Nguy cơ mất quyền sở hữu trí tuệ

Thứ Bảy, 12/05/2018, 04:24:59
 Font Size:     |        Print

Thời gian qua, một số doanh nghiệp Việt Nam bị mất quyền được bảo hộ đối với sản phẩm. Việc lấy lại các tài sản trí tuệ rất khó khăn, tốn thời gian, tiền bạc, thậm chí doanh nghiệp có thể phải ngừng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tài sản trí tuệ đang dần trở thành tài sản quan trọng của các tổ chức, cá nhân và nền kinh tế quốc dân bởi tài sản trí tuệ góp phần quyết định gia tăng giá trị, khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Tài sản trí tuệ có thể được thể hiện dưới các dạng như: quyền đối với tác phẩm, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, tên thương mại, bí mật kinh doanh… Hiện nay, đã có nhiều doanh nghiệp Việt Nam ý thức được vai trò của tài sản trí tuệ, thực hiện đăng ký bảo hộ sáng chế, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp tại thị trường trong nước, nhưng tại thị trường nước ngoài còn rất ít doanh nghiệp Việt Nam thực hiện việc đăng ký. Chính vì vậy đã xảy ra nhiều trường hợp một số tài sản trí tuệ của doanh nghiệp Việt Nam bị mất tại nước ngoài do có cá nhân, tổ chức khác đăng ký trước, như: Cà-phê Trung Nguyên, cà-phê Buôn Mê Thuột, kẹo dừa Bến Tre, nước mắm Phú Quốc, võng xếp Duy Lợi…Từ thực tế nêu trên, nhiều chuyên gia về sở hữu trí tuệ (SHTT) cho rằng, khi doanh nghiệp có ý định đưa sản phẩm ra thị trường nước ngoài, cần có kế hoạch bảo hộ quyền SHTT, tránh những rủi ro có thể xảy ra. Việc đăng ký bảo hộ quyền SHTT ở thị trường nào cũng cần tính toán kỹ vì đăng ký thực hiện ở nước nào thì có hiệu lực ở nước đó. Thông thường, việc đăng ký bảo hộ quyền SHTT được thực hiện qua ba cách: quốc gia, khu vực và quốc tế. Doanh nghiệp muốn đăng ký bảo hộ quyền SHTT có thể nộp đơn đăng ký tại cơ quan SHTT quốc gia nơi muốn bảo hộ, cơ quan SHTT khu vực hoặc sử dụng hệ thống đăng ký toàn cầu do Tổ chức SHTT thế giới (WIPO) thiết lập.

Cục trưởng Cục SHTT (Bộ Khoa học và Công nghệ) Ðinh Hữu Phí cho biết, hiện nay, Việt Nam là thành viên của Hiệp ước Hợp tác về sáng chế (PCT) và Thỏa ước và Nghị định thư Madrid về đăng ký quốc tế nhãn hiệu, do đó doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm sự bảo hộ sáng chế ở 152 nước thành viên và bảo hộ nhãn hiệu ở 101 nước thành viên của PCT. Cục SHTT cũng đang hoàn thiện hồ sơ để trình cơ quan có thẩm quyền phê chuẩn việc gia nhập Thỏa ước La-hay về đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp. Khi đó doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở 68 nước trên thế giới. Việc nộp đơn qua các hệ thống đăng ký của WIPO sẽ giúp doanh nghiệp cắt giảm nhiều thời gian, chi phí và mang lại lợi ích. Chẳng hạn, doanh nghiệp được độc quyền sử dụng đối tượng SHTT tại lãnh thổ quốc gia hoặc khu vực nhận bảo hộ để phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh một cách an toàn và hợp pháp. Các chủ sở hữu cũng có thể chuyển giao hoặc chuyển nhượng độc quyền quyền SHTT cho các chủ thể khác để thu lợi nhuận. Các sản phẩm được bảo hộ sẽ bảo đảm giá trị gia tăng, tạo được lợi thế trong đàm phán, thương lượng hợp tác hoặc lợi thế cạnh tranh trong kinh doanh. Ðồng thời, xây dựng được mối quan hệ chặt chẽ với khách hàng thông qua việc phát triển thương hiệu sản phẩm và doanh nghiệp; tiết kiệm được thời gian và các chi phí giải quyết tranh chấp phát sinh khi xảy ra vi phạm SHTT.

Để tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ của Việt Nam ở nước ngoài, hiện nay, Cục SHTT đang nỗ lực hoàn thiện khung pháp lý trong nước; đẩy mạnh đàm phán, ký kết một số thỏa thuận hợp tác giữa cơ quan quản lý Nhà nước về sở hữu công nghiệp của Việt Nam và nước ngoài; cung cấp thông tin về thủ tục đăng ký nhãn hiệu tại một số nước thông qua việc tổ chức các hội thảo hướng dẫn thủ tục xác lập quyền tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu, Thái-lan; tổ chức các hoạt động tuyên truyền về tầm quan trọng của việc đăng ký và bảo hộ quyền SHTT tại nước ngoài; đưa các vụ việc bị mất quyền SHTT điển hình để cảnh báo các doanh nghiệp, tổ chức của Việt Nam chủ động có kế hoạch đăng ký bảo hộ quyền SHTT tại nước ngoài. Bên cạnh sự nỗ lực, hỗ trợ từ phía các cơ quan quản lý của Nhà nước, các doanh nghiệp Việt Nam cần ý thức hơn sự cần thiết của việc đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ ở nước ngoài. Việc đăng ký bảo hộ quyền SHTT sẽ nâng cao khả năng thâm nhập thị trường, nhất là các thị trường xuất khẩu mục tiêu, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

NHẬT MINH

Chia sẻ