Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí

Nhà máy đầu tư hàng trăm tỷ đồng bỏ hoang

Thứ Tư, 07/06/2017, 02:25:26
 Font Size:     |        Print

Dự án Nhà máy sản xuất bột giấy (NMSXBG) Tân Hồng tại địa bàn xã Chi Khê, huyện miền núi Con Cuông (Nghệ An) có tổng mức đầu tư hơn 329,9 tỷ đồng, nhưng sau thời gian ngắn khánh thành, đưa vào hoạt động, đến nay công trình lại bỏ hoang. Nhà xưởng, máy móc xuống cấp vì không được bảo dưỡng, vận hành, sử dụng đang gây lãng phí lớn. Vì sao?

Dự án NMSXBG Tân Hồng do Công ty CP XNK Tân Hồng (gọi tắt Công ty Tân Hồng) làm chủ đầu tư, được UBND tỉnh Nghệ An cấp giấy chứng nhận đầu tư ngày 30-11-2007, có tổng diện tích 85 nghìn m2, ở bản Tổng Chai. Bên cạnh đó, vùng nguyên liệu cho nhà máy được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt quy hoạch năm 2009, với tổng diện tích liên doanh liên kết là 47.118,8 ha.

Quy hoạch này nằm trên địa bàn các huyện miền tây Nghệ An, gồm: Tương Dương 13.838,4 ha, Con Cuông 7.899 ha, Anh Sơn 4.559,5 ha, Thanh Chương 11.757,2 ha và Tân Kỳ 9.064,7 ha.

Tháng 5 năm 2010, các hạng mục quan trọng của NMSXBG có công suất 45 nghìn tấn sản phẩm/năm được đưa vào vận hành. Bí thư Đảng ủy xã Chi Khê Lộc Văn Hợi cho biết: Trong số 300 công nhân được tuyển làm việc tại nhà máy, có hơn 100 lao động là người địa phương, chưa kể số lao động thời vụ khác. Khi nhà máy chính thức đi vào hoạt động, người dân ở Chi Khê thật sự vui mừng, con em dân bản có thu nhập ổn định từ 4 đến 5,5 triệu đồng/tháng, mở ra cơ hội thoát nghèo cho bà con trong xã.

Nhưng niềm vui "chẳng tày gang", do dây chuyền máy móc hoạt động không đồng bộ, nhất là hệ thống xử lý nước thải chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo quy định, cho nên ngày 24-2-2012, UBND huyện Con Cuông có công văn yêu cầu NMSXBG Tân Hồng ngừng hoạt động, để khắc phục, bảo đảm hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn. Sau đó, Tổng Giám đốc Trịnh Khánh Hồng là người đại diện theo pháp luật của Công ty Tân Hồng, là cổ đông chiếm 99,91% cổ phần của công ty vướng vào vòng lao lý, nên NMSXBG Tân Hồng phải ngừng hoạt động. Do ngừng hoạt động kéo dài, tình hình tài chính của doanh nghiệp gặp khó khăn, “cục nợ” vốn vay đầu tư ngày càng phình to.

Theo số liệu báo cáo: Chỉ tính riêng vốn đầu tư ban đầu cho việc mua sắm thiết bị và đầu tư xây dựng nhà máy là 329,99 tỷ đồng, nay cõng thêm khoản lãi phải trả cho ngân hàng là 363,69 tỷ đồng, nâng tổng số nợ của nhà máy lên 693,68 tỷ đồng. Đó là chưa kể số vốn hàng trăm tỷ đồng đầu tư vùng nguyên liệu theo hình thức liên kết với nông dân. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Hồng Hà (Hà Nội) là chủ nợ, khi cho Công ty Tân Hồng vay toàn bộ vốn đầu tư nhà máy.

