Tiềm năng và thách thức

Thứ Năm, 05/07/2018, 09:29:21
 Font Size:     |        Print

Hội nghị cấp cao Liên minh châu Phi (AU) lần thứ 31 vừa bế mạc tại thủ đô Nouakchottt của Mauritanie, với sự đồng thuận cao về đối phó nạn tham nhũng, thúc đẩy Khu vực thương mại tự do châu Phi (AfCFTA). Theo các nhà lãnh đạo cấp cao của "lục địa đen", không thể tiếp tục phụ thuộc vào bên ngoài, các quốc gia trong châu lục cần đoàn kết để tự giải quyết hàng loạt vấn đề nóng ở khu vực.

Hội nghị cấp cao AU lần này diễn ra trong bối cảnh châu Phi đối mặt nhiều vấn đề như an ninh, khủng bố, làn sóng di cư, đói nghèo... Ðây cũng là những "bệnh kinh niên" của châu Phi. Ðể giải quyết gốc rễ vấn đề, các nhà lãnh đạo khu vực xác định phải tăng cường khả năng, phát triển kinh tế của châu lục thông qua thúc đẩy thương mại nội khối và giải quyết nạn tham nhũng vốn đẩy một số quốc gia vào khủng hoảng chính trị trầm trọng. Bởi thế, với chủ đề "Chiến thắng trong cuộc chiến chống tham nhũng: Con đường bền vững đối với sự chuyển đổi của châu Phi", tại hội nghị lần này, lãnh đạo nhà nước và chính phủ các nước châu Phi đã tập trung tranh luận về vấn đề chống tham nhũng và hội nhập khu vực.

Hội nghị cấp cao AU đã đạt đồng thuận về việc thiết lập một cơ chế giám sát nhằm phòng, chống tham nhũng trong nước, cũng như xuyên quốc gia, thông qua hợp tác giữa các nước thành viên. Hằng năm, châu Phi thiệt hại khoảng 148 tỷ USD, tương đương 25% GDP châu lục, do tham nhũng. Theo báo cáo mới nhất của Tổ chức Minh bạch quốc tế, với tiêu đề "Chỉ số nhận thức về tham nhũng", các quốc gia châu Phi có thành tích tốt nhất đều nhờ có bộ máy lãnh đạo bền bỉ và kiên định với cam kết trong cuộc chiến chống tham nhũng. Thực tế, phần lớn các nước thành viên AU đều có các luật và thể chế chống tham nhũng, nhưng thực thi pháp luật là điểm khác biệt lớn nhất, quyết định hiệu quả cuộc chiến này.

Thúc đẩy hội nhập khu vực cũng là một trong những vấn đề được tập trung thảo luận tại Hội nghị. 55 quốc gia thành viên AU cần tận dụng lợi thế tài nguyên thiên nhiên và tiềm năng nguồn nhân lực để thúc đẩy thương mại nội khối. Theo thỏa thuận thương mại đạt được, các nước AU cam kết sẽ dỡ bỏ thuế đối với 90% các loại hàng hóa, 10% còn lại sẽ từng bước được xem xét. Thỏa thuận được kỳ vọng góp phần thúc đẩy tự do hóa thương mại dịch vụ, đồng thời tác động tích cực đến việc giải quyết vấn đề di cư tự do của người dân châu Phi và thiết lập đồng tiền chung. Nếu được 55 quốc gia thành viên AU thông qua, khu vực AfCFTA hứa hẹn có tổng GDP khoảng 2.500 tỷ USD, thị trường rộng lớn với dân số 1,2 tỷ người.

Cuộc khủng hoảng di cư đang là một thách thức lớn đối với châu Phi và hội nhập khu vực được cho là "giải pháp chìa khóa" cho vấn đề này. AfCFTA cùng sự tự do đi lại của người dân và lưu thông hàng hóa có thể giúp giải quyết thách thức nêu trên. Thực tế, thương mại nội khối giữa các nước AU hiện chỉ chiếm 16% kim ngạch ngoại thương của các thành viên, tỷ lệ thấp nhất về thương mại nội khối so các khu vực Mỹ Latinh, châu Á, Bắc Mỹ và châu Âu. Theo Tổng thống Rwanda P.Kagame, đồng thời là Chủ tịch AU, trong khuôn khổ Hội nghị, 49 quốc gia, trong đó có Nam Phi, Sierra Leone, Namibia, Lesotho và Burundi, đã ký AfCFTA. Chad và Swaziland đã thông qua, nâng con số thành viên thông qua thỏa thuận này lên sáu quốc gia.

Hội nghị cấp cao AU diễn ra chỉ trong hai ngày, song đã "mổ xẻ" nhiều vấn đề quan trọng của khu vực. Lãnh đạo các nước thành viên AU đã xem xét tiến trình hòa bình tại các điểm nóng, như Nam Sudan, các kế hoạch hòa giải cho cuộc xung đột kéo dài nhiều thập kỷ giữa Ethiopia và Eritrea, các cuộc bầu cử sắp tới tại Cameroon, Mali, Zimbabwe và CHDC Congo. Việc thành lập các lực lượng khu vực nhằm đối phó mối đe dọa khủng bố và ngăn chặn các cuộc khủng hoảng cũng được tập trung bàn thảo.

Những "đơn thuốc" đã được kê nhằm giải quyết các căn bệnh kinh niên của châu Phi. Song, để triệt tận gốc các vấn đề vốn đang cản trở sự phát triển, còn phụ thuộc việc thực thi và quyết tâm của toàn châu lục. Châu Phi có nhiều tiềm năng, song cũng có nhiều thách thức trên con đường ổn định và phát triển.

THÁI ANH

Chia sẻ