Khó khăn trong phát triển cây ca-cao

Thứ Bảy, 04/05/2019, 01:17:57
Cây ca-cao từng có thời gian là cây trồng chủ lực ở một số địa phương và giúp người dân có thu nhập ổn định. Tuy nhiên, những năm gần đây, diện tích cây ca-cao giảm mạnh do giá cả biến động, trồng manh mún, khó cạnh tranh với các loại cây ăn quả khác.

Theo Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), hiện nay cây ca-cao được trồng chủ yếu ở các tỉnh Đác Lắc, Đác Nông, Lâm Đồng, Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bến Tre, Tiền Giang, Vĩnh Long, Bình Thuận, Hậu Giang, Trà Vinh và Sóc Trăng. Điều đáng nói là những năm gần đây, diện tích trồng ca-cao giảm mạnh. Năm 2012, cả nước có khoảng 25.700 ha ca-cao thì đến nay chỉ còn khoảng 5.833 ha. Sản lượng ca-cao năm 2018 chỉ còn 5.704 tấn.

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến diện tích cây ca-cao giảm mạnh trong thời gian qua là do giá cả biến động, có những thời điểm xuống thấp vào cuối hai năm 2012 và 2013. Trong khi đó, một số cây trồng như bưởi da xanh, sầu riêng, dừa, cam… có giá trị kinh tế cao hơn, cho nên bà con nông dân đã chuyển diện tích trồng ca-cao sang trồng cây khác. Hơn nữa, một số vùng sản xuất ca-cao chưa phù hợp với điều kiện sinh thái, đất đai, điều kiện canh tác; trồng cây ca-cao có quy mô sản xuất nhỏ, phân tán, khó đầu tư thâm canh, dẫn đến ở nhiều nơi, ca-cao sinh trưởng kém, năng suất thấp. Cùng với đó, một số tỉnh có chính sách phát triển ca-cao nhưng nguồn lực còn thiếu khiến một số chương trình, dự án được phê duyệt nhưng không đủ kinh phí để triển khai; kỹ thuật canh tác tại nhiều nơi chưa phù hợp, trồng quá dày, không tỉa cành tạo tán, không bón hoặc bón không đủ phân; việc chăm sóc hạn chế khiến vườn cây sinh trưởng phát triển kém, năng suất và hiệu quả thấp; liên kết giữa sản xuất với tiêu thụ chưa nhiều, việc tiêu thụ qua nhiều khâu trung gian, khiến thu nhập của người trồng không cao.

Mặc dù diện tích giảm nhưng năng suất ca-cao từng bước được nâng cao, bình quân 12 tạ hạt khô/ha. Để cây ca-cao mang lại hiệu quả cao hơn, hiện nay, một số địa phương đã hình thành các loại hình trồng xen ca-cao với cây trồng khác có hiệu quả như: Trồng xen ca-cao với dừa, cây ăn quả tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long; trồng ca-cao xen với cây điều tại các tỉnh Đông Nam Bộ, Tây Nguyên. Ngoài ra, việc chế biến ca-cao đang được nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước quan tâm, đầu tư sản xuất tạo ra các sản phẩm tiêu thụ trong nước và bước đầu khẳng định trên thị trường quốc tế; một số tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế đang xây dựng vùng sản xuất ca-cao tập trung, quy mô sản xuất lớn hàng trăm héc-ta tại Đác Lắc và Đồng Nai.

Cục Trồng trọt cho biết, trên thế giới hiện nay nguồn cung cao-cao chưa đáp ứng đủ nhu cầu, cho nên đầu ra cho ca-cao Việt Nam rất thuận lợi nếu đạt đủ điều kiện xuất khẩu. Còn về lâu dài, để cây ca-cao mang lại hiệu quả kinh tế cao, bảo đảm thu nhập cho người dân, hướng đến xuất khẩu thì các địa phương cần phát triển diện tích ca-cao trồng xen với cây điều, dừa, cây ăn quả. Tuy nhiên, nên trồng tại những vùng tập trung có điều kiện sinh thái, đất đai, quy mô nông hộ đủ lớn, có nguồn lực đầu tư sản xuất, ưu tiên vùng có điều kiện nước tưới. Đồng thời có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, xây dựng vùng sản xuất tập trung thông qua liên kết sản xuất với nông dân. Trong đó, đáng chú ý là việc tạo điều kiện để doanh nghiệp trở thành đầu tàu dẫn dắt phát triển sản xuất ca-cao trong nước; đẩy mạnh trồng ca-cao theo hướng thâm canh, nâng cao chất lượng; khuyến khích các mô hình sản xuất gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm ca-cao; từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm ca-cao của các công ty trong nước. Ngoài ra, cần tiếp tục đầu tư dự án nghiên cứu, phát triển giống ca-cao dài hạn, nhập nội, lai tạo, chọn lọc giống mới có năng suất cao, chất lượng tốt để cung ứng cho người dân. Các địa phương có diện tích trồng ca-cao cần vận dụng các cơ chế chính sách để hỗ trợ người sản xuất như: Hỗ trợ các doanh nghiệp đầu tư xây dựng cánh đồng mẫu lớn ca-cao trên địa bàn; có chính sách khuyến khích, hỗ trợ về đất đai, tín dụng... đối với doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất ca-cao.

BẢO HÂN