) và không áp dụng thời hiệu thi hành án (Ðiều 61) đối với tội tham ô tài sản, nhận hối lộ thuộc các trường hợp: chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500 triệu trở lên, gây thiệt hại từ ba tỷ đồng trở lên, dẫn đến doanh nghiệp hoặc tổ chức khác phá sản... Tuy nhiên, thực tiễn đặt ra yêu cầu cần nhận diện đầy đủ, bổ sung các quy định, tiêu chí nhận diện cụ thể và khung chế tài xử lý nghiêm khắc hơn về tội phạm tham nhũng mới vào trong hệ thống pháp luật, nhất là Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật Công chức, viên chức; trong đó, quy định việc xử lý đối với người đã về hưu và quy định xử lý đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp…

Để công tác phòng, chống tham nhũng hiệu quả, cần triển khai đồng bộ, nghiêm túc các giải pháp mà Nghị quyết T.Ư 4, khóa XII chỉ rõ; theo đó, cần: "Nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương và cơ quan thường trực về phòng, chống tham nhũng. Nghiên cứu việc tăng thẩm quyền và chế tài xử lý trách nhiệm của ủy ban kiểm tra các cấp trong việc kiểm tra, giám sát, kỷ luật đối với tổ chức đảng, đảng viên. Rà soát, hoàn thiện các quy định của Ðảng và Nhà nước về xử lý kỷ luật, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ giữa kỷ luật của Ðảng với kỷ luật hành chính của Nhà nước..."; "rà soát, hoàn thiện các quy định, văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, điều hành bảo đảm công khai, minh bạch, góp phần xóa bỏ cơ chế "xin - cho", "duyệt - cấp"; ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, tiêu cực, "lợi ích nhóm", "sân sau", trục lợi trong quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, vốn đầu tư, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tài chính, ngân hàng, thuế, hải quan, phân bổ, quản lý và sử dụng biên chế...".

Cuộc chiến chống tham nhũng cần được thực hiện liên tục, và là đòi hỏi ngày càng cấp thiết; là cách thức quan trọng nhất bảo vệ cán bộ, tài sản, bảo vệ quốc gia, bảo vệ Ðảng và chế độ. Với tinh thần đó, chống tham nhũng, nhất là chống tham nhũng trong công tác cán bộ; cần tổ chức tốt công tác bảo vệ, khen thưởng đối với những tập thể, cá nhân có công phát hiện tham nhũng và chống tham nhũng, đồng thời từng cơ quan, đơn vị tổ chức sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm những việc làm được, chưa làm được, xử lý nghiêm đối tượng tiếp tay cho tham nhũng. Ðặc biệt, cần khắc phục tình trạng ngại "vùng cấm", "vùng tránh" và "vùng nể", hoặc tình trạng người đứng đầu cũng "nhúng chàm" và trong cơ quan có nhiều người nhà, dẫn đến e ngại và bao che cho nhau, nói không với chống tham nhũng, hoặc để cho vụ việc tham nhũng "chìm xuồng" và đối tượng tham nhũng "hạ cánh" an toàn.

TS NGUYỄN MINH PHONG