Quỹ bảo hiểm đang bội chi 5.500 tỷ đồng

Thứ Tư, 04/01/2017, 10:23:30
 Font Size:     |        Print
 

NDĐT - 45/63 tỉnh, thành phố bội chi quỹ bảo hiểm với số tiền lên tới 5.500 tỷ đồng. Theo ông Nguyễn Đình Khương, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, nếu các địa phương không quyết liệt ngay từ đầu năm 2017, khả năng vỡ quỹ sẽ có thể xảy ra.

Nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm xã hội

Theo Bảo hiểm Xã hội Việt Nam, năm 2016 dù số nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) có giảm hơn năm trước nhưng vẫn cao, chưa khắc phục được những tồn tại, vướng mắc như nợ không còn khả năng thu hồi, nợ tại các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, giải thể, phá sản hoặc chủ bỏ trốn. Nhiều doanh nghiệp không thuân thủ pháp luật về BHXH, BHYT, tìm cách trốn đóng, đóng không đầy đủ chế độ BHXH, BHYT cho người lao động. Việc phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan tổ chức thực hiện chính sách BHXH chưa chặt chẽ; việc khởi kiện đơn vị sử dụng lao động nợ BHXH, BHYT, BHTN của tổ chức công đoàn còn gặp khó khăn. Một số địa phương chưa kiên quyết trong công việc thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về BHXH, BHYT do khuyến khích đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Theo đánh giá của BHXH Việt Nam, hiện nay có 16 đơn vị BHXH tỉnh, thành phố thu không đạt kế hoạch, bốn địa phương chưa hoàn thành kế hoạch phát triển đối tượng tham gia BHYT, 12 địa phương có số nợ cao hơn số nợ chung của cả nước là 3,3%.

Trong đó, cụ thể BHXH Bình Định thu đạt 93,3%, nhưng nợ 4,7%. Hà Giang thu được 95,9% nhưng đây là tỉnh miền núi không đạt đối tượng tham gia BHYT theo kế hoạch. Hà Nội nợ đọng lớn nhất.

Năm 2016, Hà Nội đạt mức thu 29,300 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu được giao là 2% (chỉ tiêu thu 28,602 tỷ đồng). Tuy nhiên tỷ lệ nợ của Hà Nội lớn, tới 7% kế hoạch thu - cao gấp đôi mức trung bình của cả nước. Nguyên nhân chính được BHXH Hà Nội đưa ra là do tỷ lệ thu của các đơn vị sản xuất kinh doanh không đạt. Năm qua, có tới hàng nghìn đơn vị nợ quỹ BHXH, trong đó có những đơn vị nợ tới 20 tỷ đồng. BHXH Hà Nội cũng đã khởi kiện hai đơn vị ra tòa nhưng cũng rất khó khăn đòi nợ.

Thanh Hóa tỷ lệ người dân tham gia BHYT 84,23%, vượt 4,23% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao nhưng hiện nay Thanh Hóa là đơn vị bội chi quỹ bảo hiểm gần như lớn nhất cả nước, khoảng 600 tỷ đồng.

Quảng Nam cũng là một tỉnh không kém về con số âm quỹ. Năm 2014, BHXH Quảng Nâm âm hơn 100 tỷ đồng, đến 2015 con số này là 206 tỷ, và đến năm 2016, BHXH Quảng Nam bội chi trên 400 tỷ đồng.

Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Đình Khương cho biết, hiện nay tổng số bội chi quỹ BHXH lên tới 5.500 tỷ đồng. Quỹ BHXH là quỹ ngắn hạn không thể bù đắp, nên nếu tình trạng bội chi vẫn còn tiếp tục tăng lên thì nguy cơ vỡ quỹ BHXH hoàn toàn có thể xảy ra.

Địa phương kêu khó, BHXH Việt Nam vào cuộc

Ngoài yếu tố khách quan đặc thù của từng địa phương về dân số, đối tượng hưởng BHXH... một trong những nguyên nhân lớn nhất được nhiều BHXH địa phương chia sẻ đó là việc thực hiện thông tuyến huyện trong khám chữa bệnh BHYT từ 1-1-2016 và áp dụng tăng giá dịch vụ y tế theo quy định Thông tư 37 đã tăng chi phí khám chữa bệnh BHYT. Một nguyên nhân nữa là tình trạng chi phí khám chữa bệnh BHYT đối với bệnh nhân đa tuyến đi ngoại tỉnh đã tiếp tục gia tăng, ảnh hưởng đến quỹ khám chữa bệnh.

Thanh Hóa là đơn vị có thể nói đứng đầu cả nước trong việc để bội chi quỹ bảo hiểm. Nói về nguyên nhân bội chi lớn, đại diện Thanh Hóa cho biết, năm 2016, Thanh Hóa đạt 84,23% đối tượng tham gia BHYT nhưng chủ yếu đối tượng chính sách là người có công, người nghèo nên mệnh giá thẻ BHYT thấp. Những đối tượng này lại đi khám chữa bệnh rất nhiều dẫn tới khó cho Thanh Hóa cân đối quỹ. Đặc biệt, năm qua, Thanh Hóa cũng là một điểm nóng về việc trục lợi BHXH khi một vài cơ sở y tế tư nhân dùng nhiều biện pháp, đưa đón bệnh nhân bằng ô tô đến tận cơ sở, thăm khám nhiều hạng mục không cần thiết. Điều đó làm cho sáu tháng đầu năm của BHXH Thanh Hóa bội chi con số rất lớn.

