Góc nhìn

Vai trò dẫn dắt

Thứ Hai, 17/09/2018, 15:25:50
 Font Size:     |        Print

Với mức tăng trưởng tích cực từ đầu năm đến nay, sản xuất công nghiệp được coi là một trong những điểm sáng của bức tranh kinh tế nước ta. Chỉ số sản xuất toàn ngành đã tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 8,2% của cùng kỳ năm 2017.

Trong đó, đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tăng tới 13,3% (cùng kỳ năm trước, con số này chỉ là 11,6%), đóng góp 10,2 điểm phần trăm vào mức tăng chung của ngành sản xuất công nghiệp. Trong báo cáo đánh giá tình hình kinh tế - xã hội năm 2018 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã nhận định, khu vực công nghiệp và xây dựng, nhất là công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn giữ vị trí là động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế, ước GDP của khu vực cả năm nay tăng khoảng 7,59%, trong đó riêng công nghiệp tăng khoảng 7,24%.

Không thể phủ nhận, tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp trong những năm gần đây đều cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP (năm 2016 đạt 7,57%, trong khi GDP đạt 6,21%; năm 2017 đạt 8%, trong khi GDP đạt 6,81%). Điều này tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt của ngành công nghiệp đồng thời cho thấy quá trình cơ cấu lại ngành bước đầu đã có những kết quả tích cực. Tuy nhiên, nếu nhìn vào các ngành công nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao như dệt may, da giày, hóa chất, thép hay điện tử, có thể thấy các ngành công nghiệp này đều có giá trị gia tăng thấp, phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên, vật liệu, máy móc thiết bị… Tỷ lệ nội địa hóa của ngành dệt may và da giày chỉ khoảng 30%; điện tử khoảng từ 5 đến 10%; chế tạo ô-tô khoảng từ 5 đến 20%; cơ khí chế tạo khoảng từ 10 đến 15%...

Rõ ràng, phát triển công nghiệp mới chỉ ở chiều rộng mà chưa thật sự theo chiều sâu. Tăng trưởng của một số ngành công nghiệp luôn duy trì ở mức cao nhưng hiệu quả chưa tương xứng, là bài toán đặt ra đối với quá trình cơ cấu lại ngành công nghiệp. Thực tế cho thấy, chính sách phát triển một số ngành công nghiệp ưu tiên, công nghiệp mũi nhọn triển khai trong thời gian vừa qua còn nhiều bất cập.

Đã có thời kỳ, việc xác định, lựa chọn quá nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn đã làm phân tán nguồn lực đầu tư, dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, không hiệu quả. Nhiều ngành công nghiệp được xác định là ưu tiên nhưng phát triển chậm và chưa đạt được kỳ vọng. Điển hình như ngành cơ khí, chế tạo (ô-tô, đóng tàu, cơ điện tử, máy nông nghiệp...) hay công nghiệp khai thác chế biến bô-xít nhôm; sợi, vải, nguyên phụ liệu cho ngành dệt may, da giày... Công nghiệp hỗ trợ được coi là “chìa khóa” để giúp ngành công nghiệp tăng tỷ lệ nội địa hóa, gia tăng giá trị... nhưng trên thực tế phát triển chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu của các ngành công nghiệp trong nước.

Để thúc đẩy công nghiệp phát triển theo cả chiều rộng và chiều sâu, đòi hỏi quá trình cơ cấu lại ngành công nghiệp trong giai đoạn tới cần có những điều chỉnh chính sách, giải pháp một cách phù hợp, nhất là với một số ngành công nghiệp ưu tiên. Chỉ khi tập trung nguồn lực đầu tư cùng hỗ trợ về thể chế, kết cấu hạ tầng... các ngành công nghiệp ưu tiên mới có thể phát triển nhanh, hiệu quả, giữ vai trò dẫn dắt toàn ngành, tạo động lực cho tăng trưởng.

VŨ ANH

Chia sẻ