Cơ hội xây dựng hệ sinh thái số

Thứ Bảy, 12/01/2019, 06:13:40

Phát triển hệ sinh thái số phục vụ người dân đang là hướng đi cần thiết trước xu thế ngày càng nhiều người dành một lượng thời gian lớn cho các hoạt động trên không gian mạng. Phát triển hệ sinh thái số đòi hỏi cơ chế, chính sách phù hợp để các doanh nghiệp trong lĩnh vực này có môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Thống kê mới đây của một công ty toàn cầu chuyên thực hiện các thống kê, đánh giá về thông tin kỹ thuật số, di động về khảo sát thông tin sử dụng in-tơ-nét ở Việt Nam cho thấy, với quy mô số dân khoảng 95 triệu người, Việt Nam có tỷ lệ người sử dụng in-tơ-nét chiếm tới hơn 60%, với thời lượng sử dụng bình quân chiếm gần bảy tiếng mỗi ngày, là quốc gia đứng thứ 16 trên thế giới về số lượng người sử dụng in-tơ-nét. Thị trường Việt Nam thu hút nhiều doanh nghiệp công nghệ nước ngoài vào đầu tư, do đó đã xuất hiện nhiều mô hình kinh doanh mới dựa trên nền tảng in-tơ-nét. Ðiều này đã tạo ra khó khăn cho những doanh nghiệp Việt Nam khi muốn cạnh tranh bình đẳng với các nhà cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ. Ðơn cử như xung đột giữa các hãng ta-xi truyền thống với dịch vụ gọi xe công nghệ Grab, giữa mô hình kinh doanh truyền thống và bán hàng trực tuyến.

Mặc dù các cơ quan quản lý đã có những điều chỉnh về chính sách để tránh xung đột, nhưng một số chính sách vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tế. Do đó, xây dựng hệ sinh thái số với các sản phẩm, dịch vụ nền tảng số do người Việt phát triển và làm chủ để đáp ứng nhu cầu thực tiễn là hướng đi lâu dài. Thứ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thành Hưng cho rằng, khó có thể nói những thành phần chính của hệ sinh thái số trong tương lai là gì, bởi nó thay đổi từng ngày và sẽ dịch chuyển sang các hình thái khác chứ không chỉ là mạng xã hội, mạng tìm kiếm như hiện nay. Các doanh nghiệp muốn phát triển cần quan tâm tới hai yếu tố đóng vai trò chính trong quá trình thay đổi này là trí tuệ nhân tạo và bảo mật cá nhân. Các doanh nghiệp lớn cần dẫn dắt thị trường, tạo nền tảng cho các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tham gia, cùng phát triển. Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia cho rằng, doanh nghiệp muốn chuyển đổi để tham gia vào hệ sinh thái số thì cần hiểu rõ và đánh giá được năng lực bản thân để từ đó biết được mình có cơ hội khi tham gia vào hệ sinh thái số hay không. Trước đây, nhiều người cho rằng, hệ sinh thái số là sự kết nối giữa người với người thông qua các nền tảng công nghệ, nhưng với thực tế hiện nay, các thiết bị cũng có thể giao tiếp, trao đổi dữ liệu với nhau nhờ trí tuệ nhân tạo, tạo ra một thế giới in-tơ-nét vạn vật kết nối. Theo Phó Tổng Giám đốc Công ty VNG Vũ Minh Trí, khi giữa con người và máy móc có thể kết nối, trao đổi với nhau sẽ tạo ra một lượng dữ liệu lớn cho nên cần phải được quản lý, bảo mật, phân tích và hiểu để sử dụng lượng thông tin nhận được. Do đó, sẽ có ba công nghệ để định hình hệ sinh thái số mới là mạng lưới vạn vật kết nối in-tơ-nét, dữ liệu lớn và khả năng học hỏi, phân tích dữ liệu của hệ thống máy móc. Còn theo TS Lê Bá Tân, Giám đốc Trung tâm chiến lược mạng lưới và đổi mới công nghệ, Tổng công ty mạng lưới Viettel (Tập đoàn Công nghiệp viễn thông Quân đội), có năm yếu tố nền tảng tạo nên hệ sinh thái số. Trước hết, các doanh nghiệp lớn phải tạo ra một hạ tầng kết nối. Thứ hai, phải có hạ tầng điện toán, đầu tư nền tảng về công nghệ thông tin để có thể cung cấp các dịch vụ điện toán thuận tiện nhất, trong đó có điện toán đám mây, tạo ra các nền tảng về dữ liệu. Thứ ba, tạo dựng một nguồn nhân lực có khả năng làm chủ, vận hành và khai thác tốt hệ thống công nghệ này. Thứ tư, phải cung cấp cho xã hội một nền tảng thanh toán điện tử hiện đại, tin cậy. Thứ năm, cần bảo đảm về quyền riêng tư, an ninh mạng.

Các chuyên gia cũng nhận định, việc kết nối số trong hệ sinh thái số hiện nay cần có công nghệ, nhân lực, cơ chế, chính sách phù hợp để doanh nghiệp phát triển. Việt Nam cần sớm xây dựng một hành lang pháp lý đủ mạnh, công bằng và bình đẳng nhằm bảo đảm tất cả những đối tượng tham gia vào hệ sinh thái số đều phải tuân thủ và được bảo vệ.

Nhật Minh