Bình luận quốc tế

Nguy cơ “lửa xung đột” cháy lan

Thứ Hai, 12/03/2018, 18:52:11
 Font Size:     |        Print

Tình hình chiến trường Syria diễn biến phức tạp khi cùng một lúc diễn ra nhiều mặt trận quân sự. Trong khi quân đội Chính phủ Syria tăng cường các chiến dịch nhằm giành lại Đông Ghouta từ tay phiến quân, thì ở khu vực Afrin, miền bắc Syria, chiến dịch “Nhành Oliu” do Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành cũng đang được mở rộng. Chiến trường Syria không có dấu hiệu hạ nhiệt khi đang diễn ra cuộc chiến tranh ủy nhiệm giữa các cường quốc.

Sau gần hai tháng Thổ Nhĩ Kỳ phát động chiến dịch “Nhành Oliu” nhằm chống lực lượng Các đơn vị bảo vệ nhân dân người Kurd (YPG) trên lãnh thổ phía bắc của Syria, các lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ phối hợp nhóm phiến quân Quân đội Syria tự do đã giành được 850 km2 ở vùng Afrin. Với mục tiêu giành quyền kiểm soát 2.000 km2 ở khu vực này, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan đã tuyên bố sẽ mở rộng chiến dịch chống lực lượng mà ông cáo buộc là khủng bố. Ông Erdogan thông báo, kể từ khi Ankara phát động chiến dịch “Nhành Oliu” ở Afrin, hơn 3.200 phần tử khủng bố đã bị “vô hiệu hóa”. Quân đội Thổ Nhĩ Kỳ đã vây hãm Afrin và sẵn sàng tiến vào thành phố này. Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố rằng, khu vực phía đông sông Euphrates tới biên giới Iraq sẽ không còn các nhóm khủng bố sau những chiến dịch quân sự của Ankara ở Syria.

Thổ Nhĩ Kỳ luôn khẳng định chiến dịch quân sự ở Afrin nhằm tiêu diệt lực lượng người Kurd ở Syria, vốn bị Ankara coi là khủng bố, cũng như là mối đe dọa đối với an ninh và sự toàn vẹn lãnh thổ của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, việc Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn vào sâu bên trong lãnh thổ Syria đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của chính quyền Damascus, gây lo ngại làm ảnh hưởng tiến trình hòa giải dân tộc tại Syria. Chiến dịch này cũng gây căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ với các đồng minh phương Tây trong NATO, nhất là Mỹ, nước ủng hộ YPG và coi lực lượng này là đối tác hiệu quả nhất trong cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Các đồng minh trong NATO lo ngại chiến dịch quân sự của Ankara có thể ảnh hưởng tới cuộc chiến chống các phần tử khủng bố Hồi giáo cực đoan tại Syria.

Xung đột dữ dội giữa quân đội Chính phủ Syria và các tay súng phiến quân ở Đông Ghouta, ngoại ô thủ đô Đa-mát cũng khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về một thảm kịch nhân đạo tồi tệ. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã kêu gọi các bên tuân thủ lệnh ngừng bắn theo nghị quyết đã được thông qua. Theo Tổ chức Giám sát nhân quyền Syria (SOHR), hơn 1.000 người chết kể từ khi quân đội Chính phủ Syria phát động cuộc tiến công nhằm vào khu vực Đông Ghouta do phiến quân kiểm soát cách đây ba tuần. Sau những ngày giao tranh ác liệt, các lực lượng Chính phủ Syria đã cắt đứt liên lạc của thị trấn lớn nhất ở Đông Ghouta với phần còn lại của vùng, gần như chia cắt khu vực bất ổn ở ngoại ô Damascus này thành ba phần. Hơn 400 nghìn người ở Đông Ghouta phải sống trong cảnh khan hiếm lương thực, nhiên liệu, thuốc men và nước uống. Họ hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn tiếp tế của các tổ chức cứu trợ nhân đạo.

Quân đội Syria đã giành được khoảng 52% diện tích Đông Ghouta. Đây là cơ hội để quân đội Syria đẩy mạnh cuộc tổng tiến công quy mô lớn nhằm đánh bật các tay súng phiến quân khỏi khu vực then chốt vốn nằm trên vành đai phía đông của thủ đô Damascus. Nhóm tay súng phiến quân bắt đầu hạ vũ khí và sơ tán ra khỏi khu vực này để tới điểm tiếp giáp do Chính phủ kiểm soát. Nga đã ra lệnh áp dụng "khoảng dừng nhân đạo" năm giờ/ngày tại khu vực Đông Ghouta để tạo điều kiện cho các hoạt động cứu trợ nhân đạo. Chính phủ Syria cũng mở thêm hành lang nhân đạo bên ngoài khu vực này để dân thường có thể rời khỏi vòng vây. Tuy nhiên, cộng đồng quốc tế vẫn lo ngại nguy cơ xung đột đẩy nhiều người dân vào thảm cảnh tồi tệ.

Cuộc nội chiến Syria kéo dài hơn bảy năm qua vốn dĩ đã rất phức tạp bởi xung đột giữa nhiều phe phái khác nhau. Sự tham gia của các cường quốc thế giới và khu vực vào cuộc chiến này, với lý do chống khủng bố, đã vô hình trung biến chiến trường Syria thành nơi diễn ra cuộc chiến tranh ủy nhiệm. Dù với lý do gì, các hành động quân sự tiếp diễn có nguy cơ sẽ làm “lửa" xung đột cháy lan, cản trở các nỗ lực ngoại giao và gây bế tắc cho các cuộc đàm phán nhằm đạt thỏa thuận chính trị cần thiết cho Syria.

ANH THƯ