Ngoại giao và đối thoại

Thứ Hai, 11/03/2019, 03:16:15

Tiến trình hòa bình Trung Đông là một trong những chủ đề quan trọng mà lãnh đạo các nước A-rập gần đây tập trung bàn thảo trong các hội nghị khu vực. Liên đoàn A-rập (AL) dường như muốn hâm nóng nỗ lực thúc đẩy việc thành lập một Nhà nước Palestine độc lập theo sáng kiến A-rập từng được đưa ra cách đây gần hai thập kỷ.

Cộng đồng quốc tế tiếp tục bày tỏ tình đoàn kết với người Palestin trong cuộc đấu tranh chính nghĩa, trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy một “thỏa thuận thế kỷ” gây tranh cãi.

Tại kỳ họp lần thứ 151 Hội đồng Bộ trưởng Ngoại giao A-rập diễn ra tại trụ sở AL ở thủ đô Cairo (Ai Cập) mới đây, đại diện các quốc gia thành viên AL đều nhấn mạnh rằng Palestin vẫn là vấn đề quan trọng hàng đầu đối với các nước A-rập. Người đứng đầu ngành ngoại giao Ai Cập kêu gọi tăng cường những nỗ lực để nối lại các cuộc hòa đàm mà có thể dẫn đến việc thiết lập một Nhà nước Palestin độc lập. Việc cần tiếp tục theo đuổi Sáng kiến hòa bình A-rập ra đời năm 2002, đã được các quốc gia trong AL đề cập như một kế hoạch nhằm tìm kiếm một nền hòa bình lâu dài ở Trung Đông.

Sáng kiến A-rập kêu gọi Israel đồng ý giải pháp hai nhà nước, theo đường biên giới năm 1967, đổi lại các nước A-rập bình thường hóa quan hệ với Israel và tuyên bố chấm dứt xung đột A-rập - Israel. Tuy nhiên, thực tế, Israel đã không chấp thuận những đề xuất được đưa ra từ các nước A-rập. Cuộc xung đột Israel và Palestin kéo dài đã gây nhiều đau thương, mất mát cho người Palestin trên các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng. Dải Ga-da của Palestin cũng rơi vào cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng bởi các cuộc đụng độ thường xuyên xảy ra giữa binh sĩ Israel với người biểu tình Palestin, cũng như các cuộc đáp trả lẫn nhau giữa quân đội Israel và Phong trào Hồi giáo Ha-mát.

Trước những diễn biến ngày càng nghiêm trọng gần đây, Chính quyền Palestin khẩn thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông. Bộ trưởng Ngoại giao Palestin R.Maliki cho rằng, người dân vùng đất này có thể tiếp tục sự nghiệp chính nghĩa của mình hay không phụ thuộc vào sự ủng hộ của các nước A-rập đối với các quyền lịch sử của người Palestin.

Tổng thống Palestin M.Abbas hối thúc các nước châu Âu đóng vai trò lớn hơn trong sứ mệnh trung gian hòa giải xung đột Israel - Palestin và công nhận Nhà nước Palestin trên cơ sở giải pháp hai nhà nước. Đáp lại những kêu gọi từ Palestin, các nước AL trong khu vực đều khẳng định ủng hộ mạnh mẽ đối với quyết tâm thành lập một Nhà nước Palestin độc lập có thủ đô là Đông Jerusalem. Một số nước châu Âu, trong đó có Pháp, cũng lên tiếng ủng hộ thúc đẩy một giải pháp cho cuộc xung đột kéo dài hơn nửa thế kỷ ở Trung Đông này.

Trong khi đó, Mỹ bắt đầu có những động thái nhằm thúc đẩy kế hoạch hòa bình Trung Đông của Tổng thống D.Trump. Cố vấn cấp cao Nhà trắng J.Kushner vừa có chuyến thăm một số quốc gia vùng Vịnh, nhằm thảo luận kế hoạch của Washington trong giải quyết cuộc xung đột giữa Israel - Palestin. Đây là kế hoạch vốn được Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố là một “thỏa thuận thế kỷ”. Mặc dù kế hoạch này chưa được tiết lộ, song theo truyền thông A-rập, Tổng thống Mỹ D.Trump muốn huy động nguồn tài chính của các quốc gia A-rập giàu có, để giúp tái định cư người Palestin từ dải Ga-da sang khu vực bán đảo Sinai.

Tổng thống Mỹ D.Trump đã có nhận định lạc quan về cơ hội cho hòa bình giữa Israel - Palestin, song thực tế, tiến trình hòa bình Trung Đông tiếp tục đứng trước nhiều thách thức. Phản đối kế hoạch hòa bình của Mỹ, Tổng thống Palestin M.Abbas nhiều lần lên tiếng khẳng định, Mỹ không còn đóng vai trò “hòa giải trung thực”. Nga cũng đánh giá, “thỏa thuận thế kỷ” của Mỹ, với cách tiếp cận hoàn toàn khác, sẽ phá hủy tất cả thành tựu đã đạt được từ trước tới nay. Sau những động thái ủng hộ Israel của chính quyền Tổng thống D.Trump liên quan vấn đề Jerusalem, Nga cho rằng, chính quyền Mỹ “thúc đẩy cách tiếp cận đơn phương không cân nhắc ý kiến của cộng đồng quốc tế và phá hủy những công cụ pháp lý quốc tế cơ bản, chủ chốt và quan trọng nhất trong giải quyết vấn đề Palestin”.

Cộng đồng quốc tế đang kêu gọi tăng cường nhận thức đầy đủ trách nhiệm đối với số phận dân tộc Palestin, nhằm ủng hộ người Palestin đấu tranh vì mục tiêu thành lập một nhà nước độc lập. Mặc dù những nỗ lực thúc đẩy “con tàu hòa bình” đang được xúc tiến từ nhiều phía, song tiến trình hòa bình Trung Đông chỉ có thể thoát khỏi thế bế tắc hiện nay, khi những vấn đề gai góc giữa Israel và Palestin thật sự được giải quyết thông qua các giải pháp ngoại giao và đối thoại.

MỸ VÂN