Bốn xu hướng ảnh hưởng phát triển bền vững ở Việt Nam

Thứ Sáu, 06/07/2018, 19:19:39
 Font Size:     |        Print
 

NDĐT - Ông Ousmane Dione - Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam khuyến nghị, Việt Nam nên tập trung vào bốn vấn đề lớn là: hình thái thương mại mới, nền kinh tế tri thức, biến đổi khí hậu và già hóa dân số để phát triển bền vững.

Tận dụng hình thái thương mại mới
Tại hội thảo “Nâng cao năng lực cạnh tranh, hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững” diễn ra ngày 5-7 ở Hà Nội, ông Ousmane Dione cho rằng, thương mại toàn cầu đang chậm lại, tạo ra cạnh tranh lớn hơn cho các nước như Việt Nam. Việt Nam đã được hưởng lợi từ một khu vực FDI mạnh - là một động lực mạnh mẽ cho dòng chảy thương mại, đồng thời trực tiếp sử dụng 2,4 triệu người lao động.

Tuy nhiên, các nước láng giềng, như Campuchia và Myanmar, đang nổi lên là đối thủ cạnh tranh của Việt Nam trong việc thu hút việc làm sản xuất tay nghề thấp. Trong một số trường hợp, sự thay đổi công nghệ nhanh chóng, thậm chí còn dẫn đến việc công ăn việc làm quay trở về nước sở tại của FDI. Vì vậy, ông Ousmane gợi ý Việt Nam có thể khai thác các hình thái thương mại mới để tạo lợi thế. Nên tận dụng các thỏa thuận thương mại mới như CP-TPP, cũng như nhu cầu hàng hóa gia công ngày càng tăng ở châu Á.

Sự trỗi dậy của nền kinh tế tri thức và tự động hóa
Ông Ousmane Dione cho rằng, người lao động thế kỷ 21 đòi hỏi phải có một nhóm kỹ năng phức tạp hơn trước đây do máy móc đang đảm nhận các công việc thủ công và lặp lại. Mặt khác, nhu cầu tiêu dùng các sản phẩm và dịch vụ có giá trị cao ngày càng lớn.

Trong khi Việt Nam chỉ có 8% lực lượng lao động có trình độ đại học, chưa đủ để tạo bước nhảy vọt vào nền kinh tế tri thức. Ông Ousmane Dione cảnh báo, các dân tộc thiểu số, người lao động lớn tuổi và một số nhóm thanh niên sẽ đặc biệt rủi ro. Vì vậy, ông khuyến nghị nền kinh tế Việt Nam nên tập trung công nghệ để gia tăng cơ hội việc làm có chất lượng tốt hơn, do đó người lao động cần được trang bị bộ kỹ năng hợp lý để vượt cơn sóng này.

Rủi ro từ biến đổi khí hậu và già hóa dân số
Theo ông Ousmane Dione, biến đổi khí hậu đang tạo ra một rủi ro lớn đòi hỏi Việt Nam phải tập trung đối phó. Mực nước biển dâng cao có thể làm cho một phần ba dân số Việt Nam có nguy cơ ngập lụt. Thay đổi độ mặn đe dọa 2/3 lượng cá nuôi trồng ở Việt Nam. Sụt lún đất kết hợp với tăng độ mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long, gây nguy cơ cho sinh kế của 13,6 triệu nông dân trồng lúa.

Ông Ousmane Dione cảnh báo thêm: “Tôi không phóng đại khi nói rằng Việt Nam sắp trải qua tốc độ già hóa dân số nhanh nhất trong lịch sử loài người”. Tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động đã lên tới đỉnh điểm và đang giảm vào năm nay. Tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên là 6,5% vào năm 2017, dự kiến sẽ đạt 21% vào năm 2050. Có nghĩa là cứ năm người thì có một người là người cao tuổi. Điều này tác động tiêu cực đến nguồn cung lao động của Việt Nam, đến tăng trưởng năng suất dài hạn và đến lao động nữ do họ có thể chịu nhiều gánh nặng nhất trong việc phải chăm sóc người cao tuổi. Mặt khác, ngành công nghiệp chăm sóc có thể sẽ mở rộng để phục vụ cho người cao tuổi, như đang diễn ra ở các nước châu Á phát triển, châu Âu và Mỹ.

Vì vậy, “thời gian là quan trọng và chúng ta phải hành động ngay bây giờ để giảm thiểu rủi ro hoặc nắm bắt đầy đủ các cơ hội mà các xu hướng lớn đem lại”, ông Ousmane Dione khuyến nghị.

TUẤN HẢI

Chia sẻ