Tiêu điểm

Đổi mới một cách căn cơ, bài bản

Thứ Ba, 19/08/2014, 06:10:45
 Font Size:     |        Print
 

Giám thị hướng dẫn thí sinh viết thông tin cá nhân trước giờ thi tại Hội đồng tuyển sinh Đại học Ngoại thương (Hà Nội). Ảnh: TRẦN HẢI

Dự thảo phương án về một kỳ thi chung, gọi là kỳ thi quốc gia lấy kết quả làm căn cứ công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng... được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố và cân nhắc thực hiện ngay từ mùa thi 2015 đã tạo nên những tranh cãi trong dư luận rộng rãi. Hầu hết các tiếng nói đều đồng tình với chủ trương đơn giản hóa thi cử để giảm áp lực, trút bỏ bớt gánh nặng cho thí sinh cũng như tiết kiệm các nguồn lực xã hội. Tuy nhiên tổ chức thế nào, tiến hành ra sao, lựa chọn đúng thời điểm áp dụng mới chính là mối bận tâm của số đông người, không loại trừ các nhà giáo dục, quản lý lẫn chuyên gia đầu ngành.

Một kỳ thi quốc gia lấy kết quả để công nhận tốt nghiệp phổ thông lẫn căn cứ xét tuyển đại học có phải là đáp án tối ưu nhất cho bài toán thi cử vốn gây nhiều bức xúc xã hội trong thời gian qua?

TS Nguyễn Kế Hào: Quan điểm của tôi là không nên gộp hai kỳ thi bởi chúng ta đã có kỳ thi tốt nghiệp chính là kỳ thi quốc gia, bằng tốt nghiệp phổ thông trung học là bằng quốc gia và được công nhận trên toàn thế giới. Học sinh muốn vào bất cứ trường đại học nào, kể cả trường nổi tiếng nhất toàn cầu, điều kiện tiên quyết là phải có tấm bằng này. Ngược lại, đại học luôn có thương hiệu riêng, tiêu chí riêng, đẳng cấp riêng, ngay ở trong nước cũng có những trường được xã hội trọng vọng đề cao và có trường không được thừa nhận. Mỗi kỳ thi có một mục đích khác nhau, tiêu chí khác nhau và cách thức xử lý kỹ thuật cũng khác nên gộp chung là khó thích hợp. Tôi thấy ai cũng nói thi cử ở ta giờ tốn kém, vất vả quá. Đúng. Nhưng tốn kém là do chúng ta, vất vả cũng do chúng ta. Chắc gì gộp chung đã bớt tốn kém, bớt áp lực. Còn ý kiến đề nghị bỏ thi tốt nghiệp vì tỷ lệ đỗ cao cũng không thỏa đáng. Học là phải thi và thi đỗ nhiều càng tốt. Tốt nghiệp không phải là kỳ thi nhằm đánh trượt học sinh, hãy quan niệm đó chỉ đơn giản để công nhận học sinh này, học sinh kia đã qua chương trình giáo dục phổ thông. Mất 12 năm ăn học, năm nào cũng lên lớp mà đến khi thi tốt nghiệp lại trượt thì là ăn học kiểu gì. Theo tôi, những tiêu cực hay bệnh thành tích liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp nếu có là vấn đề của ngành giáo dục, ngành giáo dục phải giải quyết chứ không thể dồn áp lực lên các em bằng cách đánh trượt học sinh thật nhiều... Chúng ta dạy và học vẫn như cũ, thế mà thi lại đổi mới, vậy chứng tỏ đang đổi mới từ ngọn, chứ không phải từ gốc.

GS,VS,NGND Phạm Minh Hạc, Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT: Tôi cũng nhất trí rằng, lấy lý do giảm bớt tốn kém để nhập hai kỳ thi là không thỏa đáng. Việc gì cần làm vẫn làm, thi mà cần thiết bao nhiêu kỳ, tốn kém bao nhiêu cũng phải thực hiện. Tôi thấy việc trước hết cần làm là Bộ GD & ĐT phải có tài liệu nhìn nhận đánh giá lại tiến trình thi cử trong 14 năm trở lại đây, kể từ thời điểm bước sang thiên niên kỷ mới, thi cử đã được tiến hành thế nào, chúng ta đã có mặt tích cực nào để tiếp tục phát huy, mặt nào còn hạn chế cần cải tiến rút kinh nghiệm, rồi sòng phẳng cầu thị so sánh với các nước trên thế giới... Tiếc là vẫn chưa có tài liệu này, tức là thiếu một cơ sở khoa học vững chắc. Chưa tổng kết đánh giá cái cũ, chưa có cơ sở khoa học mà đã quyết tâm đổi mới là duy ý chí. Từ kinh nghiệm mấy chục năm làm giáo dục, tôi hình dung được, gộp hai kỳ thi làm một là việc không đơn giản chút nào. Tất nhiên đổi mới thi cử thì không thể duy trì tiếp hai kỳ thi liền kề cồng kềnh như đã làm trong năm 2014, mà Bộ nên đặt ra quy chế chung, chứ không nhất thiết phải trực tiếp xông vào từng việc cụ thể như hiện nay. Xét tốt nghiệp phổ thông là việc của địa phương, cứ giao cho địa phương. Tuyển sinh ĐH, CĐ là chuyện của các trường, hãy để các trường được tự quyết, tự chủ. Đổi mới giáo dục nói chung, đổi mới thi cử nói riêng chắc chắn không phải chuyện ngày một ngày hai, ngẫu hứng áp dụng, tùy tiện áp đặt mà là phép tính của đường dài, cần một lộ trình căn cơ, bài bản tránh việc bị động, chạy theo dư luận chung chung.