Nỗ lực xây dựng lòng tin

Thứ Tư, 10/04/2019, 03:35:28

Tổng thống Nga V.Putin đã có cuộc hội đàm với người đồng cấp T.Erdogan trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức tới Moscow của nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ. Hai bên đã nhất trí thúc đẩy hợp tác song phương nhằm đạt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 100 tỷ USD, đồng thời xúc tiến các dự án năng lượng chung, cũng như tiếp tục “bắt tay” hợp tác trong vấn đề Syria. Mối quan hệ “gương vỡ lại lành” Nga - Thổ Nhĩ Kỳ đang phát triển theo chiều hướng thuận lợi.

Gác lại những bất đồng sau vụ máy bay tiêm kích F-16 của Thổ Nhĩ Kỳ bắn hạ máy bay Su-24 của Nga trên bầu trời Syria hồi cuối năm 2015, cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã lật giở những trang mới trong quan hệ hai nước. Sau nỗ lực hàn gắn rạn nứt, hai quốc gia này từng bước thúc đẩy mối quan hệ vốn đem lại lợi ích cho cả hai bên. Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo Nga, Thổ Nhĩ Kỳ lần này tập trung bàn thảo các vấn đề quan trọng trong quan hệ song phương, gồm hợp tác kinh tế - thương mại, thực hiện các dự án năng lượng chung, trong đó có việc xây dựng tuyến đường ống dẫn khí đốt “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” và Nhà máy điện nguyên tử A-cu-iu ở Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống V.Putin đã ghi nhận những bước phát triển ở mức cao của quan hệ hai nước, khi thương mại song phương tăng 15%, đạt khoảng 25 tỷ USD trong năm 2018. Hai bên còn đặt mục tiêu khá tham vọng là đưa trao đổi thương mại song phương lên 100 tỷ USD.

Dự án xây dựng Nhà máy điện hạt nhân A-cu-iu ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng được đánh giá là một điểm nhấn trong quan hệ hợp tác giữa hai nước khi đây là “một trong những dự án năng lượng chủ chốt” ở quốc gia nằm giữa hai bờ lục địa Á - Âu. Trong khi đó, Nga cũng là đối tác cung cấp khí đốt thiên nhiên lớn nhất cho Thổ Nhĩ Kỳ, với 24 tỷ mét khối khí đốt được xuất khẩu trong năm 2018, đáp ứng một nửa nhu cầu của Ankara. Tuyến đường ống dẫn khí đốt kép mang tên “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ”, với công suất cao nhất 31,5 tỷ mét khối mỗi năm và tổng chi phí dự án khoảng 20 tỷ USD, sẽ là đường ống đầu tiên vận chuyển khí đốt của Nga qua Biển Đen tới Thổ Nhĩ Kỳ phục vụ mục đích tiêu dùng trong nước, đồng thời cũng sẽ vận chuyển khí đốt tới Nam Âu và Trung Âu. Trong hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo lần này, hai bên nhất trí cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng kho tiếp nhận ở bờ Biển Đen của Thổ Nhĩ Kỳ để dự án “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ” có thể đi vào vận hành từ cuối năm nay.

Thổ Nhĩ Kỳ hiện đứng trước sức ép mạnh của Mỹ và các đồng minh NATO liên quan việc Ankara kiên quyết bảo vệ hợp đồng mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga. Chuyến thăm Nga lần này của Tổng thống T.Erdogan khẳng định quyết tâm của Ankara trong việc thúc đẩy hợp tác quân sự với Mát-xcơ-va bất chấp sự chỉ trích của các đồng minh trong NATO. Hai tổng thống Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã nhất trí thực thi hợp đồng mua bán hệ thống phòng thủ tên lửa này theo đúng kế hoạch. Hai bên thậm chí còn cho biết có thể khởi động kế hoạch cùng sản xuất vũ khí quân sự công nghệ cao. Tổng thống V.Putin nhấn mạnh, nhiều “dự án hứa hẹn” khác liên quan cung cấp các sản phẩm quân sự hiện đại của Nga cho Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang nằm trong lịch trình của hai nước. Theo Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ, đợt giao hàng đầu tiên của hệ thống S-400 sẽ diễn ra vào tháng 7 tới và hệ thống này sẽ được kích hoạt sau đó ba tháng.

Một nội dung quan trọng khác được đưa ra trong chương trình nghị sự giữa hai lãnh đạo là “điểm nóng xung đột” ở Trung Đông, cụ thể là việc giải quyết cuộc khủng hoảng ở Syria. Đây là dịp để Nga và Thổ Nhĩ Kỳ thảo luận về một chiến dịch quân sự mới của Thổ Nhĩ Kỳ tại Syria. Phát biểu ý kiến tại phiên họp lần thứ 8 Hội đồng hợp tác cấp cao Nga - Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống V.Putin khẳng định, cuộc gặp của Nhóm hoạch định chiến lược chung (Nga - Thổ Nhĩ Kỳ) ở thành phố An-ta-li-a đã thảo luận về tình hình Syria. Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, với tư cách là các nước đồng bảo trợ cho tiến trình hòa bình Astana, khẳng định sẽ tiếp tục các nỗ lực chung mạnh mẽ nhằm bình thường hóa lâu dài tình hình tại Syria. Trong bối cảnh tiến trình chính trị bên trong Syria được thúc đẩy, hai nước này đang phối hợp hành động nhằm sớm thành lập Ủy ban Hiến pháp Syria.

Hàng loạt dự án hợp tác quan trọng trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, năng lượng, quân sự… giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục được thúc đẩy cho thấy, hai quốc gia này đã và đang từng bước xây dựng lòng tin, lấy đối thoại để hóa giải bất đồng. Vượt qua những khác biệt, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang bắt tay hợp tác hiệu quả, “đôi bên cùng có lợi”, vừa đem lại lợi ích kinh tế, vừa củng cố vai trò và vị thế quốc tế của cả hai quốc gia.

BẢO TRÂN