Cần xử lý nghiêm công ty gây ô nhiễm sông Nậm Núa

Thứ Sáu, 11/05/2018, 14:00:12
 Font Size:     |        Print
 

Ao chứa chất thải của Công ty bị vỡ hồi đầu năm.

NDĐT - Sau bốn ngày xảy ra sự cố vỡ ao chứa nước thải của Công ty Cổ phần Tinh bột Hồng Diệp - Ðiện Biên (thuộc địa bàn bản Pá Hẹ, xã Hẹ Muông, huyện Ðiện Biên), làm ô nhiễm sông Nậm Núa khiến cá chết nổi trắng mặt nước, ngày 19-1-2018, UBND tỉnh Điện Biên đã ban hành văn bản số 170/UBND-KTN, yêu cầu các đơn vị liên quan phải kiểm tra ngay sự cố, sai phạm của Công ty và các đơn vị liên quan để có biện pháp xử lý nghiêm khắc.

Kiểm tra ra nhiều sai phạm

Như NDĐT đã thông tin, đêm 14 rạng sáng 15-1, sự cố vỡ ao chứa chất thải tại nhà máy chế biến tinh bột sắn thuộc Công ty Cổ phần tinh bột Hồng Diệp - Điện Biên khiến khoảng 1.750 m3 chất thải chưa qua xử lý chảy tràn trên 10 km dọc sông Nậm Núa, làm sông Nậm Núa bốc mùi hôi thối, cá và các loại thủy sinh chết hàng loạt nổi trên mặt nước. Lấy mẫu nước sông Nậm Núa xét nghiệm, Phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Điện Biên) đã công bố các hàm lượng đều vượt quy chuẩn nhiều lần.

Theo đó, kết quả phân tích mẫu nước tại ao chứa chất thải cách nhà máy 50m, giá trị hàm lượng các chất: độ PH không đạt tiêu chuẩn, chất rắn lơ lửng (TSS) vượt quy chuẩn 58,1 lần, nhu cầu oxi hóa (COD) vượt quy chuẩn 8,16 lần, nhu cầu oxy sinh hóa ở 20 độ C vượt chuẩn 7,47 lần, xyanua vượt quy chuẩn ba lần, tổng phốt-pho (P) vượt quy chuẩn một lần so với Quy chuẩn Việt Nam 63:2017/BTNMT- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chế biến tinh bột sắn.

Mẫu nước mặt tại hạ lưu suối Nậm Núa, cách nhà máy sáu km, giá trị hàm lượng độ Ph không đạt chuẩn, chất rắn lơ lửng (TSS) vượt quy chuẩn 5,2 lần, nhu cầu oxi hóa (COD) vượt quy chuẩn 22 lần, nhu cầu oxy sinh hóa ở 20 độ C vượt quy chuẩn 20 lần, xyanua vượt quy chuẩn 1,24 lần, tổng phốt-pho (P) vượt quy chuẩn năm lần, tổng nitơ (N) vượt quy chuẩn 1,1 lần so với Quy chuẩn Việt Nam 08:2015/BTNMT- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước mặt.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 25-1-2018, đoàn kiểm tra liên ngành, gồm: Sở Kế hoạch - Đầu tư, Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên - Môi trường, Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Sở Tài chính, Phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh), UBND huyện Điện Biên, UBND xã Hẹ Muông tiến hành làm việc với đại diện Công ty Công ty Hồng Diệp là ông Đinh Văn Toản, Giám đốc tại Nhà máy chế biến tinh bột sắn ở xã Hẹ Muông.

Qua kiểm tra thực tế việc xây dựng nhà máy và hệ thống bể thải; kiểm tra hồ sơ, quy trình, thủ tục đầu tư xây dựng nhà máy, thành viên đoàn kiểm tra đã chỉ ra rất nhiều sai phạm của Công ty trong lĩnh vực kế hoạch đầu tư, hoạt động đầu tư xây dựng và lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đáng chú ý là báo cáo chi tiết về sai phạm trước đó của Công ty mà UBND huyện Điện Biên đã phát hiện, yêu cầu dừng hoạt động sản xuất và xả thải, nhưng Công ty cố tình “phớt lờ” và tiếp tục hoạt động kiểu cam kết cho có. Chính vì vậy mà việc vỡ bể xả thải vào đêm 14 sáng 15-1-2018 khiến cá trên sông Nậm Núa chết hàng loạt là “việc tất yếu” chứ không phải “sự cố” hay vô tình…

