Mở rộng tín dụng tiêu dùng, tạo cơ hội tiếp cận tài chính cho cá nhân

Chủ Nhật, 21/04/2019, 02:06:08

Thời gian gần đây, cho vay tiêu dùng có tốc độ phát triển nhanh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu tài chính của các cá nhân. Tuy nhiên, thực trạng "tín dụng đen" vẫn bùng phát mạnh mẽ cho thấy nhu cầu về các khoản vay nhỏ, cấp bách của người dân còn rất lớn trong khi các khoản cho vay truyền thống chưa đáp ứng đủ. Như vậy, tín dụng tiêu dùng vẫn còn dư địa rất lớn để phát triển.

Kênh tiếp cận vốn an toàn

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - NHNN) Nguyễn Tú Anh, hệ lụy của "tín dụng đen" đối với xã hội là rất lớn, nhiều gia đình rơi vào cảnh cùng quẫn vì dính bẫy "tín dụng đen" và không được pháp luật hỗ trợ. Do đó, phát triển tín dụng tiêu dùng sẽ cung cấp cho người dân nhiều lựa chọn tốt hơn, an toàn hơn, qua đó giảm bớt nhu cầu tiếp cận "tín dụng đen" và các hệ lụy của loại hình này.

Ðồng quan điểm, TS Trần Kim Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế - Tổng hợp (Ban Kinh tế Trung ương) cũng cho rằng, đối với nền kinh tế và xã hội, tín dụng tiêu dùng giúp nâng cao cơ hội tiếp cận tài chính cho người dân, giúp kế hoạch tiêu dùng diễn ra suôn sẻ giữa các chu kỳ biến động của thu nhập, do vậy góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống và gia tăng công bằng xã hội; hạn chế cho vay nặng lãi, "tín dụng đen" đang ngày càng gia tăng và biến tướng.

TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cũng dẫn số liệu của StoxPlus cho thấy, 47% người Việt Nam có tham gia vay tiền, nhưng chỉ có 18,5% là vay từ những tổ chức tín dụng, ngoài ra là vay từ người thân, bạn bè hoặc "tín dụng đen". Một trong những lý do mà nhiều người Việt trẻ ngại vay từ ngân hàng là vì điều kiện cho vay chặt chẽ, yêu cầu nhiều giấy tờ chứng minh, thủ tục thẩm định lâu, cần tài sản thế chấp. Trong khi đó, tỷ trọng cho vay tiêu dùng hiện nay tại Việt Nam chiếm 19,4% tổng dư nợ nền kinh tế năm 2018 (so với tỷ trọng 21% của Trung Quốc hay 34,6% của ASEAN-5); trong đó, dư nợ tín dụng của các công ty tài chính chỉ chiếm 8%. Hơn nữa, thị trường khu vực nông thôn, vùng ven với khoảng 60 triệu dân vẫn còn đang bị bỏ ngỏ do các tổ chức tín dụng vẫn chưa có nhiều cơ hội tiếp cận với khách hàng tại đây.

Mở rộng tín dụng tiêu dùng

Nhiều ý kiến cho rằng phát triển tín dụng tiêu dùng là giải pháp tốt nhất để đẩy lùi tệ nạn "tín dụng đen". Nhưng để tín dụng tiêu dùng phát triển đúng hướng và an toàn, thì không chỉ cần một hành lang pháp lý thông thoáng mà còn cần sự vào cuộc của các cơ quan quản lý, tổ chức doanh nghiệp, truyền thông để người dân hiểu và tiếp cận dịch vụ tài chính. Cũng từ đó, giúp nâng cao kiến thức tài chính, có điều kiện tiếp cận với tín dụng hợp pháp, tránh việc đánh đồng tín dụng tiêu dùng của các công ty tài chính với "tín dụng đen".

Thời gian qua, bên cạnh những giải pháp về tạo lập khung pháp lý để phát triển môi trường cho tín dụng tiêu dùng phát triển nhanh và bền vững, NHNN cũng đã điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng theo hướng mở rộng tín dụng gắn với nâng cao chất lượng tín dụng, bảo đảm cung ứng vốn đầu tư cho nền kinh tế, trong đó có cho vay tiêu dùng, góp phần hỗ trợ, kích thích sản xuất kinh doanh. "Khi tín dụng tiêu dùng phát triển và đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của khách hàng thì sẽ góp phần đẩy lùi hiện tượng "tín dụng đen" trên thị trường hiện nay", Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Nguyễn Tú Anh khẳng định.

Ngoài ra, cũng theo TS Trần Kim Anh, với quy mô dân số hơn 95 triệu người, thu nhập đang tăng theo tăng trưởng của nền kinh tế, cùng với xu hướng sẵn sàng vay nợ cho các nhu cầu của đời sống và khả năng tiếp cận các khoản vay một cách dễ dàng hơn, thị trường tín dụng tiêu dùng còn nhiều tiềm năng phát triển. Nhưng để phát triển tương xứng với dư địa sẵn có, góp phần đẩy lùi "tín dụng đen" thì trước mắt cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động tín dụng, ngân hàng; cần mở rộng mạng lưới hoạt động của các tổ chức tín dụng ở những địa bàn có mạng lưới ngân hàng chưa tương xứng với nhu cầu tiếp cận tín dụng, dịch vụ ngân hàng của người dân, nhất là những địa bàn đang là điểm nóng về "tín dụng đen".

Trên thực tế, phía các công ty tài chính cũng đang có những chính sách riêng, phù hợp với hoạt động của mình như đẩy mạnh đầu tư công nghệ tự động hóa quy trình, nâng cấp và sáng tạo các dịch vụ, sản phẩm mới, là mấu chốt tạo sự khác biệt để có thể cạnh tranh với "tín dụng phi chính thức". Theo Phó Tổng Giám đốc Công ty FE Credit Nguyễn Thanh Phúc, số lượng các tổ chức tín dụng và mạng lưới đã phủ khắp cả nước, vì vậy khi có nhu cầu vay tiêu dùng, phục vụ đời sống thì người dân nên đến các tổ chức tín dụng để vay thông qua kênh chính thức. Ðơn cử như FE Credit hiện đang có hơn 12.000 điểm bán hàng và gần 8.500 đối tác trên toàn quốc, phục vụ nhu cầu vốn và nhu cầu tất yếu phục vụ đời sống, sản xuất, kinh doanh của người dân rất kịp thời.

Trong khi đó, Trưởng phòng Quản lý đối tác chiến lược (Công ty tài chính Home Credit Việt Nam) Trịnh Bá Việt Xô cũng cho rằng, các công ty tài chính tiêu dùng cần đẩy mạnh các chiến dịch quảng bá thương hiệu và truyền thông để người dân biết đến thương hiệu và dịch vụ, đồng thời mở rộng mạng lưới các điểm bán hàng để khách hàng có thể tiếp cận dễ dàng, đội ngũ nhân viên luôn sẵn sàng tư vấn theo nhu cầu của khách hàng. Khi người dân có đầy đủ thông tin và thêm lựa chọn khi cần vay, họ sẽ giảm dần thói quen tìm đến "tín dụng đen".

HỒNG ANH