Thúc đẩy thương mại và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng

Thứ Sáu, 19/05/2017, 15:39:04
 Font Size:     |        Print
 

Toàn cảnh phiên thảo luận đầu tiên tại Hội thảo.

NDĐT - Ngày 19-5, các thành viên APEC đều coi đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Song để hấp thụ được sáng tạo cần năng lực của quốc gia, thúc đẩy thương mại và lấy người tiêu dùng là động lực phát triển.

Đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng
Phát biểu khai mạc Hội nghị APEC về thương mại và sáng tạo, Bộ trưởng Công thương Trần Tuấn Anh cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu và khu vực có nhiều thay đổi sâu sắc, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang lại nhiều biến đổi về chất, không giống bất kỳ cuộc cách mạng công nghiệp nào trước đó, các nền kinh tế đang hướng đến tăng trưởng kinh tế thông qua đổi mối sáng tạo. Đổi mới sáng tạo, nhìn chung được hiểu là “cải thiện hoặc tạo ra các sản phẩm, quy trình, dịch vụ, mô hình kinh doanh và tổ chức” được kỳ vọng trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế nhờ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, nói rộng hơn, tăng cường lợi thế và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh lưu ý: “Đổi mới sáng tạo không chỉ liên quan đến các yếu tố công nghệ mà còn gồm các yếu tố phi công nghệ, có mối quan hệ chặt chẽ với một loạt các lĩnh vực bao trùm và phức tạp như đầu tư trực tiếp nước ngoài, thị trường tài chính, hệ thống giáo dục, nghiên cứu và phát triển (R&D), hệ thống pháp luật, sở hữu trí tuệ, thuế, ….

Với tính chất phức tạp và bao trùm như vậy, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh nhấn mạnh: “Thương mại được coi là một trong những nhân tố thúc đẩy quan trọng giúp định hình chính sách và chiến lược về đổi mới sáng tạo của nền kinh tế. Ngược lại, thương mại nói chung, thương mại hóa các đổi mới sáng tạo nói riêng cũng góp phần tăng cường quan hệ thương mại giữa các nền kinh tế trong khu vực”.

Tuy nhiên, ngoài các cơ hội mà đổi mới sáng tạo mang lại, chúng ta cần nhận thức được các khó khăn, thách thức tiềm ẩn. Đó có thể là sự gia tăng khoảng cách giữa các nền kinh tế phát triển và kém phát triển, khoảng cách giàu nghèo, bất công và bất ổn xã hội, bóp méo thị trường lao động, ...

Nhận thức được cơ hội và thách thức mà đổi mới sáng tạo mang lại, các thành viên APEC đã nỗ lực hết mình theo đuổi đổi mới sáng tạo nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững và sáng tạo. Các lãnh đạo APEC đã cam kết và khẳng định đổi mới sáng tạo là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế trong khu vực.

Để hiện thực hóa cam kết này, các nền kinh tế cần tạo thuận lợi cho dòng chảy tự do của vốn, con người, ý tưởng, công nghệ, hàng hóa và dịch vụ xuyên biên giới theo cách thúc đẩy cạnh tranh. Ngoài các chính sách và chiến lược về thương mại và đầu tư, các chính phủ cũng cần phải xây dựng các nguyên tắc cốt lõi về chính sách đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Ngược lại, dựa trên chính sách của chính phủ, doanh nghiệp có thể huy động tối đa các nguồn lực nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Thúc đẩy thương mại, coi người tiêu dùng là động lực phát triển
Tại Hội thảo, bà Pamela G.Bailey, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Hiệp hội các nhà sản xuất hàng tiêu dùng Mỹ cũng cho rằng, thúc đẩy thương mại là lĩnh vực quan trọng. Đây là ngành tạo ra nhiều việc làm nhất ở Hoa Kỳ, tạo sự kết nối trong chuỗi thực phẩm. Các doanh nghiệp không chỉ kết nối nội bộ mà còn kết nối nền kinh tế địa phương với nền kinh tế toàn cầu.

Bà Pamela G.Bailey khẳng định, đổi mới sáng tạo có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển. Tại Mỹ, các công ty sản xuất đưa ra yêu cầu, việc làm mới, sản xuất các hàng hóa đáp ứng yêu cầu của khách hàng về sản phẩm. Các doanh nghiệp Mỹ coi người tiêu dùng là động lực phát triển. Từ đó sản phẩm sản xuất ra liên tục được cải tiến tốt hơn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

Bên cạnh đó, các công ty khai thác và cung cấp sản phẩm an toàn, các sản phẩm nông nghiệp được trồng theo cách thức bền vững. Bà Pamela G.Bailey nói: “An toàn thực phẩm là ưu tiên cao nhất trong công ty”. Hiện nay, người tiêu dùng tại Mỹ chỉ phải chi tiêu khoảng 6% trong tổng thu nhập cho lĩnh vực thực phẩm. Còn lại phần lớn dành cho các chi phí khác về giáo dục, y tế.

Theo bà Pamela G.Bailey, để thúc đẩy đổi mới và sáng tạo cần có ba hợp phần chính: Thứ nhất, cần đối thoại với các bên có liên quan; Thứ hai, các cơ quan quản lý nhà nước cần có kỹ năng cần thiết; Thứ ba, cần có cam kết chính trị nhất quán thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo, công tác quản lý nhà nước không được làm bối rối người tiêu dùng, các công ty cần có được thông tin rõ ràng để đưa ra kết luận của mình.

Cần năng lực của quốc gia để hấp thụ năng lực sáng tạo
Còn theo ông John Drummond, đại diện Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế, chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng trở nên phức tạp. Môi trường ngày càng mở cho đổi mới sáng tạo, rút ngắn thời gian làm ra sản phẩm. Nhiều công ty hiện nay đều có sáng tạo xuyên quốc gia. Tuy nhiên, điều quan trọng là năng lực của quốc gia để có thể hấp thụ được năng lực sáng tạo. Khi phân tích chuỗi giá trị toàn cầu thì 75% là hoạt động trung gian, thuế, hoạt động thuế quan tác động xuyên quốc gia. Ngoài ra, rào cản thương mại là thách thức lớn đối với sáng tạo công nghệ.

Về cơ bản các quốc gia đều có khung thể chế, pháp luật giống nhau, có thể hợp tác chặt chẽ với nhau về để mang lại lợi ích về thương mại. Ông John Drummond cho rằng: “chúng ta đang có cơ hội tuyệt vời để nâng cao chỉ số cạnh tranh về dịch vụ, đây là một trong những hiệu quả tiềm năng mà nền kinh tế APEC có thể tập trung phát triển trong thời gian tới”.

XUÂN KHÔI

Chia sẻ