Tìm hiểu thêm từ các cơ quan chức năng được biết, Công ty Cổ phần Tinh bột Hồng Diệp - Ðiện Biên là đơn vị được UBND tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư xây dựng nhà máy chế biến tinh bột sắn tại xã Hẹ Muông theo Quyết định số 189/QÐ-UBND ngày 15-3-2017 (sau đây gọi là QÐ 189). Nhà máy có tổng mức đầu tư 70 tỷ đồng, quy mô công suất hoạt động 80 tấn sản phẩm/ngày, diện tích mặt bằng sử dụng 20.000m2. Các nhà đầu tư dự án gồm: Đỗ Dũng, Lưu Minh Dương, Tống Lập Pú (quốc tịch Trung Quốc) và nhà đầu tư Đinh Văn Toản, trú tại TP. Điện Biên Phủ (trong đó nhà đầu tư Trung Quốc góp 90% tổng vốn đầu tư). Mục tiêu dự án đề ra là thu mua sắn củ và sắn lát thái khô để chế biến thành tinh bột sắn, hình thành mô hình sản xuất chuỗi liên kết khép kín giữa người dân và doanh nghiệp; nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, nâng cao thu nhập cho nông dân, góp phần thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của tỉnh.

UBND tỉnh Điện Biên yêu cầu nhà đầu tư phải tuân thủ các điều kiện: Sử dụng quy trình công nghệ xử lý chất thải tiên tiến nhất và đảm bảo theo tiêu chuẩn Việt Nam, chỉ được triển khai dự án sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường và các quy định về đất đai, xây dựng theo pháp luật hiện hành.

Ba lần cam kết rồi… để đấy

Sau khi được phê duyệt chủ trương đầu tư, Công ty Cổ phần Tinh bột Hồng Diệp - Ðiện Biên đã đăng ký kinh doanh và được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư dự án, nhưng chưa thực hiện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án, quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 và các thủ tục đất đai theo quy định. Cùng với đó Công ty tiến hành chuyển nhượng quyền sử dụng đất, san ủi mặt bằng và xây dựng các công trình hạ tầng, nhà xưởng.

Nắm bắt thông tin, ngày 17-7-2017, Chi cục Bảo vệ môi trường (BVMT) thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường đã kiểm tra đột xuất việc thực hiện thủ tục môi trường đối với dự án trên và đề nghị, chủ dự án tạm dừng ngay các hoạt động xây dựng; thực hiện đúng theo yêu cầu của UBND tỉnh tại QÐ 189. Khi đó, đại diện Công ty là ông Ðinh Văn Toản, Giám đốc nhà máy đã cam kết sẽ khẩn trương thực hiện lập báo cáo đánh giá tác động môi trường cho dự án và hoàn thiện các thủ tục về quy hoạch, đất đai, xây dựng theo đúng quy định. Ðến ngày 23-10-2017, Công ty vẫn không thực hiện cam kết, Chi cục BVMT một lần nữa phối hợp với Chi cục Quản lý đất đai (Sở Tài nguyên và Môi trường) tiến hành kiểm tra tại Công ty, yêu cầu tạm dừng các hoạt động và đại diện Công ty lại cam kết như lần kiểm tra trước đó.

Người dân đi vớt cá chết trên sông Nâm Núa.

Trao đổi với phóng viên, Thiếu tá Nguyễn Tuấn Bắc, Phó trưởng phòng Cảnh sát môi trường (Công an tỉnh Điện Biên), cho biết: “Trước khi xảy ra vỡ bể thải, ngày 11-1-2018, Phòng Cảnh sát môi trường, Chi cục BVMT, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ðiện Biên cùng UBND xã Hẹ Muông đã kiểm tra đột xuất. Tại đây, đoàn công tác phát hiện Công ty chưa hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải mà dồn ra hai ao chứa rồi xả trực tiếp ra sông Nậm Núa, làm nước sông đổi màu, ô nhiễm nguồn nước.

