Báo động tình trạng bác sĩ bỏ việc tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (Tiếp theo và hết) (*)

Thứ Tư, 06/06/2018, 21:00:45
 Font Size:     |        Print
 

Nếu không có chính sách thu hút nhân tài, bệnh viện công sẽ không có bác sĩ giỏi. Trong ảnh: Bệnh viện đa khoa tỉnh Cà Mau. Ảnh: NGUYỄN HÙNG

Bài 2: Cần chính sách đãi ngộ, thu hút nhân tài -

Hầu hết các tỉnh trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có những giải pháp cụ thể, thiết thực để giải quyết tình trạng bác sĩ nghỉ việc ở bệnh viện công lập. Thậm chí có nơi, chính lãnh đạo tỉnh vẫn cho rằng, việc đó không có gì là nghiêm trọng, bởi có kế hoạch đào tạo dài hạn... Các chế độ đãi ngộ, thu hút nhân tài vẫn nằm trên giấy hay ở dạng kế hoạch.

Chất lượng kém, người bệnh quay lưng

Tình trạng dịch chuyển nhân lực y tế từ bệnh viện công lập sang tư nhân đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh ở các cơ sở y tế công lập. Bác sĩ Bùi Ðức Văn, Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị ông có hàng chục bác sĩ nghỉ việc trong khoảng ba năm qua. Phần lớn trường hợp ra đi là bác sĩ giỏi, được đào tạo bài bản. "Một bác sĩ học hết sáu năm, để hành nghề sâu họ lại tiếp tục học từ bốn đến sáu năm nữa. Chi phí đào tạo, thời gian học nghề là rất lớn nhưng lại tính lương theo hệ số cơ bản như người học bốn năm ở những ngành học khác thì không tương xứng. Do vậy, nếu chúng ta không sớm có giải pháp về chính sách tiền lương hoặc chế độ đãi ngộ thì về lâu dài, bệnh viện công sẽ thiếu bác sĩ giỏi, người bệnh sẽ quay lưng" - bác sĩ Bùi Ðức Văn nói.

Dịch vụ y tế ở bệnh viện công từ tỉnh đến huyện từ lâu đã bị người dân phàn nàn vì chất lượng thấp; thái độ phục vụ của nhân viên y tế cũng bị cho là thiếu tôn trọng bệnh nhân. Hiệu quả khám, chữa bệnh ở các bệnh viện này cũng được đánh giá ở mức độ thấp, thường xuyên để xảy ra tai biến y khoa. Chẳng hạn Bệnh viện đa khoa tỉnh Vĩnh Long là bệnh viện tuyến đầu của tỉnh nhưng chưa chiếm được niềm tin của người bệnh.

Ðiển hình như chuyện "đau chân trái, mổ chân phải" của bệnh nhi Lê Quốc Hào (6 tuổi, ngụ huyện Vũng Liêm) được bác sĩ xác định "u nang hoạt dịch khoeo chân trái", chỉ định phẫu thuật. Thế nhưng, bác sĩ Bùi Vĩnh Phúc lại mổ chân phải vốn đang lành lặn của cháu bé, còn chân trái bị đau thì vẫn để nguyên. Ðến khi người nhà bệnh nhi phát hiện, yêu cầu giải thích làm rõ thì phía bệnh viện cho rằng, khi vào phòng mổ, bác sĩ Phúc "phát hiện" thêm chân phải của cháu bé cũng có u nang, cho nên đã mổ ngay mà không thông báo cho gia đình. Cả lãnh đạo Bệnh viện đa khoa tỉnh Vĩnh Long và bác sĩ phẫu thuật đều khẳng định việc "đau chân trái, mổ chân phải" là không sai (!). Thế nhưng sau đó, bác sĩ Bùi Vĩnh Phúc đã bị kỷ luật. Còn tại Bệnh viện đa khoa TP Vĩnh Long, khi người bệnh bị thủng dạ dày, bác sĩ lại xác định là "đau ruột thừa" và tiến hành mổ. Các bác sĩ mổ đi, mổ lại và cuối cùng người bệnh… tắt thở.

Một bác sĩ ở Bệnh viện đa khoa huyện Châu Thành (Sóc Trăng) cho biết, tình trạng bác sĩ nghỉ việc ở các bệnh viện công sẽ ảnh hưởng rất lớn đến các bệnh viện tuyến cơ sở. Trên thực tế, các bệnh viện tuyến huyện gần như không có bác sĩ giỏi, mặc dù nhu cầu là rất lớn. Không có bác sĩ giỏi, các bệnh viện tuyến cơ sở không có điều kiện phát triển, ứng dụng kỹ thuật mới, lãng phí thiết bị y tế kỹ thuật cao… đồng nghĩa với việc người dân sẽ không được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao.

Ðừng đãi ngộ… trên giấy

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Trần Hồng Quân cho rằng, mặc dù có sự dịch chuyển bác sĩ từ các bệnh viện công sang bệnh viện tư, nhưng không nên quá lo lắng. Bởi chỉ một số ít nhân lực dịch chuyển từ Cà Mau đi TP Hồ Chí Minh và một số tỉnh, thành phố lân cận, số đông còn lại vẫn công tác ở các cơ sở y tế thuộc tỉnh Cà Mau. "Nếu nhìn rộng hơn thì chuyện dịch chuyển nhân lực nêu trên cũng không có gì to tát. Chúng ta đào tạo thầy thuốc chung cho xã hội để họ phục vụ cộng đồng, trong khi y tế tư nhân cũng cần người tài giỏi. Vì thế, làm việc ở bệnh viện công hay bệnh viện tư tại Cà Mau thì họ cũng phục vụ, chăm sóc sức khỏe cho người bệnh và nhân dân Cà Mau. Về chế độ đãi ngộ đặc thù, Cà Mau thực hiện chính sách thu hút nhân tài chung cho các ngành, các lĩnh lực nhưng chưa có chính sách đặc thù cho y, bác sĩ và tới đây cũng vậy", đồng chí Trần Hồng Quân chia sẻ.

Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hậu Giang Nguyễn Thanh Tùng cho biết, hiện tỉnh thiếu khoảng 100 bác sĩ. Trong khi đó, việc dịch chuyển bác sĩ giỏi, chuyên môn sâu từ bệnh viện công sang bệnh viện tư đang là xu thế và sẽ còn tiếp diễn, cho nên càng gây khó khăn cho các bệnh viện công. Mức thu nhập giữa bệnh viện công và bệnh viện tư chênh lệch quá lớn và rất khó giữ chân nếu các bác sĩ muốn đi. Nhiều trường hợp sau khi được tỉnh đưa đi đào tạo, với điều kiện phải cống hiến năm năm, nhưng họ vẫn "dứt áo" ra đi. Như trường hợp bác sĩ Ngô Xuân Kiều ở Bệnh viện đa khoa tỉnh Hậu Giang sẵn sàng "bồi thường" 45 triệu đồng. Hay như trường hợp bác sĩ Nguyễn Ngọc Nhẫn được Bệnh viện đa khoa Ngã Bảy lo kinh phí gần 160 triệu đồng để học và thi ra Trường đại học Dược TP Hồ Chí Minh, nhưng về đơn vị công tác được vài tháng tự ý bỏ việc.

Nên nói thêm là lâu nay, đội ngũ bác sĩ ở tỉnh Hậu Giang chủ yếu được đào tạo từ nguồn trung cấp đi học liên thông lên đại học và đào tạo theo địa chỉ, rất ít bác sĩ mới ra trường xin về tỉnh công tác. Mặc dù tỉnh có chính sách thu hút nguồn nhân lực đối với ngành y tế, như: Thạc sĩ khi về công tác ở Hậu Giang được hỗ trợ 70 triệu đồng; bác sĩ chuyên khoa I: 60 triệu đồng; bác sĩ chuyên khoa II: 80 triệu đồng; tiến sĩ: 100 triệu đồng… nhưng thời gian qua chưa thu hút được cá nhân nào.

Theo Giám đốc Sở Y tế tỉnh Kiên Giang Lê Hoàng Anh, hiện ngành y tế Kiên Giang mới chỉ đạt tỷ lệ 6,07 bác sĩ/ mười nghìn dân, trong khi tỷ lệ trung bình cả nước là 7,4 bác sĩ/mười nghìn dân. Vì vậy, tình trạng bác sĩ đã, đang và sẽ nghỉ việc ở bệnh viện công sang bệnh viện tư làm việc là một tổn thất lớn của ngành y tế tỉnh. Kiên Giang đang thiếu bác sĩ ở tất cả các tuyến bởi mỗi năm tỉnh chỉ đào tạo thêm được khoảng 40 bác sĩ. Trong khi đó, Kiên Giang đang đầu tư xây dựng Trung tâm Y học hạt nhân và Xạ trị, Bệnh viện Tâm thần, Bệnh viện Lao, Bệnh viện Ung bướu, Bệnh viện Sản - Nhi, với tổng số khoảng 1.200 giường bệnh. Theo kế hoạch, các bệnh viện này sẽ đi vào hoạt động trong năm 2017-2018, nhưng nếu chậm cũng một phần là do nguồn nhân lực ở Kiên Giang vẫn chưa theo kịp sự phát triển.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Lữ Quang Ngời cho biết, tỉnh đã có kế hoạch đào tạo nguồn bác sĩ từ nay đến năm 2020. Theo đó, Vĩnh Long hợp tác toàn diện với Trường đại học Y dược TP Cần Thơ để đào tạo bác sĩ. Hiện các bệnh viện đã tổng hợp danh sách để có kế hoạch đào tạo cũng như đào tạo lại. Tỉnh đã xây dựng chính sách thu hút nguồn nhân lực cho ngành y tế để trình HÐND trong kỳ họp tới đây. Với hai chính sách này, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long tin tưởng sẽ thu hút bác sĩ về bệnh viện công làm việc và sẽ giữ chân được các bác sĩ khác.

Ngoài câu chuyện tiền lương, việc rũ áo ra đi của các bác sĩ tại khu vực ÐBSCL còn có nguyên nhân sâu xa ảnh hưởng không nhỏ tới động lực, niềm vui trong công việc khi cống hiến ở các cơ sở y tế công lập bởi vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhất là lãnh đạo tại không ít bệnh viện công vẫn dùng người theo kiểu "bình quân chủ nghĩa". Chưa kể theo tìm hiểu của phóng viên, mặc dù làn sóng nghỉ việc đang diễn ra mạnh mẽ ở hầu hết các tỉnh, thành phố trong khu vực ÐBSCL và bệnh viện nào cũng kêu thiếu y, bác sĩ, thế nhưng, điều nghịch lý là cánh cửa của những bệnh viện này luôn đóng kín đối với những y, bác sĩ mới ra trường, muốn cống hiến cho quê hương.

* Bài 1: Rõ thực trạng, thiếu giải pháp

---------------------------

(*) Xem Báo Nhân Dân số ra ngày 6-6-2018.

NHÓM PHÓNG VIÊN ĐBSCL