Người chuyển giới khó khăn tiếp cận dịch vụ y tế trong nước

Thứ Hai, 20/11/2017, 15:52:14
 Font Size:     |        Print
 

NDĐT- Tâm lý lo ngại kỳ thị, tự tiêm hooc-môn tại nhà, lựa chọn những dịch vụ “chui” giá thấp để can thiệp y học… người chuyển đổi giới tính đang phải đối mặt với nhiều nguy cơ cho sức khỏe.

Mới đây nhất, một nghiên cứu về Hiện trạng và nhu cầu đối với việc tiếp cận các dịch vụ y tế liên quan đến chuyển đổi giới tính (CĐGT) tại Việt Nam do Viện Nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) thực hiện từ tháng 9 đến tháng 11-2017 đã cho thấy rất nhiều vấn đề về nhu cầu tiếp cận dịch vụ y tế của cộng đồng người chuyển giới để làm căn cứ xây dựng chính sách y tế phù hợp với thực tế cuộc sống của những người CĐGT.

Người chuyển giới có nhu cầu tiếp cận dịch vụ y tế bình đẳng

Theo nghiên cứu này, hiện nay việc mua bán, sử dụng hoóc-môn và các dịch vụ phẫu thuật CĐGT ở Việt Nam vẫn bị coi là “phi chính thức”. Vì thế, các cơ sở y tế, bệnh viện tại Việt Nam chưa chú trọng vào việc xây dựng đội ngũ bác sĩ, y tá có chuyên môn về chuyển đổi giới tính.

Hiện nay, chỉ có 25,2% những người đang sử dụng hooc-môn đến tiêm tại cơ sở y tế hoặc được người có chuyên môn tiêm cho. Phần lớn còn lại người chuyển giới tự sử dụng thuốc và hoóc-môn dựa trên hướng dẫn của người có kinh nghiệm trong cộng đồng, không có sự trợ giúp để theo dõi quá trình ảnh hưởng của việc sử dụng hoóc-môn đối với sức khỏe.

Hơn một nửa số người sử dụng hoóc-môn sử dụng nguồn cung cấp trôi nổi, từ người bán hooc-môn trên mạng Internet hoặc các nguồn tư nhân. Việc không có dịch vụ khám và tư vấn chuyên môn trong việc sử dụng hooc-môn dẫn tới người chuyển giới không có đơn từ bác sĩ, không tiếp cận được với nguồn thuốc từ các bệnh viện. Có đến 59,6% người chưa từng được khám và tư vấn trước khi bắt đầu sử dụng hoóc-môn.

Với tâm lý lo ngại bị kỳ thị, không thuận tiện đến cơ sở y tế tiêm thuốc, những người tự tiêm hoóc-môn sẽ phải đối mặt với những rủi ro như sử dụng hooc-môn kém chất lượng, cường độ và liều lượng không thích hợp và đặc biệt là biến chứng, tai biến khi tiêm thuốc.

Khảo sát hơn 600 người đã và mong muốn CĐGT cho biết, có đến 40% người đã thực hiện phẫu thuật CĐGT ở nước ngoài; 37,14% sử dụng dịch vụ của cơ sở y tế/bệnh viện tư nhân; 14,29% dịch vụ của cơ sở y tế/bệnh viện nhà nước và 8,58% can thiệp tại cơ sở y tế/bệnh viện quốc tế tại Việt Nam. Trong số đó, chỉ có 40% người có thể tự chi trả hoàn toàn cho việc phẫu thuật chuyển giới. Với chi phí can thiệp y học rất cao, nhiều người đã tìm đến các dịch vụ chui giá thấp và chính họ găp không ít rủi ro.

Những người CĐGT cũng mong muốn được sử dụng dịch vụ tư vấn tâm lý hoặc khám sức khỏe tâm trí. Tuy nhiên, cũng chỉ 16,4% số người tham gia khảo sát được tiếp cận dịch vụ này. Họ chủ yếu tìm dịch vụ này ở Thái Lan và một tỷ lệ nhỏ tại các nước Australia, Mỹ, Malaysia, Pháp, Thụy Điển. 94,3% người tham gia khảo sát đều bày tỏ mong muốn Bảo hiểm y tế có thể hỗ trợ trang trải chi phí các phẫu thuật chuyển đổi giới tính.

Nguy cơ với người chuyển đổi giới tính tại Việt Nam

Hiện nay, lý do lớn nhất khiến những người CĐGT sang nước ngoài (chủ yếu là Thái Lan) để tiến hành phẫu thuật ngoài lý do thẩm mỹ, chất lượng mà ở đó, họ được cung cấp các giấy tờ chứng nhận đã chuyển đổi giới tính. Tại Việt Nam, hiện nay chỉ coi các can thiệp đó là phẫu thuật thẩm mỹ, phẫu thuật chỉnh hình.

Người chuyển giới mong muốn được cung cấp các dịch vụ khám và tư vấn tâm lý cũng như thể chất phù hợp với đặc thù sức khỏe của họ. Do đó, bài toán đặt ra cho ngành y tế làm làm sao phát triển dịch vụ chăm sóc cho đối tượng này từ Trung ương tới địa phương để người chuyển giới có thể theo dõi sức khỏe định kỳ tại địa phương.

Ths, BS Ngô Hải Sơn, Khoa Phẫu thuật - Tạo hình - Thẩm mỹ (Bệnh viện Việt Đức) cho biết, người CĐGT có thể gặp nhiều rủi ro khi can thiệp y học. Trong đó, rủi ro của liệu pháp nội tiết tố với hooc-môn nữ hóa là sỏi mật, huyết khối tĩnh mạch, tăng men gan, tăng cân, bệnh lý tim mạch, tăng huyết áp, tăng prolactin máu… Trong khi đó, với hooc-môn nam hóa sẽ là bệnh lý đa hồng cầu, rụng tóc, tăng cân, ngưng thở khi ngủ, tăng men gan, mỡ máu... Phẫu thuật luôn tiềm ẩn những nguy cơ và rủi ro và không thể đảo ngược giới tính. Do đó, trước khi phẫu thuật, các bác sĩ sẽ cùng với người CĐGT chuẩn bị đầy đủ lâu dài về tâm lý, thể chất, nội tiết tố, sống thử trước khi quyết định phẫu thuật.

TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng Khoa Phẫu thuật - Tạo hình - Thẩm mỹ (Bệnh viện Việt Đức) cho biết, Việt Nam có thể đáp ứng được nhu cầu phẫu thuật CĐGT khi pháp luật cho phép. Bộ Y tế cũng đã thẩm định và cho phép một số bệnh viện như Việt Đức, Bệnh viện Nhi đồng 2, Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện can thiệp y tế xác định lại giới tính.

* “Nóng” câu chuyện về điều kiện chứng nhận người chuyển đổi giới tính

THIÊN LAM

Chia sẻ

TIN BÀI CÙNG CHUYÊN MỤC