Chúng ta đã sẵn sàng minh bạch tài sản công?

Thứ Bảy, 07/10/2017, 10:51:06
 Font Size:     |        Print
 

Ông Vũ Viết Ngoạn, Tổ trưởng tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng phát biểu tại Hội thảo.

NDĐT - Theo đánh giá của chuyên gia quốc tế, khối lượng tài sản công của mỗi quốc gia thường gấp bốn lần GDP của nước đó, nhưng riêng đối với Việt Nam giá trị tài sản công còn cao hơn. Tuy nhiên, cơ sở dữ liệu hiện tại mới chỉ phản ánh được 5% tổng tài sản công. Và để minh bạch hóa công sản, trở ngại không nằm ở công nghệ, mà nằm ở tư duy, thể chế.

Trở ngại ở tư duy, thể chế

Ngày 6-10, Bộ Tài chính phối hợp với Tập đoàn Dữ liệu quốc tế IDG tổ chức Hội thảo - Triển lãm Tài chính Việt Nam (Vietnam Finance) 2017 với chủ đề “Nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công và vai trò của công nghệ thông tin”.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai (ảnh dưới) cho biết, tài sản công có phạm vi rộng, có giá trị rất lớn, được hình thành, tích lũy qua nhiều thời kỳ, là cơ sở vật chất để thực hiện công tác quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội, đồng thời là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội.

Trong những năm qua, khuôn khổ thể chế về quản lý tài sản công ở Việt Nam không ngừng được hoàn thiện, tạo lập hành lang pháp lý tương đối đầy đủ để quản lý các loại tài sản công. Chính phủ, Bộ Tài chính cũng đã ban hành các văn bản quy định chế độ quản lý, sử dụng tài sản. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các tiêu chuẩn, định mức sử dụng đối với các tài sản có giá trị lớn, sử dụng phổ biến tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Các bộ, ngành, địa phương ban hành định mức sử dụng tài sản chuyên dùng cho các đơn vị thuộc phạm vi quản lý. Công tác quản lý, sử dụng tài sản công đã dần đi vào nề nếp; tình trạng thất thoát, lãng phí tài sản từng bước được khắc phục; hiệu quả sử dụng, khai thác tài sản được chú trọng. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, trên thực tiễn vẫn còn xảy ra tình trạng thất thoát, lãng phí, tham nhũng tài sản công.

Ông Vũ Viết Ngoạn, Tổ trưởng tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho rằng việc thu thập cơ sở dữ liệu về tài sản công giúp các cơ quan quản lý, sử dụng tài sản đó tốt hơn. Việc ứng dụng CNTT trong quản lý tài sản công sẽ tạo “hành lang”, “đường dẫn” cho tài sản công đến với thị trường, tạo điều kiện thuận lợi trong đấu giá, cho thuê tài sản công.

“Trở ngại trong quản lý tài sản công không nằm trong việc ứng dụng công nghệ mà nằm ở tư duy, thể chế. Liệu cơ quan quản lý tài sản công có sẵn sàng minh bạch nó không”, ông Vũ Viết Ngoạn băn khoăn.

Tổ trưởng tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cũng cho biết, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công là một trong các nhóm giải pháp mà tổ đã báo cáo đề xuất với Thủ tướng để phát triển kinh tế trong giai đoạn trung hạn.

Cơ sở dữ liệu mới phản ánh được 5% tài sản công

Tài sản công có ý nghĩa hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của các quốc gia. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Tài sản công là nền tảng, là vốn liếng để khôi phục và xây dựng kinh tế chung, để làm cho dân giàu, nước mạnh, để nâng cao đời sống nhân dân”.

Ông Trần Đức Thắng, Cục trưởng Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho rằng, theo đánh giá của chuyên gia quốc tế, khối lượng tài sản công của mỗi quốc gia thường gấp bốn lần GDP của nước đó. Riêng đối với Việt Nam, các chuyên gia đánh giá giá trị tài sản công còn cao hơn.

Ông Thắng cũng cho biết, chúng ta đã xây dựng thành công cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản Nhà nước nhằm cập nhật đầy đủ về số lượng, giá trị, hiện trạng của tài sản Nhà nước trên phạm vi cả nước. Từ năm 2008, Bộ Tài chính đã xây dựng và triển khai đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản Nhà nước đối với bốn loại tài sản: đất, nhà ở, ô tô và tài sản có giá trị trên 500 triệu đồng. Đến nay cơ sở dữ liệu đã tổng hợp được số liệu của 91.500 đơn vị, chiếm khoảng 99% các đơn vị được giao quản lý tài sản, với tổng giá trị tài sản hơn 1 triệu tỷ đồng, chưa tính tài sản của các đơn vị lực lượng vũ trang và doanh nghiệp Nhà nước.

