Vẫn lo về chất lượng tăng trưởng

Chủ Nhật, 15/04/2018, 20:06:23
 Font Size:     |        Print
 

Dây chuyền sản xuất linh kiện điện tử của Công ty Samsung Vietnam (Bắc Ninh). Ảnh: THANH GIANG

Mức tăng trưởng ấn tượng của nền kinh tế trong quý I-2018 (7,38%) vẫn không đủ để bớt đi nỗi lo của các chuyên gia về chất lượng tăng trưởng (CLTT) của nền kinh tế. Thậm chí, không ít chuyên gia kinh tế còn cảnh báo, nếu CLTT không tiếp tục được cải thiện, năng suất không được nâng cao,... thì dưới tác động từ những biến đổi khôn lường của bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay, tăng trưởng kinh tế thời gian tới sẽ khó có khả năng duy trì đà tăng.

Quý I năm 2017, khi Samsung tạm ngưng sản xuất thì kinh tế vô cùng ảm đạm. Sang quý I năm nay, Samsung tăng trưởng sản xuất hơn 18% thì số liệu kinh tế đã quay đầu tăng trưởng vượt bậc. Vậy chúng ta phải cân nhắc kỹ xem đâu mới là động lực chính của nền kinh tế hiện nay và hướng phát triển cho tương lai sẽ như thế nào", TS Nguyễn Ðức Thành, Viện trưởng Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) nhấn mạnh khi nói về những dấu hiệu bất ổn của nền kinh tế. Cũng theo TS Thành, trong quý I, mặc dù số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng, nhưng số việc làm lại không "đồng hành" cùng tăng trưởng của nền kinh tế. Như vậy, phải chăng chúng ta đang tăng trưởng theo xu hướng tốt là dựa nhiều vào công nghệ, không cần nhiều lao động hay thực tế, vẫn hoàn toàn phụ thuộc vào những doanh nghiệp FDI lớn, có lượng lao động ít thay đổi và tạo ra giá trị phụ thuộc hoàn toàn vào biến động của thị trường thế giới. Tôi cũng như nhiều chuyên gia khác cho rằng, doanh nghiệp FDI nào cũng có chu kỳ sản phẩm nhất định và trong trường hợp họ chuyển dịch sản xuất sang các quốc gia khác, chắc chắn sẽ gây ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam nếu chúng ta vẫn bị phụ thuộc quá nhiều", TS Thành cảnh báo.

Trưởng ban Chính sách kinh tế vĩ mô (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư - CIEM) Nguyễn Anh Dương nhận định: Mức tăng trưởng trong quý I là rất ấn tượng. Tuy nhiên, theo nghiên cứu, tiềm năng tăng trưởng rõ ràng chưa được cải thiện từ nhiều năm nay và như vậy, chất lượng tăng trưởng cũng chưa ổn định. Mặt khác, Bộ Kế hoạch và Ðầu tư và Tổng cục Thống kê đưa ra lập luận do thừa hưởng đà tăng từ cuối năm trước, cộng với đà tăng thấp của quý I-2017 đã khiến tăng trưởng quý I năm nay tăng cao, đồng thời cảnh báo tăng trưởng về cuối năm sẽ chững lại. Theo lô-gíc này, chúng ta sẽ lại có mức tăng trưởng vô cùng thấp trong quý I-2019, nếu may mắn sẽ phục hồi lại vào cuối năm và như vậy rõ ràng nền kinh tế đang có vấn đề.

Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng, đà cải cách đang lên cũng là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế quý I tăng trưởng vượt bậc. Nhưng thực tế, hiệu quả của cải cách đã được nhìn nhận, nhưng dư địa cải cách vẫn còn rất nhiều. Nói cách khác, vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục được cải thiện.

Với đặc điểm là nền kinh tế có độ mở lớn như hiện nay (hơn 200% trong năm 2017), nếu thương mại thế giới bị sụt giảm chắc chắn sẽ ảnh hưởng ngay đến tăng trưởng trong nước. Tính toán của CIEM cũng cho thấy, nếu thương mại thế giới tăng trưởng một điểm phần trăm sẽ kéo theo bốn điểm phần trăm tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam và ngược lại.

Một vấn đề đáng lo ngại khác cũng được nhiều chuyên gia kinh tế chỉ ra là xu hướng tăng thu nội địa do áp lực giảm thu từ thuế nhập khẩu bởi quá trình hội nhập. Theo ông Nguyễn Anh Dương, thay vì đề xuất và thực hiện các giải pháp để tăng hiệu quả thu ngân sách, chống gian lận thuế và giảm chi thường xuyên (chi thường xuyên đang chiếm 76% tổng chi trong quý I, trong khi chỉ có 14% chi cho đầu tư phát triển), Bộ Tài chính lại có vẻ "sốt sắng" hơn với các đề xuất tăng thuế, nhất là thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. Cách làm "bỏ khó, chọn dễ" này lo ngại sẽ tạo thêm gánh nặng cho nền kinh tế.

Theo dự báo của VEPR, tăng trưởng kinh tế cả năm 2018 sẽ ở mức 6,83%. CIEM thì đưa ra mức dự báo thấp hơn là 6,67%, lạm phát duy trì ở mức 3,81%, tăng trưởng xuất khẩu 12,15% và cán cân thương mại nhập siêu 0,68 tỷ USD. Bên cạnh đó, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cũng vừa đưa ra dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, GDP có thể tăng 7,1% trong năm 2018 trước khi giảm xuống còn 6,8% vào năm 2019.

THÁI LINH

Chia sẻ