QUY HOẠCH - ĐẦU TƯ

Liên kết để giảm áp lực

Thứ Năm, 05/01/2017, 20:33:33
 Font Size:     |        Print
Đô thị vệ tinh được kỳ vọng sẽ giảm áp lực cho thành phố trung tâm, song với Hà Nội, 5 năm qua, các đô thị này vẫn chưa có được “khuôn hình” chuẩn.

Theo Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình “chùm đô thị”, gồm khu vực đô thị trung tâm, năm đô thị vệ tinh. Đó là: Sóc Sơn - đô thị dịch vụ (khoảng 200 nghìn người), Sơn Tây - đô thị văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng (150 nghìn người), Hòa Lạc - đô thị khoa học công nghệ và đào tạo (khoảng 500 nghìn người), Xuân Mai - đô thị dịch vụ - công nghiệp hỗ trợ phát triển tiểu thủ công nghiệp, làng nghề (21 nghìn người), Phú Xuyên - đô thị công nghiệp, đầu mối trung chuyển hàng hóa (110 nghìn người).

Tuy nhiên, tại hội thảo “Cơ hội và giải pháp thúc đẩy phát triển đô thị vệ tinh thành phố Hà Nội” diễn ra ngày 23-12-2016, các chuyên gia cho rằng, việc triển khai xây dựng các khu đô thị vệ tinh theo Quy hoạch chung Xây dựng Thủ đô còn chậm. Nguyên nhân do hệ thống quy hoạch của các đô thị vệ tinh vẫn chưa đồng bộ, khó khăn về nguồn vốn đầu tư. Các đô thị vệ tinh của Hà Nội chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các đô thị, các tỉnh, thành phố trong vùng Thủ đô và vùng kinh tế trọng điểm phía bắc… Các chuyên gia kiến nghị cần tập trung thu hút nguồn lực đầu tư và phát triển hệ thống giao thông kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh, thu hút dân cư ra đô thị vệ tinh, đồng thời quản lý khu vực hành lang xanh…

Phân tích rõ hơn những khó khăn trong thực hiện, Giám đốc Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia Nguyễn Trung Dũng cho biết, ba trong số năm đô thị vệ tinh lại có ranh giới quy hoạch nằm trên địa giới của hai hoặc nhiều đơn vị hành chính hiện hữu, như đô thị vệ tinh Phú Xuyên được quy hoạch nằm trên địa giới của hai huyện: Phú Xuyên và Thường Tín. Về phân cấp quản lý đầu tư phát triển, đô thị vệ tinh Hòa Lạc nằm trên địa giới Hà Nội nhưng thẩm quyền phê duyệt quy hoạch và quản lý đầu tư phát triển thuộc Chính phủ. Sự chồng lấn về địa giới quản lý hành chính và phân cấp quản lý đầu tư phát triển này đã và sẽ gây ra nhiều khó khăn cho công tác phối hợp, điều hành giữa các cấp chính quyền thành phố, giữa thành phố với các cơ quan Trung ương trong công tác triển khai thực hiện các quy hoạch và tổ chức đầu tư xây dựng và quản lý hành chính, quản lý phát triển đô thị tại các đô thị này trên thực tiễn. Trường hợp chậm trễ nhiều năm trong công tác đền bù giải phóng mặt bằng để triển khai xây dựng Khu công nghệ cao Hòa Lạc là một minh chứng.

Mặc dù động lực phát triển các đô thị vệ tinh sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm, nhà ở, dịch vụ… đáp ứng nhu cầu sống tốt hơn, từ đó kết nối hạ tầng giao thông, chia sẻ chức năng với đô thị trung tâm song theo đánh giá của các chuyên gia, những đô thị này vẫn chưa san sẻ được chức năng giảm tải và hỗ trợ phát triển cho thành phố trung tâm. Kết quả phần lớn mới chỉ ở mức đang nghiên cứu. Và cũng vì khu vực trung tâm Thủ đô đang thực hiện quá nhiều chức năng, trong khi đô thị vệ tinh chưa kịp gánh đỡ, cho nên người dân đô thị trung tâm đang phải chịu đựng tình trạng tắc đường, ô nhiễm, quá tải hạ tầng xã hội… Về vấn đề này, có chuyên gia thẳng thắn cho rằng, nguyên nhân do yếu kém về năng lực quy hoạch, quản lý quy hoạch và thực hiện quy hoạch. Với mục đích các đô thị vệ tinh tạo sức bật liên kết, thu hút sự dịch chuyển dân số đến học tập, làm việc, sinh sống, thì quỹ đất sau khi di dời các cơ sở sản xuất, đào tạo tại nội đô phải dành ưu tiên phát triển các công trình công cộng, cây xanh, bãi đỗ xe, công trình hạ tầng xã hội và kỹ thuật đô thị; không được sử dụng để xây dựng chung cư cao tầng sai quy hoạch; đấu giá công khai theo quy định để tạo kinh phí tái đầu tư cho đơn vị di dời. “Muốn phát triển đô thị vệ tinh thì cần tách ra khỏi đô thị trung tâm, không thể để dính liền với nhau thành “đô thị đầu to”. Do đó, cần quy hoạch vùng giãn cách, cấm xây dựng với những quy định ngặt nghèo”, kiến trúc sư Trần Huy Ánh nhấn mạnh.

Nguyên Đào