Ðẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong nước

Thứ Bảy, 22/12/2018, 05:06:18

Năm 2018, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ (KH và CN) Việt Nam đã chuyển giao và sẵn sàng cung cấp nhiều công nghệ vào sản xuất và đời sống.

Ðẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong nước

Trung tâm Phát triển công nghệ cao (Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam) ký thỏa thuận hợp tác với Tổng đội thanh niên xung phong TP Hải Phòng đưa kết quả nghiên cứu máy làm đá tuyết từ nước biển vào bảo quản hải sản.

Năm 2018, hoạt động nghiên cứu cơ bản của Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam đã đạt những kết quả nổi bật, với 984 bài báo quốc tế, gồm: 735 bài trong danh mục ISI, 22 bài trong danh mục SCOPUS, 227 bài có chỉ mục ISSN; số bài báo trong nước là 1.112 bài. Một số nghiên cứu cơ bản có thể phát triển để ứng dụng vào thực tiễn đời sống, như: Sử dụng công nghệ di truyền ngược để tạo ra chủng giống gốc vắc-xin cúm gia cầm A (H5N1), giúp chủ động sản xuất vắc-xin cúm A (H5N1) khi có biến chủng mới xuất hiện và triển vọng áp dụng công nghệ để tạo ra các chủng cúm khác như H5N6, H7N9. Nghiên cứu biến đổi gien, nhiễm sắc thể ở những người có nồng độ đi-ô-xin trong máu cao, có thể ứng dụng trong sàng lọc, chẩn đoán, giảm tác động của đi-ô-xin đối với cơ thể người. Ðáng chú ý, các nhà khoa học của Viện đã tiến hành giải trình tự toàn bộ hệ gien của chín gia đình nạn nhân bị phơi nhiễm chất da cam/đi-ô-xin gồm bố, mẹ, con; bố bị phơi nhiễm với nồng độ đi-ô-xin trong máu tăng cao và mẹ không bị phơi nhiễm. Qua nghiên cứu, các nhà khoa học cho rằng có sự liên quan giữa số đột biến điểm de novo (đột biến mới dòng tế bào mầm) với nồng độ đi-ô-xin. Kết quả nghiên cứu được đánh giá là những bằng chứng khoa học mới, đầu tiên trên thế giới khẳng định, đi-ô-xin có ảnh hưởng đến tỷ lệ đột biến mới dòng tế bào mầm ở người cha bị phơi nhiễm, các đột biến này đã di truyền sang thế hệ con cái. Ngoài ra, các nhà khoa học đã phân lập và xác định cấu trúc 77 hợp chất mới từ các sinh vật biển, sẽ là các chất phục vụ lĩnh vực y dược - mỹ phẩm; nông nghiệp, công nghiệp trong tương lai; giải trình tự thế hệ mới lắp ráp thành một bộ gien hoàn chỉnh của cá tra, ứng dụng trong trích xuất nguồn gốc cá tra xuất khẩu; đã phát hiện được 95 loài động vật và thực vật mới cho khoa học...

Nhận thức tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ, Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam đã tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo về sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao kỹ năng viết bảng mô tả sáng chế, giúp các nhà khoa học thành thạo việc đăng ký sáng chế. Năm 2018, Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam được cấp 50 bằng sở hữu trí tuệ, tăng 10 bằng so với năm 2017, cho thấy, các nhà khoa học đã quan tâm bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với kết quả nghiên cứu.

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh ứng dụng kết quả nghiên cứu vào cuộc sống, năm 2018, Viện Hàn lâm KH và CN Việt Nam có 74 công nghệ của 12 đơn vị trực thuộc sẵn sàng chuyển giao vào sản xuất và đời sống. Ðến nay, các đơn vị đã chuyển giao 11 công nghệ cho doanh nghiệp đưa vào sản xuất, kinh doanh. Thí dụ, đã chuyển giao kết quả nghiên cứu thành phần hóa học và quy trình chiết suất hoạt chất từ cây địa liền cho Công ty Dược Thái Minh sản xuất sản phẩm Khương Thảo Ðan hỗ trợ điều trị bệnh xương khớp. Chế tạo thành công và thương mại hóa sản phẩm phụ gia hoạt tính ứng dụng để sản xuất sơn chống cháy. Các sản phẩm sơn chống cháy có chứa phụ gia hoạt tính đã được Cục Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) kiểm định và chứng nhận có thể đạt được tất cả các giới hạn chịu lửa từ 30 phút đến 180 phút ở nhiệt độ hơn 1.0000C. Chuyển giao hợp đồng lắp đặt máy làm đá tuyết cho Tổng đội thanh niên xung phong huyện đảo Bạch Long Vỹ và doanh nghiệp tàu cá Việt Trường (Hải Phòng). Chuyển giao kết quả nghiên cứu thành phần hóa học của 11 cây dược liệu cho UBND và doanh nghiệp tại tỉnh Hà Giang để nghiên cứu triển khai phục vụ sản xuất.

Tăng cường công tác quảng bá công nghệ tại các địa phương trong nước và nước bạn Lào cũng là hoạt động đáng chú ý. Kết quả hợp tác quốc tế giữa Viện KH và CN Việt Nam với Bộ KH và CN Lào là một trong những hợp tác thiết thực và hiệu quả. Sau hơn 10 năm hợp tác, Viện KH và CN Việt Nam đã chuyển giao các kết quả nghiên cứu cho các đối tác Lào ở các lĩnh vực khoa học về trái đất, công nghệ sinh học và xây dựng hai phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế về năng lượng tái tạo và phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Các công nghệ này đã góp phần thúc đẩy hướng kinh tế mũi nhọn của Lào.

Hiện Hàn lâm KH và CN Việt Nam cho biết, năm 2019, Viện bám sát quy hoạch phát triển của Viện đến năm 2020, tầm nhìn 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt để triển khai các nhiệm vụ KH và CN, cụ thể: Tăng cường nghiên cứu các hướng công nghệ mũi nhọn, công nghệ lõi; thúc đẩy tăng số lượng bài báo, chú trọng tăng cường chất lượng các công bố quốc tế và nâng cao số lượng bài báo đăng ở các tạp chí quốc tế có chỉ số uy tín cao; tăng cường công tác ươm tạo công nghệ, ứng dụng chuyển giao KH và CN vào sản xuất và đời sống, sở hữu trí tuệ; đẩy mạnh các hướng nghiên cứu phù hợp cuộc cách mạng công nghiệp 4.0...

Bài và ảnh: Hà Linh