Hiện nay, chúng ta có khoảng 200.000 cơ sở nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước từ TƯ đến địa phương. Trong hơn 1 triệu tỷ đồng tài sản Nhà nước trong cơ sở dữ liệu thì 67% tài sản tại các đơn vị sự nghiệp công lập.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản Nhà nước đã cho phép các cơ quan chức năng nắm được tài sản Nhà nước ở tầm quốc gia để thiết kế chính sách quản lý phù hợp như lập kế hoạch mua sắm, điều chuyển, thanh lý tài sản, tạo lập cơ sở quan trọng để thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng, khai thác tài sản.

Tuy nhiên, Cục trưởng quản lý công sản cũng cho biết nhiều tồn tại, hạn chế trong quản lý tài sản công như: cơ chế quản lý tài sản nhà nước còn phân tán, được điều chỉnh bởi nhiều pháp luật khác nhau, chưa có luật chung để quy định những nguyên tắc thống nhất trong quản lý, sử dụng, khai thác tài sản. Đồng thời, hệ thống tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công còn bất cập, chưa bao quát hết các đặc thù trong thực hiện nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị; việc quản lý, sử dụng một số loại tài sản Nhà nước trong một số lĩnh vực chưa được quan tâm đúng mức, chậm đổi mới, chưa đồng bộ với cơ chế quản lý tài chính.

“Đặc biệt, cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản Nhà nước vẫn chưa bao quát hết các loại tài sản công, ước tính mới chỉ phản ánh được trên 5% tổng tài sản công”, ông Thắng nói.

Toàn cảnh Hội thảo.

Cần minh bạch hóa công sản

Để nâng cao hiệu qủa quản lý sử dụng tài sản công, ông Trần Đức Thắng cho rằng cần hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, tiếp tục thực hiện sắp xếp lại tài sản công, tăng cường quản lý Nhà nước đối với các hoạt động dịch vụ liên quan đến tài sản công, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài sản công.

Đặc biệt, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đã được Quốc hội thông qua ngày 21-6-2017, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2018 tạo hành lang pháp lý quan trọng nhằm bảo đảm tất cả các loại tài sản công đều được quản lý chặt chẽ, hiệu quả bằng pháp luật theo tinh thần của Hiến pháp năm 2013.

Theo đó, sẽ ngăn chặn, đẩy lùi thất thoát, lãng phí, tham nhũng và những hành vi khác xâm phạm tài sản công; khai thác tài sản công hợp lý, hiệu quả gắn với việc huy động các nguồn lực của xã hội để tạo lập nguồn lực tài chính đóng góp có hiệu quả vào phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời từng bước chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa công tác quản lý tài sản công, phát triển dịch vụ về tài sản công theo cơ chế thị trường trên cơ sở đảm bảo quyền sở hữu toàn dân về tài sản.

Ông Vũ Danh Hiệp, Vụ Tài chính - Ngân sách, Văn phòng Quốc hội cũng cho rằng để thực sự đổi mới trong cơ chế quản lý sử dụng tài sản công thì các đơn vị sự nghiệp công lập được Nhà nước giao vốn có trách nhiệm bảo toàn, phát triển vốn, được quyền quyết định việc sử dụng tiền vốn, tài sản gắn liền với nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, được huy động vốn, góp vốn, liên doanh liên kết với các thành phần kinh tế khác trong việc thành lập các tổ chức kinh tế mới. Các đơn vị này có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật, được tự quyết định biên chế và trả lương trên cơ sở hiệu quả, chất lượng công việc, xây dựng cơ chế tài chính như cơ chế áp dụng đối với các doanh nghiệp nhà nước, xóa bỏ cơ chế để lại khoản chênh lệch thu chi theo tỷ lệ cho đơn vị cấp trên.

Hoạt động liên doanh, liên kết tại các đơn vị sự nghiệp công phải rõ ràng, minh bạch, tách bạch công – tư.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực y tế, giáo dục và đào tạo việc liên doanh, liên kết cần phải hình thành pháp nhân mới. “Vì thực tế hiện nay khi chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân và thực hiện nhiệm vụ Nhà nước giao các đơn vị này không được phép mang tài sản công để liên doanh liên kết nhằm mục đích thu lợi nhuận”, ông Vũ Danh Hiệp nhấn mạnh.

Các đại biểu cũng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ thông tin và các giải pháp số hóa trong hoạt động nghiệp vụ quản lý tài sản công, nâng cấp Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công, bảo đảm từng bước Cơ sở dữ liệu quốc gia có đầy đủ thông tin về tài sản công là nhiệm vụ hết sức quan trọng bởi nó cung cấp công cụ hữu ích trong việc quản lý và minh bạch hóa công tác quản lý, sử dụng tài sản công.

LÂM THẢO

Chia sẻ