Để khôi phục nhà máy hoạt động và tìm nguồn vốn trả nợ, tháng 9-2013, đại diện Công ty Tân Hồng và ngân hàng đã ký hợp đồng ủy quyền giao nhận và xử lý tài sản. Theo đó, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Hồng Hà làm đại diện duy nhất của bên ủy quyền là Công ty Tân Hồng để thực hiện giao nhận và xử lý toàn bộ tài sản bảo đảm vay nợ của NMSXBG Tân Hồng tại chi nhánh ngân hàng này.

NMSXBG Tân Hồng ngừng hoạt động, khiến các hạng mục đầu tư cho vùng nguyên liệu theo quy hoạch được duyệt cũng không có điều kiện thực hiện, gây ách tắc đầu ra cho nhiều hộ trồng rừng nguyên liệu. Một số hộ dân đành bán rẻ cho tư thương, bởi cây đã vào kỳ thu hoạch mà chưa có nguồn tiêu thụ. Hơn nữa, thời gian gần đây, nhiều cây trồng khác trên địa bàn có hiệu quả kinh tế cao hơn trồng nguyên liệu giấy, nhưng các địa phương cũng không thể quy hoạch các loại cây trồng này trong vùng đã quy hoạch cho nhà máy bột giấy. Một lãnh đạo huyện Con Cuông bức xúc: Từ chỗ kỳ vọng, nay NMSXBG Tân Hồng ngừng sản xuất kéo dài, đã cản trở sự phát triển của địa phương, kéo theo nhiều hệ lụy khác.

Nằm bên quốc lộ 7, NMSXBG Tân Hồng có trị giá đầu tư hàng trăm tỷ đồng phải “đắp chiếu” hơn 5 năm qua. Các thiết bị máy móc không sử dụng, xuống cấp theo thời gian. Nhà máy chỉ còn vài công nhân, được phía ngân hàng thuê làm nhiệm vụ bảo vệ. Ông Lưu Văn Hải, nguyên Phó Giám đốc nhà máy, nay là tổ trưởng tổ bảo vệ, cho biết: Sau thời gian ngừng hoạt động, thi thoảng có một số đoàn đến tìm hiểu nhà máy, nhưng sau đó không thấy quay lại. Chúng tôi chỉ mong nhà máy có chủ mới, để hoạt động trở lại.

Trước thực trạng nêu trên, UBND tỉnh Nghệ An đã tổ chức nhiều cuộc họp với ban, ngành, địa phương và ngân hàng liên quan, tìm giải pháp đưa nhà máy vào hoạt động, nhưng chưa thành. Mới đây, Sở Kế hoạch và Đầu tư Nghệ An tiếp tục chủ trì với các bên liên quan, phía ngân hàng, đưa ra đề nghị: Hiện Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Hồng Hà đã, đang thực hiện các biện pháp xử lý nợ theo chỉ đạo. Do tài sản bảo đảm của Công ty Tân Hồng có tính chất đặc thù, nên cần thời gian nhất định (ít nhất 12 đến 18 tháng) mới xử lý xong.

Do đó, mong muốn tỉnh Nghệ An giữ nguyên vùng nguyên liệu đã quy hoạch đến tháng 9-2018 để phía ngân hàng tiến hành đàm phán với các đối tác có nhu cầu mua lại, cũng như hoàn chỉnh các thủ tục liên quan. Để tránh lãng phí, ngân hàng cần thường xuyên tổ chức bảo dưỡng máy móc, thiết bị của nhà máy. Tiếp đó, tỉnh Nghệ An sớm có những giải pháp xử lý hữu hiệu, đưa nhà máy sớm hoạt động trở lại, hoặc chuẩn bị phương án phá sản, chấm dứt hoạt động nhà máy…

Chiều 29-5 vừa qua, Thanh tra Chính phủ đã họp với UBND tỉnh Nghệ An, công bố Quyết định kiểm tra dự án NMSXBG Tân Hồng cùng thời gian kiểm tra thực tế, để đưa ra giải pháp xử lý phù hợp nhất.

THÀNH CHÂU