Đề xuất tăng thuế với thuốc lá để giảm người hút

Thứ Ba, 25/09/2018, 11:34:28
 Font Size:     |        Print
 

Ảnh: Vinacosh.

NDĐT- Ước tính, mỗi năm Việt Nam có hơn 40 nghìn ca tử vong vì các bệnh do thuốc lá. Con số này sẽ tăng lên 70 nghìn ca mỗi năm vào thời điểm 2030, nếu chúng ta không thực hiện ngay các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả.

Do đó, Bộ Y tế đề xuất, bổ sung thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức hai nghìn đồng/bao bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành. Qua đó, có thể giảm 3% tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới, giúp tránh được 300 nghìn ca tử vong sớm do thuốc lá trong tương lai.

Thuốc lá: Tiêu dùng cao

Theo thông tin từ Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá (Bộ Y tế), Việt Nam là quốc gia có lượng tiêu dùng thuốc lá cao, đứng thứ ba trong khu vực ASEAN và thứ chín trên thế giới về số người hút thuốc lá. Nước ta cũng nằm trong nhóm 15 quốc gia có số người hút thuốc lá nhiều nhất trên thế giới. Tỷ lệ hút thuốc trong nam giới Việt Nam rất cao, với 45,3% nam giới trưởng thành hút thuốc. Trung bình, cứ hai nam giới trưởng thành thì có một người hút thuốc. Tỷ lệ hút thuốc ở thanh - thiếu niên trong độ tuổi từ 15 đến 24 là 24,3%.

Còn theo Điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành ở Việt Nam 2015 (GATS 2015), Việt Nam đã và đang chịu gánh nặng bệnh tật và kinh tế khổng lồ do sử dụng thuốc lá. Năm 2015, tổng số tiền người dân trong nước bỏ ra mua thuốc lá lên tới 31 nghìn tỷ đồng. Bên cạnh đó, chúng ta phải chi trả 24 nghìn tỷ đồng cho tổng chi phí cho điều trị và mất khả năng lao động vì bệnh tật và tử vong sớm chỉ riêng cho năm nhóm bệnh do thuốc lá gây ra. Đó là ung thư phổi, ung thư đường tiêu hóa hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, đột quỵ và nhồi máu cơ tim..

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính, mỗi năm có hơn 40 nghìn ca tử vong vì các bệnh do thuốc lá gây ra tại Việt Nam, con số này sẽ tăng lên thành 70 nghìn ca mỗi năm vào thời điểm 2030, nếu nước ta không thực hiện ngay các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả.

Vì mục tiêu 39%

Theo mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về phòng, chống tác tại thuốc lá đến năm 2020, sẽ phải giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong nam giới xuống còn 39% vào năm 2020, tương đương mức giảm 6,3% so với năm 2015.

Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sau đây gọi là dự thảo Luật) đề xuất, từ thời điểm 1-1-2020, áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) hỗn hợp, bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, bổ sung thuế tuyệt đối ở mức 1.000 đồng/bao thuốc lá 20 điếu; 15.000 đồng/điếu xì gà.

Bà Nguyễn Thị Thu Hương (Quỹ Phòng, chống tác hại thuốc lá) cho hay, Bộ Y tế ủng hộ đề xuất tăng thuế TTĐB thuốc lá với phương án bổ sung thuế tuyệt đối của Bộ Tài chính. Bởi theo bà Hương, thuế tuyệt đối có tác động lên giá bán một cách chắc chắn hơn, tránh được hiện tượng chuyển giá của nhà sản xuất, giảm khoảng cách về giá giữa các dòng sản phẩm thuốc lá, giảm các sản phẩm thuốc lá giá siêu rẻ. Đề xuất tăng thuế này cũng đem lại những tác động tích cực hơn với lĩnh vực y tế công cộng. Cụ thể như, giảm tỷ lệ hút thuốc nhiều hơn, tăng hiệu quả ngăn ngừa sử dụng thuốc lá của thanh - thiếu niên và người có thu nhập thấp.

Bà Hương cũng kiến nghị, với phương án chỉ bổ sung thuế suất tuyệt đối 1.000 đồng/bao như đề xuất của dự thảo Luật hiện nay, theo tính toán từ chuyên gia kinh tế của WHO và Quỹ phòng, chống tác hại thuốc lá, nguồn thu của Chính phủ sẽ tăng gần 4.000 tỷ đồng vào năm 2020. Tuy nhiên, tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc sẽ chỉ giảm được 1,5% vào năm 2020, còn rất thấp so với mục tiêu giảm 6,3% của Chính phủ. Vì vậy, mức thuế này còn xa mới có thể đạt được mục tiêu của Chiến lược Quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá đến năm 2020.

Còn nếu từ thời điểm 1-1-2020, bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, bổ sung thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức 2.000 đồng/bao. Với mức thuế tăng này, tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới có thể giảm 3%, cộng với thêm 3% tỷ lệ giảm hút thuốc do các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá khác sẽ giúp đạt mục tiêu quốc gia. Bên cạnh đó, sẽ tăng doanh thu thuế thuốc lá thêm 6.300 tỷ/năm. Lợi ích lớn hơn là tránh được 300 nghìn ca tử vong sớm do thuốc lá gây ra. Đây là phương án được đánh giá cao, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

ANH XUÂN

Chia sẻ