Cô-lôm-bi-a bên ngưỡng cửa hòa bình

Thứ Bảy, 18/02/2017, 01:52:47
 Font Size:     |        Print
 

Đại diện Chính phủ Cô-lôm-bi-a và ELN ở thủ đô Ki-tô, Ê-cu-a-đo. Ảnh: Tân Hoa xã

Sau ba năm đàm phán kín và nhất là sau “cú huých” thỏa thuận hòa bình lịch sử đạt được với Lực lượng vũ trang cách mạng Cô-lôm-bi-a (FARC) hồi tháng 11-2016, Chính phủ Cô-lôm-bi-a tiếp tục theo đuổi con đường giành lại nền hòa bình vĩnh viễn cho quốc gia này. Mặc dù còn nhiều trở ngại, song việc đại diện Chính phủ và nhóm du kích vũ trang Quân đội giải phóng quốc gia (ELN) kết thúc vòng hòa đàm đầu tiên đã mang tương lai không tiếng súng đến gần với quốc gia Nam Mỹ này hơn bao giờ hết.

Khởi động tại ngoại ô thủ đô Ki-tô của Ê-cu-a-đo sau ba năm đàm phán kín cũng như gạt sang bên những bất đồng, ngày 8-2 vừa qua, Chính phủ của Tổng thống M.Xan-tốt nhất trí cùng đại diện ELN, nhóm vũ trang lớn thứ hai ở nước này sau FARC, ngồi vào bàn đàm phán hòa bình. Sự kiện này đánh dấu bước tiến tích cực mới trong tiến trình khôi phục hòa bình tại Cô-lôm-bi-a sau hơn nửa thế kỷ chìm trong nội chiến. Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ C.Rê-xtrê-pô khẳng định quyết tâm đàm phán nghiêm túc và nhanh chóng; đồng thời cho biết trọng tâm thương lượng liên quan vấn đề nhân đạo và xây dựng lòng tin giữa hai bên. Bô-gô-ta cũng kêu gọi ELN chấm dứt các vụ bắt cóc, nhấn mạnh đây là rào cản lớn cho thỏa thuận hòa bình. Trong khi đó, đại diện ELN P.Ben-tran cho rằng, đối thoại là phương thức hữu hiệu để giải quyết bất đồng và tuyên bố, tổ chức này sẵn sàng chịu mọi trách nhiệm về hậu quả gây ra trong suốt thời gian nội chiến. Trước đó, hai bên dự định khởi động hòa đàm vào cuối tháng 10-2016. Tuy nhiên, kế hoạch này sau đó bị đổ sông, đổ bể do các bên cáo buộc lẫn nhau không thực hiện các cam kết trả tự do con tin. Dư luận đánh giá, mặc dù chặng đường hòa đàm giữa chính phủ và ELN mới tiến những bước đầu tiên và tương lai còn khó đoán định, song việc hai bên cùng chung quan điểm đây là thời điểm chín muồi cho một nền hòa bình lâu dài đã phần nào khiến cánh cửa hòa bình ở Cô-lôm-bi-a thêm rộng mở.

Là đất nước xảy ra nội chiến dài nhất ở khu vực Mỹ la-tinh, hơn 50 năm qua, các cuộc xung đột liên tục giữa lực lượng quân đội chính phủ với các nhóm vũ trang du kích như FARC hay ELN đã cướp đi sinh mạng của khoảng 260.000 người, khiến hàng triệu người dân Cô-lôm-bi-a phải rời bỏ nhà cửa, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này. Do đó, việc thúc đẩy cải thiện tình hình tại Cô-lôm-bi-a nhận được sự quan tâm của dư luận quốc tế và nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới. Ngay sau khi cuộc đàm phán lần đầu giữa chính phủ với ELN kết thúc, Tổng Thư ký Liên hợp quốc A.Gu-tê-rết lập tức hoan nghênh quyết định này, không quên lưu ý các bên cần lắng nghe tiếng nói của những cộng đồng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nhiều năm xung đột. Là đồng minh thân cận với Cô-lôm-bi-a, Mỹ khẳng định sự ủng hộ của Oa-sinh-tơn đối với tiến trình hòa bình của Bô-gô-ta, cũng như cam kết củng cố “quan hệ đặc biệt”, tài trợ hàng tỷ USD cho cuộc chiến đẩy lùi nạn buôn bán ma túy ở quốc gia Nam Mỹ này. Bên cạnh đó, nhóm các nước đứng ra bảo trợ cho tiến trình hòa đàm, gồm Bra-xin, Cu-ba, Ê-cu-a-đo, Na Uy… cũng cam kết tiếp tục tạo không gian thuận lợi nhất cho các vòng hòa đàm về Cô-lôm-bi-a trong tương lai.

Song, giới chuyên gia nhận định, cuộc đàm phán giữa Chính phủ của Tổng thống Xan-tốt với ELN vừa thuận lợi, cũng vừa phức tạp. Thuận lợi bởi hai bên đều sẵn sàng thiện chí buông súng để bắt tay đối thoại, thêm vào đó là sự khích lệ từ hòa ước thành công giữa Chính phủ với FARC. Ngược lại, khó bởi ELN tuy nhỏ hơn FARC, nhưng lại khác biệt trong tổ chức và cơ chế chỉ huy, theo hướng phi tập trung, giành quyền tự quyết sâu rộng cho các cấp tổ chức và đơn vị trực thuộc. Do đó, nhiều khả năng các cuộc hòa đàm với ELN sẽ nhạy cảm và dai dẳng hơn. Và nếu thỏa thuận hòa bình với ELN chính thức được ký kết, quá trình ELN tham gia chính trường và cách thức tái hòa nhập cộng đồng cho khoảng 3.000 tay súng du kích là một câu trả lời còn để ngỏ. Bởi, vẫn tồn tại những luồng ý kiến không khoan hồng những vụ việc bắt cóc và giết hại dân thường mà các tay súng ELN từng gây ra trong thời gian xảy ra xung đột.

Nửa thế kỷ chìm trong khổ đau và chết chóc đã gây ra những hậu quả nặng nề cho đời sống xã hội và nền kinh tế Cô-lôm-bi-a. Hơn ai hết, chính phủ và người dân Cô-lôm-bi-a hiểu được cái giá đổi lấy hòa bình đắt đỏ thế nào. Dù có những bước đi tích cực sau nhiều năm đàm phán, song nền hòa bình, ổn định của một quốc gia không đến từ một phía, mà các bên liên quan phải cùng nhượng bộ để tạo dựng môi trường ổn định chung. Cộng đồng quốc tế hy vọng, sự kiện Chính phủ Cô-lôm-bi-a và ELN bước đầu khởi động hòa đàm, dù tương lai còn khó đoán định, đã chấm thêm những gam mầu tươi sáng mới cho bức tranh hòa bình và ổn định lâu dài, góp phần đặt dấu chấm hết cho hơn năm thập niên chia rẽ nội bộ dai dẳng tại đất nước Nam Mỹ này.

Liên Hà

Chia sẻ