Cải thiện môi trường nước hồ Hoàn Kiếm

Thứ Hai, 10/07/2017, 21:51:06
 Font Size:     |        Print

Phương án cải tạo hồ Hoàn Kiếm, hạng mục nạo vét hồ vừa được Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước Hà Nội phối hợp Viện Khoa học và Công nghệ Môi trường đưa ra tham vấn cộng đồng nhằm tiếp thu góp ý để bổ sung, hoàn chỉnh trước khi tiến hành nạo vét tháng 7 này theo dự kiến.

Hồ Hoàn Kiếm - danh lam thắng cảnh nổi tiếng, gắn liền với lịch sử, văn hóa Thăng Long - Hà Nội, đang phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng. Nước hồ đục, nhiều vị trí nổi váng bọt, có lúc đã xuất hiện cá chết nổi ở ven hồ. Theo đánh giá của Viện Khoa học và Công nghệ môi trường, Trường đại học Bách khoa Hà Nội (đơn vị tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường), hồ bị ô nhiễm kim loại nặng; lượng bùn đọng trong hồ dày trung bình khoảng 1m; có những chỗ từ mặt nước tới mặt bùn chỉ còn khoảng 50cm. Hồ đã mất khả năng tự làm sạch; chất lượng nước hồ ngày càng suy giảm, nước có dấu hiệu chuyển dần sang mầu đỏ do mật độ tảo lớn, xuất hiện nhiều tảo độc; cặn lơ lửng trong hồ nhiều… Ðáng chú ý là hiện có tới 93% tảo trong hồ là tảo lam; còn tảo lục - loại tảo tạo ra mầu nước đặc trưng của hồ chỉ còn 5%.

Với hiện trạng nêu trên, hoạt động cải tạo cần phải được thực hiện thận trọng, bài bản, có sự giám sát chặt chẽ. Bởi vậy, hạng mục nạo vét hồ đã được các đơn vị gồm: Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước Hà Nội, Viện Khoa học và Công nghệ môi trường, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật phối hợp xây dựng phương án chi tiết.

Theo phương án đã được xây dựng, đơn vị thi công sẽ nạo vét lòng hồ bằng thiết bị cơ giới trên diện tích 97.500 m2 với khối lượng bùn khoảng 57.400 m3, chiều sâu nạo vét trung bình 1m. Bên cạnh đó, nạo vét thủ công trên diện tích khoảng 12.600 m2 ở khu vực chung quanh kè hồ và Tháp Rùa, Ðền Ngọc Sơn, Cầu Thê Húc (phạm vi từ mép kè ra 7m) với khối lượng nạo vét hơn 2.500 m3. Bùn, phế thải nạo vét được vận chuyển ngay về bãi đổ Yên Sở. Quá trình nạo vét, sẽ dùng lưới quây dồn hệ thủy sinh vào vị trí riêng biệt cách xa khu vực thi công và chia ô làm “cuốn chiếu” từng khu vực; giữ cột nước đạt độ cao 2m nhằm bảo đảm độ lắng đọng, các hoạt động vui chơi và trang trí mặt nước. Thời gian thi công khoảng 110 ngày; vào các ngày trong tuần sẽ làm từ 23 giờ đến 5 giờ sáng, các ngày cuối tuần làm từ 24 giờ đến 5 giờ sáng. Sau khi được nạo vét, hồ sẽ được bổ cập nước sạch nhằm tăng dung tích chứa, tạo chất lượng nước ổn định và điều kiện sống phù hợp đối với hệ động, thực vật thủy sinh. Nguồn nước bổ cập này lấy từ giếng khoan ở khu vực lân cận nhằm bảo đảm sự tương đồng với nước hồ.

Dự buổi tham vấn, hầu hết các ý kiến đều đồng tình cho rằng cần cải tạo hồ Hoàn Kiếm, nhưng phải làm hết sức cẩn trọng và phải có phương án tổng thể nhằm đạt hiệu quả lâu dài, duy trì bền vững những giá trị vốn có của hồ. Theo Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu môi trường và cộng đồng Nguyễn Ngọc Lý, cần quan tâm giai đoạn “hậu cải tạo”. Cụ thể, cần có kế hoạch tác động tổng thể tới môi trường hồ, nhằm khôi phục khả năng tự làm sạch của hồ. Thí dụ nên ngăn chặn những tác nhân gây ô nhiễm hồ như ô nhiễm nguồn nước ngầm ở khu vực do thẩm thấu từ nước thải, chất thải sinh hoạt dân cư; nghiêm cấm việc phóng sinh các loài lươn, cua, cá, ốc, ếch xuống hồ; tính toán mực nước để tạo sự tràn khi mưa có tác dụng luân chuyển nước… Ða dạng sinh học của hồ cũng cần phải được nghiên cứu, lựa chọn một số loài và kiểm soát nghiêm ngặt về số lượng; hạn chế tối đa những sinh vật ngoại lai. Về việc bổ cập nước, đây là hồ tự nhiên, chỉ cần lượng nước mưa là đủ bù nước cho hồ, không cần bơm nước bên ngoài vào. Khi chú trọng khôi phục khả năng làm sạch tự nhiên của hồ, cần tránh việc sử dụng hóa chất để làm sạch hồ.

Phó Giáo sư Hà Ðình Ðức góp ý: Nên nâng cốt nước lên 2m để tạo mặt nước hồ rộng và thoáng hơn. Hiện với mức nước chỉ khoảng 1m mà lòng hồ hình chóp thì diện tích mặt nước bị hẹp lại đáng kể và nhiều vị trí rất nông sẽ tăng nguy cơ ô nhiễm cho hồ. Ông Trịnh Ðăng Khoa, sống ở phố Ðinh Tiên Hoàng ghi nhận, nước hồ hiện rất bẩn, cần phải làm sạch và đề nghị việc cải tạo môi trường hồ phải được làm đến nơi đến chốn. Chung quanh khu vực hồ Gươm, đã có nhiều dự án, công trình được đề ra nhưng không thực hiện, hoặc thực hiện không dứt khoát, triệt để gây tâm lý hoang mang, lo lắng, bức xúc cho người dân sống ở khu vực. Quá trình thực hiện cải tạo hồ, phải bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ gìn cảnh quan và có phương án xử lý những tình huống đột xuất như mưa, bão lớn…

Thay mặt chủ đầu tư dự án, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Thoát nước Hà Nội Phan Hoài Minh cho biết, sẽ chỉ đạo đơn vị tư vấn hoàn thiện các ý kiến đóng góp, nhất là lưu ý vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học trong báo cáo đánh giá tác động môi trường. Báo cáo này sau khi hoàn thiện sẽ được bảo vệ trước Hội đồng khoa học cấp bộ và thành phố thẩm định phê duyệt trước khi triển khai, để cải tạo và duy trì bền vững hồ Hoàn Kiếm.

Hạnh Nguyên

Chia sẻ