Sáu tháng cuối năm 2016, với sự vào cuộc gắt gao của BHXH Việt Nam, tỉnh Thanh Hóa đã có những biện pháp mạnh tay hơn, tăng cường công tác giám định cơ học và ngoài giờ. Theo đại diện BHXH của tỉnh này thì trong ba tháng (tháng 8 đến tháng 10-2016), đã phát hiện 4.265 bệnh nhân nội trú không có mặt tại phòng. Tỉnh cũng đã từ chối thanh toán, xuất toán lên tới 245 tỷ đồng.

Bài học kinh nghiệm mà đơn vị này đưa ra chính là do chủ quan làm chưa tốt, chưa hoàn thành trách nhiệm của đơn vị kiểm tra, giám sát. Vì thế, việc cần kíp với tỉnh này là cần tăng cường đội ngũ giám định viên, tăng cường kiểm tra, phát hiện những sai phạm để có thể xử lý kịp thời, không lặp lại bài học xương máu của năm 2016.

Là một trong ba tỉnh đứng đầu cả nước về bội chi quỹ BHXH, ông Phạm Văn Lại, Giám đốc BHXH Quảng Nam chia sẻ nguyên nhân, do đặc thù tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo và hộ gia đình tham gia BHYT rất cao. Năm 2016 có thêm 265 nghìn người thuộc đối tượng hộ gia đình tham gia BHYT. Tỷ lệ âm quỹ ở Quảng Nam nằm trong đối tượng hộ gia đình là chủ yếu. Với vị trí địa lý gần Đà Nẵng, nên năm qua, nhiều người bệnh Quảng Nam xin chuyển tuyến hoặc tự chuyển theo hình thức cấp cứu, gây thất thoát cho Quảng Nam con số lên tới 35 tỷ đồng.

Giám đốc BHXH Quảng Nam cho biết, trước tình trạng liên tục âm quỹ và âm quỹ ngày một cao, tỉnh đã tăng cường công tác thanh kiểm tra, kiểm tra các cơ sở y tế và cũng từ chối xuất toán khá nhiều. Những cơ sở y tế tư nhân nếu làm không đúng luật thì kiên quyết không thanh toán và gửi hồ sơ sang bên công an điều tra.

BHXH Nghệ An cũng đưa ra biện pháp là yêu cầu các cơ sở y tế ký phụ lục hợp đồng và tỉnh cũng đã có những điều chỉnh phụ lục sát với cơ sở y tế, để quản lý việc khám chữa bệnh BHYT cho hợp lý. Đại diện BHXH Nghệ An bày tỏ “Chúng tôi mong muốn đại diện Bộ Y tế có phác đồ điều trị với những tiêu chí cụ thể để BHXH địa phương có căn cứ giám định. Trong khi cơ sở khám chữa bệnh tăng, chi phí bảo hiểm y tế tăng nhưng số lượng giám định viên chưa được tăng tương ứng cho nên tới đây ngành BHXH cần phải có cơ chế với giám định viên”.

Trước thực trạng của nhiều địa phương trong việc kiểm soát quỹ chưa chặt chẽ dẫn tới bội chi, ông Nguyễn Minh Thảo, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam cho biết, để tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án "Lộ trình tiến tới BHYT toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020", ngành BHXH cần phải tiếp tục thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý, thực hiện liên thông dữ liệu với cơ sở khám chữa bệnh. Cần phải phát triển nhanh việc thống nhất giá y tế giữa thanh toán không có bảo hiểm và thanh toán có bảo hiểm. Bên cạnh đó, phải tăng cường đội ngũ giám định bảo hiểm y tế, bổ sung thêm số lượng đội ngũ giám định viên để quản lý chặt hơn các hạng mục thanh toán chi phí khám chữa bệnh.

Trước thực tế khó khăn nhìn thấy trước mắt của năm 2017 là vẫn tiếp tục thông tuyến, tiếp tục đưa giá viện phí tính đúng, tính đủ vào BHYT triển khai toàn bộ trên 63 tỉnh, thành phố, ông Nguyễn Đình Khương, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam khẳng định, để quản lý chặt quỹ, các địa phương phải quyết liệt ngay từ đầu. Những gì thuộc về chủ quan của từng tỉnh, thì từ bài học kinh nghiệm năm 2016, các tỉnh phải có biện pháp riêng để khắc phục. Về khách quan liên quan đến cơ chế, BHXH sẽ cùng Bộ Y tế tìm cách tháo gỡ, triển khai thực hiện nhiều giải pháp đẩy mạnh phát triển đối tượng; thu đúng, đủ, kịp thời, chống tồn đọng; triển khai giám định BHYT điện tử để giải quyết đầy đủ, kịp thời các quyền lợi về BHXH, BHYT cho người lao động; ngăn ngừa hành vi lạm dụng, trục lợi; bảo đảm cân đối quỹ.

THIÊN LAM