Nhiều bất cập trong quản lý đất rừng ở tỉnh Bắc Giang

Thứ Tư, 05/12/2018, 02:23:39
 Font Size:     |        Print
 

Chăm sóc cây keo giống, loại cây lâm nghiệp phổ biến trong trồng rừng kinh tế tại Bắc Giang.

Những năm gần đây, tại tỉnh Bắc Giang, công tác quản lý đất rừng bộc lộ hàng loạt bất cập, dẫn đến tình trạng cấp đất chồng chéo, tranh chấp, lấn chiếm đất rừng diễn biến ngày càng phức tạp.

Trồng rừng để... phá rừng

Tỉnh Bắc Giang có tổng diện tích rừng tự nhiên 389.548 ha; trong đó diện tích rừng đặc dụng 12.919 ha, rừng phòng hộ 19.304 ha, rừng sản xuất 112.393 ha, rừng ngoài đất quy hoạch phát triển lâm nghiệp 14.951 ha. Đất rừng tập trung chủ yếu tại các huyện miền núi như: Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam và Yên Thế. Đất rừng tại Bắc Giang hiện nay có giá trị kinh tế cao, vì vậy thời gian qua, nhiều địa phương ồ ạt chặt phá rừng tự nhiên để trồng rừng kinh tế.

Theo số liệu từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Giang, chỉ tính từ năm 2016 đến năm 2018, lực lượng chức năng đã khởi tố hàng chục vụ án hủy hoại rừng. Không chỉ người dân, nhiều cán bộ cấp thôn, xã cũng tham gia phá rừng để trồng rừng kinh tế. Thí dụ, trong tháng 8-2018, lực lượng kiểm lâm Bắc Giang kiểm tra, phát hiện lập biên bản bảy vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, khối lượng gỗ vi phạm 7,933 m3; đã xử lý hành chính 14 vụ, trong đó phần lớn vụ việc là chặt phá rừng tự nhiên để trồng rừng kinh tế.

Theo Phó Chi cục trưởng Kiểm lâm Bắc Giang Từ Quốc Huy, việc giữ rừng hiện nay gặp nhiều khó khăn do người dân chặt phá trên chính cánh rừng của gia đình mình được giao quản lý và bảo vệ. Vì vậy, lực lượng kiểm lâm khó có điều kiện tiếp cận và kiểm soát. Để giải quyết, các địa phương cần sớm rà soát quy hoạch chuyển đổi diện tích rừng tự nhiên nghèo kiệt thành đất trồng rừng kinh tế và giao cho người dân phát triển kinh tế rừng.

Tuy nhiên, rừng được giao cho nhân dân trông coi đã bộc lộ những điểm chưa hợp lý. Cùng với đó, rừng do các nông trường, lâm trường, các cấp chính quyền xã, huyện quản lý cũng tồn tại nhiều bất cập. Cách đây chưa lâu, Thanh tra tỉnh Bắc Giang đã tiến hành thanh tra công tác quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ nông trường, lâm trường trên địa bàn huyện Sơn Động. Thanh tra tỉnh xác định, tại huyện Sơn Động có đến 2.879,5 ha đất rừng không có hồ sơ quản lý. Việc thiết lập, quản lý hồ sơ về đất, đất rừng nói chung, đất có nguồn gốc từ các nông trường, lâm trường do các đơn vị bàn giao còn nhiều lỗ hổng và sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn thuộc huyện không tốt.

Liên tục tranh chấp đất rừng

Bất cập trong quản lý đất rừng từ các cấp chính quyền cơ sở và trong nhân dân thời gian qua đã dẫn đến tình trạng tranh chấp đất rừng nở rộ ở Bắc Giang. Chỉ trong vòng hai năm trở lại đây, TAND các cấp tại tỉnh Bắc Giang đã thụ lý hàng chục vụ án liên quan vấn đề này. Điển hình như vụ 147 hộ dân huyện Yên Thế khởi kiện quyết định hành chính của UBND tỉnh Bắc Giang. Khởi đầu từ việc, ngày 27-1-2015, UBND tỉnh Bắc Giang ban hành Quyết định số 35/QĐ-UBND, cho Công ty TNHH một thành viên Lâm nghiệp Yên Thế thuê rừng gắn với thuê đất lâm nghiệp để sản xuất, kinh doanh tại huyện Yên Thế. Người dân cho rằng, quyết định này đã để cho Công ty Lâm nghiệp Yên Thế thuê đất rừng chồng lấn lên diện tích đất rừng đã được Nhà nước giao và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rừng cho 147 hộ dân trước đây. Việc giao đất rừng cho Công ty Lâm nghiệp Yên Thế khi Nhà nước không thực hiện thủ tục thu hồi, bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân là vi phạm các quy định của pháp luật về bảo vệ phát triển rừng và pháp luật về đất đai. Vì vậy ngày 29-10, TAND tỉnh Bắc Giang mở phiên tòa xét xử vụ án khởi kiện quyết định hành chính của UBND tỉnh Bắc Giang. Đây được coi là vụ án hành chính lớn nhất từ trước đến nay tại tỉnh Bắc Giang. Tuy nhiên sau hai lần đưa ra xét xử, phiên tòa đã phải tạm hoãn để thu thập tài liệu, chứng cứ làm rõ nhiều nội dung liên quan.

Tại hai huyện Sơn Động và Lục Ngạn, tranh chấp đất rừng trong nhân dân cũng diễn biến ngày càng phức tạp. Nổi bật như vụ tranh chấp đất rừng giữa gia đình ông Lê Văn Sử và 13 hộ dân tại xã Vĩnh Khương, huyện Sơn Động. Năm 1996, gia đình ông Lê Văn Sử được Nhà nước giao 50,2 ha đất trồng rừng. Từ năm 2001 đến năm 2003, UBND huyện Sơn Động giao cho 13 hộ dân trong xã quản lý sử dụng hơn 20 ha đất chồng lấn lên diện tích đất rừng của gia đình ông Sử đã được giao trước đó mà không thực hiện thủ tục thu hồi đất của gia đình ông Lê Văn Sử. Thậm chí diện tích đất được giao nêu trên còn được chuyển đổi từ mục đích đất rừng sản xuất sang đất trồng cây ăn quả lâu năm.

Qua xác minh, ngày 10-7-2017, UBND huyện Sơn Động đã ra quyết định giải quyết đơn khiếu nại về vụ việc này. Theo đó, quyết định kết luận việc chuyển đổi hơn 20 ha đất rừng thành đất nông nghiệp trồng cây ăn quả và cấp cho 13 hộ dân là cấp đất sai mục đích sử dụng và cấp đất chồng lấn lên diện tích đất rừng đã được giao cho gia đình ông Lê Văn Sử. Vậy nhưng, quyết định này cho rằng việc tranh chấp đất rừng của gia đình ông Sử với các hộ dân thuộc về thẩm quyền của tòa án giải quyết. Không đồng ý với quyết định của UBND huyện Sơn Động, các hộ dân xã Vĩnh Khương đã có đơn khiếu nại cho rằng họ đã sử dụng đất rừng ổn định lâu dài và được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vụ việc đến nay chưa được giải quyết dứt điểm, gây ra khiếu kiện đông người, kéo dài, gây tâm lý bức xúc cho người dân huyện Sơn Động.

Chính quyền tỉnh Bắc Giang cần chỉ đạo các cơ quan chức năng và các địa phương nhanh chóng tìm các giải pháp đồng bộ để từng bước đưa đất rừng vào khai thác ổn định, hiệu quả, góp phần tạo thế mạnh trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

ĐẶNG GIANG

Chia sẻ