Đừng để trẻ em mắc bệnh vì hiểu không đúng về vắc-xin

Chủ Nhật, 16/07/2017, 02:32:22
 Font Size:     |        Print

Nhiều bằng chứng khoa học và thực tiễn đã chứng minh lợi ích của tiêm chủng, được coi là một can thiệp y tế có chi phí thấp nhất nhưng hiệu quả lại cao nhất. Các bậc cha, mẹ hãy tin tưởng về tính an toàn, chất lượng của vắc-xin, nên đưa con em mình đi tiêm vắc-xin đúng lịch, đủ số mũi tiêm để tạo miễn dịch, chủ động phòng bệnh.

Tiêm chủng mở rộng (TCMR) được các tổ chức quốc tế xếp ở thứ tư trong mười thành tựu lớn nhất về y tế công cộng của thế kỷ 20. Tiêm chủng góp phần giảm hai đến ba triệu trẻ em chết hằng năm; thanh toán đậu mùa năm 1979; giảm số ca mắc bại liệt từ 350 nghìn ca bệnh ở 125 nước (năm 1988) xuống còn 37 ca (năm 2016), và đang tiến tới thanh toán bại liệt trên toàn thế giới vào năm 2018; dự kiến giảm hơn 80% số trường hợp chết do sởi so với năm 2000; giảm đáng kể số trẻ chết vì các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, cúm tuýp A, viêm màng não do não mô cầu tuýp A, viêm gan B, viêm phổi, viêm màng não do Hib…

Tổ chức Y tế thế giới ước tính, nếu tất cả vắc-xin sẵn có hiện nay đều được sử dụng rộng rãi trên thế giới với tỷ lệ bao phủ hơn 90%, thì hằng năm có thể dự phòng cho hai đến ba triệu trẻ em nữa không bị chết vì các bệnh truyền nhiễm.

Nhiều nghiên cứu đã khẳng định, lợi ích của tiêm chủng đã vượt qua lợi ích dự phòng bệnh tật. Vắc-xin đã góp phần phát triển kinh tế, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho những người dễ bị tổn thương. Chương trình tiêm chủng vắc-xin toàn diện là nền tảng của y tế công cộng và làm giảm nghèo đói trong xã hội. Tiêm chủng vắc-xin có thể mang lại lợi ích như tăng năng suất lao động, tăng giá trị xã hội của cộng đồng, gia đình hay một cá nhân khỏe mạnh. Việc triển khai tiêm vắc-xin cũng đem lại những tác động tích cực về mặt xã hội, như: tăng cường sự công bằng và bình đẳng; nâng cao quyền của người phụ nữ; góp phần tăng cường an toàn trong đi lại…

Tại Việt Nam, sau hơn 30 năm triển khai Chương trình TCMR đã giúp khoảng 6,7 triệu trẻ em không mắc các bệnh truyền nhiễm (uốn ván sơ sinh, sởi, bạch hầu, ho gà, bại liệt), và giảm được 42.900 trường hợp tử vong do các bệnh nêu trên.

Bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tế trên thế giới và ở Việt Nam cho thấy, các vắc-xin đang được sử dụng là rất an toàn, hiệu quả cao. Vắc-xin trước khi được cấp phép sử dụng phải trải qua nhiều công đoạn kiểm duyệt nghiêm ngặt về khoa học. Trước hết, tiến hành nghiên cứu trong phòng xét nghiệm và trên động vật thí nghiệm (giai đoạn tiền lâm sàng); sau đó vắc-xin được thử trên người tình nguyện khỏe mạnh qua ba giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, với số người tham gia nghiên cứu tăng dần 50 lên 200 và 500. Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học của Bộ Y tế sẽ xem xét phê duyệt đề cương nghiên cứu và kết quả của mỗi giai đoạn.

Kết quả của các thử nghiệm lâm sàng sẽ được Hội đồng khoa học thông qua, được Hội đồng cấp phép sử dụng vắc-xin và sinh phẩm của Bộ Y tế phê duyệt. Vắc-xin trước khi xuất xưởng và trong quá trình lưu hành trên thị trường phải được cơ quan thẩm định quốc gia về vắc-xin và sinh phẩm y tế kiểm định chất lượng. Toàn bộ các quy trình trên đã được Tổ chức Y tế thế giới công nhận bảo đảm chất lượng.

Kết quả đánh giá nguyên nhân các phản ứng sau tiêm vắc-xin xảy ra ở Việt Nam trong thời gian qua cho thấy, không liên quan chất lượng vắc-xin, mà chủ yếu do trùng hợp ngẫu nhiên với các bệnh lý khác sẵn có của trẻ tại thời điểm sau tiêm chủng như nhiễm trùng huyết, viêm não - màng não, viêm phổi, suy hô hấp, bệnh tim bẩm sinh, chết đột tử, sặc sữa... Các mẫu vắc-xin cũng được kiểm tra và khẳng định chất lượng, độ an toàn đạt yêu cầu.

Từ những phân tích nêu trên cho thấy, việc không đưa trẻ đi tiêm chủng, sẽ dẫn đến dễ mắc bệnh truyền nhiễm, hậu quả là trẻ bị tàn phế, thậm chí tử vong. Nếu dừng tiêm vắc-xin phòng bệnh sẽ làm dịch bệnh bùng phát. Ngoài ra, các nghiên cứu khoa học cũng chứng minh, tiêm vắc-xin không gây ung thư, mà còn dự phòng được một số bệnh ung thư; cũng không có bằng chứng khoa học về việc tiêm nhiều loại vắc-xin làm gia tăng bệnh tự kỷ ở trẻ. Các vắc-xin phối hợp nhiều kháng nguyên (vắc-xin 5 trong 1 hay 6 trong 1) đã được chứng minh về tính an toàn và hiệu quả.

Các bà mẹ hãy tin tưởng về tính an toàn và chất lượng vắc-xin hiện dùng trong chương trình TCMR, chủ động đưa con em minh đi tiêm đúng lịch, đủ số mũi tiêm với tỷ lệ tiêm chủng cao, để bảo đảm miễn dịch, chủ động dự phòng hiệu quả, chứ không phải có dịch mới đi tiêm vắc-xin, hay đợi chờ tiêm vắc-xin dịch vụ... Tiêm chủng là quyền lợi của trẻ em, là trách nhiệm của cha mẹ và cộng đồng, đứng trước thực trạng nhiều nguồn thông tin hiện nay, các bậc cha mẹ hãy là những người thông thái, lựa chọn những nguồn thông tin chính thống đáng tin cậy về khoa học, để bảo vệ sức khỏe bạn và con em bạn.

GS, TS NGUYỄN TRẦN HIỂN
Theo: Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam

Chia sẻ