Bình luận quốc tế

Hy vọng mong manh

Chủ Nhật, 22/04/2018, 03:06:08
 Font Size:     |        Print

Sau cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 3 với kết quả không có chính đảng nào giành đủ đa số phiếu cần thiết để tự đứng ra thành lập Chính phủ, đến nay thế bế tắc chính trị tại I-ta-li-a vẫn chưa được tháo gỡ. Điều này đang đặt I-ta-li-a trước nguy cơ phải lập Chính phủ tạm thời và bầu cử lại. Với Liên hiệp châu Âu (EU), những bất ổn chính trị tại “đất nước hình chiếc ủng” cũng có nguy cơ gây chia rẽ nội bộ và tổn hại tới vị thế chính trị của cả khối này.

Cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở I-ta-li-a đã kết thúc với việc hình thành nên thế “kiềng ba chân” và không đảng nào giành đủ điều kiện để chủ động lập Chính phủ. Liên minh cánh hữu của ông M.Xan-vi-ni đã dẫn đầu, giành được 260 ghế tại Hạ viện (gồm 630 ghế) và 135 ghế tại Thượng viện (gồm 320 ghế: 315 ghế được bầu và năm thượng nghị sĩ trọn đời). Đảng dân túy Phong trào 5 Sao (M5S) của ông L.Mai-ô về vị trí thứ hai với 221 ghế tại Hạ viện và 112 ghế tại Thượng viện. Còn liên minh trung tả, trong đó có đảng Dân chủ (PD), về thứ ba và chỉ giành được 112 ghế tại Hạ viện và 57 ghế tại Thượng viện. Trong bối cảnh nêu trên, sau bầu cử, các chính đảng đã phải thương lượng với nhau nhằm thành lập một Chính phủ liên minh. Tổng thống X.Mát-ta-ren-la đã tiến hành hai vòng tham vấn các chính đảng chủ chốt về khả năng lập Chính phủ mới, song việc làm của ông chỉ là “dã tràng se cát” do lập trường của các bên quá khác nhau. Liên minh cánh hữu chủ trương là toàn bộ bốn đảng thuộc phe này thành lập một liên minh với M5S. Tuy nhiên, M5S lại chỉ muốn liên minh với đảng Liên đoàn, mà không muốn “bắt tay” với đảng Tiến lên I-ta-li-a (FI) của cựu Thủ tướng X.Béc-lu-xcô-ni. Trong khi đó, đảng Dân chủ tuyên bố họ muốn là phe đối lập trong Quốc hội. Sau nhiều nỗ lực thương lượng giữa các đảng phái về việc lập Chính phủ mới bất thành, nhằm phá thế bế tắc chính trị, Tổng thống I-ta-li-a đã quyết định giao cho tân Chủ tịch Thượng viện E.Ca-xen-la-ti trách nhiệm tham vấn các chính đảng một lần nữa để thăm dò khả năng thành lập Chính phủ liên minh. Trong cuộc gặp Tổng thống Mát-ta-ren-la sáng 20-4, bà Ca-xen-la-ti nói rằng, sau hai ngày tiến hành tham vấn các chính đảng, bà đã phát hiện “những tia hy vọng” về việc lập Chính phủ mới. Trước “những tia hy vọng” này, Tổng thống I-ta-li-a cho biết, ông sẽ tiếp tục suy nghĩ thêm và đưa ra quyết định cuối cùng vào hôm nay (22-4).

Giới phân tích cho rằng, nếu việc thành lập Chính phủ mới thất bại, Tổng thống Mát-ta-ren-la có thể lựa chọn một giải pháp ngắn hạn là thành lập một Chính phủ tạm thời và sau đó I-ta-li-a phải tổ chức một cuộc tổng tuyển cử mới vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2019. Nếu I-ta-li-a không thể thành lập được Chính phủ mới thì đây là một điều vô cùng đáng tiếc với nước này bởi đà phục hồi kinh tế tốt đẹp hiện nay có thể sẽ bị chững lại. Hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch vừa điều chỉnh tăng các dự báo tăng trưởng kinh tế I-ta-li-a, với giá trị Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này dự kiến tăng 1,5% trong năm nay và 1,2% trong năm 2019. Fitch đánh giá lòng tin của giới doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng I-ta-li-a vẫn ở mức cao và ngành công nghiệp của I-ta-li-a “là một tấm gương tốt”, góp phần thúc đẩy đà phục hồi kinh tế. Tuy nhiên, Fitch đã cảnh báo rằng, tiến trình thành lập Chính phủ khó khăn sẽ làm gia tăng sự bất ổn đối với đường hướng chính sách kinh tế và tài khóa trong tương lai.

Việc I-ta-li-a không lập được Chính phủ còn đặt EU trước những nguy cơ lớn. Mạng tin Projec-syndicate.org của I-ta-li-a vừa nhận định rằng, hơn bao giờ hết, hiện nay là thời điểm EU cần có sự đoàn kết để khẳng định giá trị và lợi ích của mình, trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ - Trung Quốc diễn ra gay gắt, còn Nga đang do dự giữa việc hợp tác hay đối đầu với châu Âu. Nếu nội bộ bị chia rẽ thì EU sẽ chỉ là “một khán giả vô vọng” trước sự thay đổi về địa chính trị của khu vực và thế giới.

Trong khi đó, hiện nay, trên khắp châu Âu, các đảng trung tả và trung hữu truyền thống vốn ủng hộ EU đang thất bại trong các cuộc bầu cử. Ở I-ta-li-a, sự trỗi dậy mạnh mẽ của M5S trong cuộc bầu cử vừa qua cũng là minh chứng cho điều đó. I-ta-li-a có vị trí then chốt ở châu Âu bởi nằm ở ranh giới địa lý giữa một bên là Bắc Âu thịnh vượng, một bên là Nam Âu còn nhiều khó khăn. Bởi vậy, một khi I-ta-li-a không thành lập được Chính phủ, phải bầu cử lại và các đảng phái mới có xu hướng chống EU giành đa số ghế và nắm quyền ở I-ta-li-a, điều này sẽ tạo ra những nguy cơ chính trị vô cùng lớn với EU. Tình hình nêu trên cho thấy, I-ta-li-a đang đứng trước hy vọng rất mong manh về việc lập Chính phủ mới, trong khi đó EU đang đối mặt những nguy cơ không nhỏ từ việc bất ổn chính trị trong nội bộ “đất nước hình chiếc ủng”.

THÙY DƯƠNG