Ngay tại buổi kiểm tra, đoàn công tác đã đình chỉ tạm thời hoạt động của nhà máy, yêu cầu dừng ngay việc xả thải trực tiếp ra môi trường và Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty - ông Ðỗ Dũng nhất trí, cam kết thực hiện. Nhưng sau đó, ngay khi đoàn kiểm tra rời đi thì Công ty tiếp tục làm trái quy định, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường”.

Đến thời điểm hiện tại nhà máy chế biến tinh bột sắn tại xã Hẹ Muông của Công ty Cổ phần tinh bột Hồng Diệp là đơn vị duy nhất trên địa bàn tỉnh Điện Biên, có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Do vậy, quá trình triển khai dự án, nhà đầu tư nhận được rất nhiều sự quan tâm, tạo điều kiện của các sở, ban, ngành và chính quyền các cấp tỉnh Điện Biên, nhưng rất tiếc nhà đầu tư không nghiêm túc chấp hành quy định, tạo sự tin tưởng với nhân dân và chính quyền địa phương mà lại cố tình làm trái và nhất là tái phạm nhiều lần. Điều đó không chỉ làm giảm niềm tin của nhân dân mà còn để lại hệ quả nghiêm trọng với môi trường sống của nhân dân trên địa bàn.

Cần xử lý nghiêm khắc và kịp thời

Ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Hẹ Muông, huyện Điện Biên, cho biết: Nhân dân và chính quyền địa phương đã ủng hộ, tạo điều kiện cho nhà đầu tư xây dựng nhà máy bởi người dân cũng mong muốn được tạo thêm cơ hội việc làm và ổn định đầu ra cho nông sản hơn. Ông Tuấn còn cho biết thêm, nhờ có nhà máy mà giá sắn trên địa bàn ở thời điểm tháng 1-2018 đã tăng gấp gần 1,5 lần so với năm 2016 (sắn khô tăng từ 2,6 triệu đồng/tấn lên 3,7 triệu đồng/tấn; sắn củ tươi tăng gấp đôi, từ 800 đồng/kg lên 1.600 đồng/kg). Với giá thành nhà máy thu mua, người dân rất phấn khởi và yên tâm khi mở rộng diện tích trồng sắn. Song không vì giá sắn tăng mà hy sinh môi trường, do vậy, đông đảo người dân địa phương kiến nghị chính quyền các cấp yêu cầu nhà đầu tư phải tuân thủ quy định bảo vệ môi trường, đảm bảo an toàn sản xuất, kinh doanh vì môi trường chung. Có như vậy, nhân dân mới tiếp tục hợp tác, ủng hộ.

Nhận xét về vi phạm của Công ty Hồng Diệp, ông Phan Hiền, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường, cho rằng: “Chủ dự án cố tình xây dựng nhà máy khi chưa lập báo cáo đánh giá tác động môi trường dẫn đến chưa đánh giá được sự phù hợp của các công trình xử lý môi trường là vi phạm nghiêm trọng. Chính vì thế nên dù mới vận hành thử mà hệ quả đã lập tức xảy ra. Vì vậy, việc áp dụng biện pháp xử lý phải thật nghiêm khắc, kịp thời”.

Điện Biên là tỉnh nghèo, do vậy những năm qua tỉnh thực hiện nhiều giải pháp thu hút, kêu gọi đầu tư vào địa bàn, song vẫn luôn quan tâm vấn đề môi trường. Thực tế, tại nhiều cơ sở chế biến dong riềng tại địa bàn huyện Ðiện Biên và cà phê ở Mường Ảng xảy ra ô nhiễm môi trường, tỉnh Điện Biên đều chỉ đạo các ngành vào cuộc kiểm tra, có biện pháp xử lý thích đáng. Với sai phạm của Công ty Cổ phần Tinh bột Hồng Diệp – Điện Biên, các ngành chức năng của Điện Biên đã vào cuộc làm rõ, song đòi hỏi cần sớm có hình thức xử lý nghiêm khắc, kịp thời. Đó là việc cần thiết để Công ty Hồng Diệp khắc phục sự cố kỹ thuật, để nhân dân trong vùng khỏi thấp thỏm lo môi trường sống bị ô nhiễm...

LÊ LAN

Chia sẻ