Sóng đã yên?

Chủ Nhật, 16/07/2017, 02:38:09
 Font Size:     |        Print

Thỏa thuận ngừng bắn ở miền tây-nam Xy-ri vừa đạt được trong cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Đ.Trăm và người đồng cấp Nga V.Pu-tin bên lề Hội nghị cấp cao G20 ở Hăm-buốc (Đức) đã mở ra cơ hội để hai nước phối hợp trở lại trên mặt trận chống khủng bố. Việc Mỹ đã "bắn" tín hiệu sẵn sàng hợp tác với Nga tại Xy-ri góp phần xoa dịu căng thẳng giữa hai cường quốc.

Tình hình ở khu vực tây-nam Xy-ri, một trong những mặt trận khốc liệt của cuộc nội chiến kéo dài sáu năm qua ở quốc gia Trung Đông này, đã dịu hơn kể từ sau thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ, Nga và Gioóc-đa-ni điều đình. Sau những căng thẳng dấy lên bởi các hành động quân sự của liên quân do Mỹ đứng đầu nhằm vào quân đội Xy-ri, việc Nga và Mỹ gạt bỏ bất đồng, đi đến thỏa thuận ngừng bắn mới này đã tạo một bước đệm cho tiến trình chấm dứt cuộc nội chiến Xy-ri. Đây cũng là động lực cho các bước đi tiếp theo của hai cường quốc trong việc dàn xếp ở khu vực chung quanh thành phố Rắc-ca, nơi cả quân đội Xy-ri và lực lượng do Mỹ hậu thuẫn đang nỗ lực xóa sổ thành trì của tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS).

Quan hệ giữa Mỹ và Nga “nổi sóng” từ giữa tháng 6 vừa qua, khi máy bay tiêm kích F-18A của Mỹ bắn hạ máy bay Su-22 của Không quân Xy-ri bằng tên lửa không đối không tại vùng nông thôn thuộc tỉnh Rắc-ca. Vụ việc đã khiến Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố ngừng hợp tác với Mỹ trong khuôn khổ Bản ghi nhớ tránh đụng độ trên không phận Xy-ri. Sau thỏa thuận ngừng bắn mới nhất đạt được, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ, ông B.Mác Gúc tuyên bố, nếu có cơ hội, Mỹ sẵn sàng hợp tác với Nga nhằm giảm bạo lực tại Xy-ri thông qua các thỏa thuận giải quyết xung đột và ngừng bắn.

Ông Mác Gúc nêu rõ, Mỹ và Nga đã tiến hành các cuộc đàm phán mang tính xây dựng về đường ranh giới quân sự giữa lực lượng đối lập và quân đội chính phủ Xy-ri. Đây là lần đầu cơ chế ngừng bắn được thiết lập cùng với các đường giới tuyến được xem xét qua con đường đàm phán. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng cho rằng, thỏa thuận ngừng bắn tại miền tây-nam Xy-ri có thể được mở rộng ra các khu vực khác.

Những động thái nêu trên được cho là nỗ lực kiến tạo hòa bình đầu tiên tại Xy-ri của Chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Đ.Trăm, trong bối cảnh có những cảnh báo nguy cơ Mỹ có thể bị sa lầy ở quốc gia Trung Đông. Mặc dù quân đội Mỹ từ chối công bố quân số tại Xy-ri, nhưng có thông tin nói Lầu năm góc tăng cường sự hiện diện quân sự tại đây, với khoảng 500 lính đặc nhiệm đang hỗ trợ và huấn luyện các tay súng người Cuốc địa phương thuộc Các Lực lượng dân chủ Xy-ri (SDF).

Hải quân Mỹ cũng đang điều một khẩu đội pháo để hỗ trợ chiến dịch giành lại Rắc-ca khi các lực lượng do Mỹ hậu thuẫn tiến sát vị trí cố thủ cuối cùng của IS, nơi ước tính vẫn còn 2.500 phiến quân. Số binh sĩ Mỹ này không tham chiến trực tiếp, song có thể được huy động và hoạt động gần chiến trận hơn.

Sự hợp tác trở lại giữa Mỹ và Nga trong vấn đề Xy-ri là dấu hiệu tích cực. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả, hai bên còn đứng trước nhiều thách thức về lòng tin, những rào cản từ nội bộ Oa-sinh-tơn, cũng như rắc rối liên quan mối quan hệ đồng minh Mỹ-Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề Xy-ri. Theo các nhà phân tích, nhiều nhân tố có ảnh hưởng trong chính quyền và lực lượng vũ trang Mỹ có thể cản trở nỗ lực của Tổng thống Đ.Trăm trong việc giảm căng thẳng với Nga tại Xy-ri.

Trong khi đó, Chính quyền Xy-ri cùng I-ran và Nga lâu nay đều có lý do để nghi ngờ các chính sách cũng như động cơ can thiệp xung đột Xy-ri của Mỹ. Các nước này phản đối mọi nỗ lực của Lầu năm góc nhằm tăng cường quân số cũng như sự hiện diện tại Xy-ri dưới danh nghĩa một sáng kiến hòa bình.

Bên cạnh đó, nỗ lực nhằm đẩy nhanh các chiến dịch tiêu diệt IS tại thành trì của chúng ở Rắc-ca đặt Oa-sinh-tơn vào thế khó xử khi phải hành động cân bằng giữa lực lượng người Cuốc, vốn được Mỹ coi là đối tác chống IS hiệu quả, với đồng minh trong NATO là Thổ Nhĩ Kỳ. Việc Mỹ quyết định tăng cường viện trợ cho lực lượng người Cuốc ở Xy-ri đã “chọc giận” An-ca-ra.

Thổ Nhĩ Kỳ mới đây triển khai sáu đoàn xe vận tải quân sự tới khu vực Mu-xa-bay-li thuộc tỉnh Ki-lít giáp Xy-ri, nhằm tăng cường cho các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ chống người Cuốc ở miền bắc Xy-ri. Việc vừa phải đạt mục tiêu trong cuộc chiến chống IS vừa không làm tổn hại quan hệ đồng minh với Thổ Nhĩ Kỳ là “bài toán khó” đối với chính quyền Đ.Trăm hiện nay.

Nga - Mỹ bắt tay trở lại có thể làm dịu những “cơn sóng ngầm” trong quan hệ hai nước, góp phần giảm bạo lực, tiến tới thiết lập một lệnh ngừng bắn toàn diện ở Xy-ri. Trong bối cảnh Liên hợp quốc nỗ lực thúc đẩy đàm phán hòa bình về Xy-ri, việc hai cường quốc nối lại đối thoại và hợp tác phát đi tín hiệu tích cực trong hành trình đi tìm “chìa khóa” mở cánh cửa hòa bình Xy-ri.

Bảo Trân

Chia sẻ