“Cái bắt tay” chiến lược

Thứ Bảy, 07/04/2018, 05:19:54
 Font Size:     |        Print

Tổng thống Nga V.Pu-tin đã lựa chọn Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia đầu tiên đến thăm sau khi ông tái đắc cử nhiệm kỳ Tổng thống thứ tư. Nhân chuyến thăm của Tổng thống Pu-tin tới An-ca-ra lần này, hàng loạt văn kiện thoả thuận được ký kết giữa hai nước, trong đó có việc thúc đẩy hợp đồng hàng tỷ USD về tên lửa phòng không S-400. Với triển vọng hợp tác kinh tế và chính trị hiện nay, quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đang bước sang một giai đoạn mới thực chất và mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Sau cuộc hội đàm giữa Tổng thống Nga V.Pu-tin với người đồng cấp nước chủ nhà T.Éc-đô-gan tại An-ca-ra, giới chức Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, nước này và Nga đã nhất trí việc Mát-xcơ-va đẩy nhanh tiến độ bàn giao hệ thống tên lửa S-400 cho An-ca-ra, theo đó ấn định thời điểm bàn giao được đẩy lên sớm hơn so với hợp đồng, vào tháng 7-2019. Trước đó, Nga thông báo đã hoàn tất đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ về thương vụ bán hệ thống phòng không S-400 cho An-ca-ra mà hai nước ký kết hồi cuối năm ngoái. Với giá trị hợp đồng lên tới 2,5 tỷ USD, đây là thỏa thuận vũ khí đáng kể nhất của Thổ Nhĩ Kỳ với một nhà cung cấp vũ khí quân sự ngoài NATO. Việc An-ca-ra “qua mặt” các đồng minh chủ chốt trong NATO để mua S-400, hệ thống tên lửa tiên tiến nhất của Nga, được thiết kế để phát hiện, theo dõi và tiêu diệt các máy bay, máy bay không người lái, tên lửa ở khoảng cách khoảng 400 km, đã khiến các đồng minh phương Tây quan ngại. Thỏa thuận này gây tổn hại đối với quan hệ của Thổ Nhĩ Kỳ với các đồng minh trong khối, nhất là vào thời điểm khá nhạy cảm trong bối cảnh An-ca-ra và NATO có những bất đồng sâu sắc trong nhiều vấn đề kể từ sau cuộc đảo chính quân sự bất thành hồi tháng 7-2016 ở quốc gia này.

Trong khuôn khổ chuyến công du của Tổng thống Nga lần này, phái đoàn hai nước đã tiến hành họp Hội đồng hợp tác cấp cao nhằm thúc đẩy các mối quan hệ song phương. Hai bên đã ký kết một loạt văn kiện hợp tác trong lĩnh vực thông tin, thể thao và chính sách xã hội, đồng thời nhấn mạnh ưu tiên trong lĩnh vực hợp tác kỹ thuật - quân sự. Sắp tới, Ủy ban liên chính phủ nhóm họp sẽ thảo luận triển vọng cung cấp các loại vũ khí hiện đại khác của Nga cho Thổ Nhĩ Kỳ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Éc-đô-gan và Nhà lãnh đạo Nga V.Pu-tin cũng đã dự lễ khởi công xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên tại Thổ Nhĩ Kỳ, mang tên A-cu-y-u. Ðây là dự án nhà máy điện hạt nhân có sự hợp tác xây dựng của Nga, dự kiến được hoàn thiện và khánh thành trong năm 2023. Tổng thống Pu-tin đã đánh giá cao quyết định của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ khi lựa chọn A-cu-y-u trở thành một dự án đầu tư chiến lược, đồng thời bày tỏ hài lòng về quan hệ hai nước đang tiến triển tốt đẹp. Khẳng định hợp tác song phương trong nhiều lĩnh vực rất hiệu quả, đặc biệt việc thực hiện các dự án chung lớn như “Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ”, cũng như hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân và hợp tác kỹ thuật - quân sự, người đứng đầu Ðiện Crem-li nhấn mạnh, hiện không có bất cứ yếu tố nào cản trở quan hệ Nga - Thổ tiếp tục phát triển.

Với những lợi ích to lớn từ các thỏa thuận hợp tác trị giá hàng tỷ USD giữa hai nước, quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đã được khôi phục hoàn toàn sau căng thẳng do vụ Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi máy bay Nga trên lãnh thổ Xy-ri hồi năm 2015. Không những thế, hai nước còn đang tiến tới thiết lập một quan hệ đồng minh mới, trong bối cảnh cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đều trải qua những thời kỳ căng thẳng quan hệ với phương Tây. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ T.Éc-đô-gan cho rằng, hai nước đã vượt qua giai đoạn khó khăn và đạt được nhiều kết quả hợp tác ấn tượng. Ông Éc-đô-gan thậm chí còn nhấn mạnh, âm mưu của một số thế lực muốn phá hoại mối quan hệ Nga - Thổ Nhĩ Kỳ đã thất bại. Ngoài mối quan hệ lợi ích kinh tế, An-ca-ra và Mát-xcơ-va còn đang phối hợp chặt chẽ với nhau trong vấn đề Xy-ri nhằm cùng với I-ran thành lập một trục ngoại giao quyền lực mới có ảnh hưởng ở khu vực. Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố sẽ tiếp tục phối hợp với Nga để bảo đảm thiết lập ổn định và hòa bình ở khu vực Trung Ðông.

Gạt bỏ những bất đồng trong quá khứ để cùng hướng về tương lai, Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đang cùng nhau hợp tác trong nhiều lĩnh vực đem lại lợi ích cho cả hai bên. “Cái bắt tay” chiến lược này đã giúp cả hai nước tạo bước đột phá ngoạn mục nâng cao vị thế thông qua vai trò trung gian cho cuộc khủng hoảng ở Xy-ri, đồng thời có thể giảm đáng kể những tác động tiêu cực từ mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Nga và phương Tây cũng như mối quan hệ “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” giữa Thổ Nhĩ Kỳ với các đồng minh trong NATO thời gian qua.

Hà Thanh