Xử lý triệt để phế liệu nhập khẩu tồn đọng

Chủ Nhật, 10/02/2019, 01:36:09

Thực hiện Chỉ thị số 27/CT- TTg, ngày 17-9-2018 của Thủ tướng Chính phủ về giải pháp cấp bách tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động nhập khẩu, sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) đang phối hợp các bộ, ngành liên quan triển khai nhiều giải pháp để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong việc nhập khẩu và sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất.

Theo số liệu của Bộ TN và MT, tính đến hết năm 2018, tại các cảng biển ở nước ta đang lưu giữ, tồn đọng hơn 20 nghìn công- ten-nơ phế liệu nhập khẩu (PLNK), trong đó có gần 11 nghìn công- ten-nơ phế liệu quá 90 ngày. Ðáng lo ngại, PLNK tồn đọng không chỉ cản trở, ảnh hưởng hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp cảng biển, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, mà còn có thể biến nước ta thành "bãi rác" của các nước phát triển trong tương lai.

Thực hiện Chỉ thị số 27/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về giải pháp cấp bách tăng cường quản lý nhập khẩu, sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, Bộ TN và MT đã xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường. Bộ TN và MT cũng đã ban hành Thông tư số 08/2018/TT- BTNMT và Thông tư số 09/2018/TT-BTNMT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với sáu nhóm phế liệu nhập khẩu được sử dụng phổ biến trong quá trình sản xuất như: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với PLNK làm nguyên liệu sản xuất; quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường đối với phế liệu kim loại mầu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất… Ngoài ra, Bộ đã tổ chức các đoàn thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với công tác cấp Giấy chứng nhận, Giấy xác nhận đủ điều kiện bảo vệ môi trường trong nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất và hoạt động nhập khẩu phế liệu; việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường đối với các tổ chức, cá nhân đã được chỉ định tham gia cấp chứng nhận phù hợp quy chuẩn quy định kỹ thuật môi trường đối với PLNK làm nguyên liệu sản xuất…

Theo Thứ trưởng Bộ TN và MT Võ Tuấn Nhân, để xử lý triệt để số lượng PLNK tồn đọng tại các cảng biển hiện nay, các bộ, ngành có liên quan đã thống nhất phân định các nhóm phế liệu tồn đọng căn cứ trên thời gian lô hàng phế liệu về cảng. Ðối với những lô hàng phế liệu tồn đọng quá 90 ngày và không tìm được chủ hàng, các bộ, ngành thống nhất kiểm tra, phân định và yêu cầu tái xuất. Cụ thể: Nếu các lô hàng PLNK không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường, yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm vận chuyển lô hàng đó ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp hãng tàu không thể vận chuyển lô hàng ra khỏi lãnh thổ Việt Nam, phải tiêu hủy theo quy định. Các lô hàng PLNK đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường, cơ quan hải quan thực hiện tịch thu, sung công quỹ và bán đấu giá theo quy định. Ngoài ra, các cơ quan hải quan nơi lưu giữ PLNK tồn đọng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, vượt quá thời hạn 30 ngày kể từ ngày hàng hóa nhập khẩu đến cửa khẩu, mà người khai hải quan không đến làm thủ tục hải quan thì sẽ kiểm tra thực tế hàng hóa vắng mặt người khai hải quan, theo đúng quy định của pháp luật và đưa ra hình thức xử lý cụ thể cho từng trường hợp vi phạm.

Tuy nhiên, để kiểm soát PLNK ngay từ "gốc" có hiệu quả, bảo đảm cho các cơ sở sản xuất trong nước có nguyên liệu phục vụ sản xuất, Bộ TN và MT sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng khẩn trương rà soát các tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép NKPL trên phạm vi cả nước; kiểm soát chặt chẽ việc cấp giấy phép NKPL tại các đơn vị trực thuộc Bộ và các địa phương trên cả nước.

Bộ TN và MT sẽ sớm trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường theo hướng kiểm soát phế liệu ngay từ nước xuất khẩu như yêu cầu bắt buộc phải ký quỹ bảo vệ môi trường trước khi NKPL vào Việt Nam. Ðể trong trường hợp hàng hóa vi phạm, hay không phù hợp quy định thì cần xử lý ngay bằng tiền ký quỹ đó, chứ không để tồn đọng kéo dài tại các cảng biển như hiện nay. Các cơ sở sử dụng phế liệu phải cải tạo nâng cấp công nghệ sản xuất theo hướng thân thiện môi trường và bổ sung cơ sở xử lý chất thải, thì mới cho phép NKPL sản xuất. Các Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, Công an cần chỉ đạo các địa phương không cấp phép mới các dự án đầu tư NKPL sản xuất các sản phẩm trung gian; điều tra các tổ chức, cá nhân vi phạm trong NKPL, để đưa ra xét xử theo quy định của pháp luật...

KHÁNH HUY