Lợi ích chiến lược

Thứ Sáu, 15/03/2019, 01:56:12

Quốc vương Jordan Abdullah II vừa có chuyến công du tới Mỹ, trong bối cảnh Jordan nỗ lực giải quyết vấn đề người di cư từ nước láng giềng Syria và Tổng thống Mỹ chuẩn bị công bố Kế hoạch hòa bình Trung Đông. Chuyến thăm là cơ hội để hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác vì các lợi ích chiến lược chung, trong đó có cuộc chiến chống khủng bố, tìm các giải pháp hòa bình và bảo đảm an ninh khu vực.

Các cuộc thảo luận giữa Quốc vương Jordan và quan chức cấp cao trong chính phủ Mỹ tập trung vào mối quan hệ song phương và các vấn đề khu vực Trung Đông. Theo tuyên bố từ Nhà trắng, Phó Tổng thống Mỹ M.Pence đã thảo luận với Quốc vương Abdullah II về cuộc chiến chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và các cuộc xung đột trong khu vực. Hai bên đề cập quyết định của Tổng thống Mỹ D.Trump về duy trì một số lượng binh sĩ Mỹ tại Syria. Thực tế, Jordan được coi là đối tác hiệu quả của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố.

Có đường biên giới chung với Syria, Jordan không tránh khỏi bị ảnh hưởng từ làn sóng người tị nạn, cũng như nguy cơ khủng bố rình rập. Nền kinh tế Jordan bị ảnh hưởng nặng nề bởi “gánh nặng” người di cư Syria. Hơn 650 nghìn người Syria đã đăng ký tị nạn với cơ quan Liên hợp quốc tại Jordan kể từ năm 2011, trong khi Chính phủ Jordan ước tính, nước này đã tiếp nhận gần 1,3 triệu người tị nạn từ Syria và chi hơn 10 tỷ USD để hỗ trợ họ. Vương quốc láng giềng của Syria đã nhiều lần phản ánh về gánh nặng đối với cơ sở hạ tầng và tài lực hạn chế của nước này trong việc tiếp nhận người tị nạn. Bởi thế, Jordan cần sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, nhất là từ Mỹ, trong việc san sẻ trách nhiệm hỗ trợ người tị nạn Syria.

Sau khi Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố rút quân khỏi Syria, những nguồn tin từ khu vực Trung Đông cũng tiết lộ về các hoạt động xây dựng căn cứ quân sự khác của Mỹ ở khu vực. Khu vực ngã ba Syria - Iraq - Jordan được cho là nơi Mỹ đang xúc tiến thành lập một căn cứ quân sự chiến lược nhằm duy trì hiện diện quân sự tại Trung Đông, cũng như tiếp tục mở rộng ảnh hưởng tại khu vực quan trọng này. Mặc dù rút quân khỏi Syria, song Mỹ không thể ngừng cuộc chiến chống IS. Mối đe dọa từ tổ chức cực đoan này khiến Washington phải toan tính về khả năng duy trì một số lượng binh sĩ ở Syria, cũng như rất cần sự hợp tác từ các nước láng giềng của Syria, trong đó Jordan có thể giúp Mỹ ngăn chặn ngay từ cửa ngõ các hoạt động buôn lậu vũ khí và đưa các phần tử khủng bố vào Syria.

Tại dinh thự của Đại sứ Jordan ở thủ đô Washington, Quốc vương Abdullah II cũng đã có cuộc trao đổi dài 45 phút với đội ngũ chuyên trách vấn đề hòa bình Trung Đông của Tổng thống Mỹ D.Trump, trong bối cảnh Nhà trắng chuẩn bị công bố kế hoạch hòa bình được hứa hẹn từ lâu nhằm giải quyết cuộc xung đột Israel và Palestine. Nằm ngay cạnh Palestine và cũng là nơi cung cấp chỗ ở của gần 2,2 triệu người tị nạn Palestine, Jordan luôn muốn thúc đẩy hòa bình và ổn định ở quốc gia láng giềng Palestine. Jordan tuyên bố ủng hộ “giải pháp hai nhà nước” nhằm giải quyết cuộc xung đột Israel - Palestine. Trong khi đó, “thỏa thuận thế kỷ” (kế hoạch hòa bình) của Tổng thống Mỹ D.Trump dù chưa được công bố chính thức đã vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ của nhiều nước, nhất là Palestine, sau khi Tổng thống Trăm quyết định công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Những đề xuất mà Mỹ đưa ra trong kế hoạch được truyền thông đăng tải đã gây nhiều tranh cãi. Theo giới chức Nhà trắng, kế hoạch hòa bình sẽ tập trung giải quyết các vấn đề về “quy chế cuối cùng”, song không đề cập việc thành lập một Nhà nước Palestine. Bởi thế, cả Jordan và Mỹ cần có những ứng xử phù hợp nhằm bảo đảm lợi ích của cả hai bên.

Vai trò quan trọng của Jordan góp phần vào sự ổn định địa chính trị tại Trung Đông đưa vương quốc này trở thành một trong những đối tác quan trọng của Mỹ ở khu vực. Thúc đẩy hợp tác với Jordan giúp Mỹ có một chỗ đứng vững chắc hơn, trong bối cảnh Washington đang xúc tiến kế hoạch rút quân khỏi Syria song vẫn muốn duy trì sự hiện diện ở khu vực Trung Đông nóng bỏng.

THANH THƯ