“Binh pháp” cạnh tranh để tồn tại

Thứ Năm, 26/04/2018, 23:04:52
 Font Size:     |        Print
 

Đóng gói rau sạch công nghệ cao tại trang trại của VinEco.

Áp lực từ các nhà bán lẻ (NBL) nước ngoài đổ bộ và từng bước chiếm lĩnh thị trường đã buộc các NBL trong nước phải đổi mới để tồn tại và phát triển. “Nước đã đến chân”, không thể đứng yên và làm theo cách truyền thống được nữa.

Những lối đi riêng chiếm lĩnh thị phần

Vingroup - một tập đoàn nổi tiếng về bất động sản nhưng giờ đây lại xem bán lẻ là mảng kinh doanh chiến lược đang vận hành 880 cửa hàng tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và đang lên kế hoạch mở thêm 10 nghìn cửa hàng nữa cho tới cuối năm 2019. Từ một kẻ “tay ngang”, bước vào thị trường bán lẻ khi đã có sự đổ bộ ồ ạt của các tập đoàn phân phối khổng lồ của nước ngoài, Vingroup có chiến lược riêng để cạnh tranh.

Ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh dễ dàng nhận ra tấm biển Vinmart + mầu đỏ xen lẫn giữa các khu dân cư đông đúc, các con đường ngõ hẹp... Tạo tiện ích hơn, dễ dàng hơn cho người tiêu dùng đã trở thành lợi thế cạnh tranh của Vinmart. Bên cạnh đó, doanh nghiệp biết tạo ra các giá trị độc nhất, riêng có. Vingroup đầu tư một lượng vốn khổng lồ vào nông nghiệp công nghệ cao để sản xuất thực phẩm sạch, rau quả, trái cây và chỉ cung cấp cho chuỗi bán lẻ của mình với quy trình bảo đảm an toàn nghiêm ngặt. Phân phối rau sạch “của nhà trồng được”, nhưng chỉ trong một ngày nếu không bán hết, Vinmart sẽ tiêu hủy sản phẩm “không thương tiếc” để bảo đảm lúc nào cũng có hàng tươi ngon.

Ông Vũ Vinh Phú, nguyên Ch tch Hip hi siêu th Hà Ni đánh giá: “Trong bc tranh mu xám v doanh nghip (DN) bán l ni địa, h thng bán l Vinmart ca Tp đoàn Vingroup là đim sáng, mang tính nhân văn, lan ta đã nhn được sng h ca th trường và khách hàng. Trong lúc siêu th ngoi ly chiết khu cao, Vinmart đưa ra chính sách min mt năm chiết khu cho DN bán thc phm tươi sng.

Saigon Co.op - một DN bán lẻ trong nước chiếm thị phần đáng kể, đang có những thay đổi quyết liệt để cạnh tranh với các nhà phân phối nước ngoài. Saigon Co.op tận dụng các cửa hàng tạp hóa truyền thống để chuyển đổi thành đại lý bán lẻ hiện đại mang thương hiệu Co.op Smile. Họ tạo ra một mô hình kinh doanh siêu thị bán lẻ 100% thuần Việt với các đặc tính như phát triển từ nhỏ lên, linh hoạt, tiến dần từ “chiến tranh du kích” lên “chính quy hiện đại” để tiết kiệm chi phí và tạo ra lợi nhuận tối ưu. Saigon Co.op hiện nay sở hữu hầu hết các mô hình bán lẻ hiện đại gồm 90 siêu thị Co.opmart, 170 cửa hàng tiện lợi Co.op Food, hai đại siêu thị Co.opXtra, 65 cửa hàng bách hóa hiện đại Co.op Smile, ba trung tâm thương mại Sense City, khu phức hợp SC Vivo City, kênh bán hàng qua truyền hình HTV Co.op.

Với xu thế của thương mại điện tử, ông Nguyễn Anh Đức, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op cho biết, hệ thống Co.opmart đang trong giai đoạn hoàn chỉnh kênh bán hàng online, dự tính đến năm 2019 sẽ đưa vào hoạt động. Vingroup cũng đã có kênh thương mại điện tử Adayroi.com, với tham vọng có thể cạnh tranh với những gã bán lẻ trực tuyến khổng lồ của thế giới như Amazon, Alibaba.

Chiến lược và cách ứng phó trong thị trường bán lẻ cạnh tranh đầy khốc liệt của Vinmart và Saigon Co.op không những giúp hai DN nội địa này “sống sót” mà còn vươn lên trở thành những tên tuổi chiếm thị phần hàng đầu. Theo khảo sát người tiêu dùng của Vietnam Report được thực hiện trong tháng 9-2017, trong nhóm siêu thị, trung tâm thương mại bán lẻ hàng tiêu dùng nhanh, Big C, Vinmart, Co.opmart là ba NBL được nghĩ đến nhiều nhất trong tâm trí người tiêu dùng.

Những DN bán lẻ nội địa nhỏ hơn, lại tìm lối đi vào những thị trường ngách. Hệ thống siêu thị Lan Chi Mart xác định lấy khu vực ngoại thành và nông thôn làm thị trường chính. Họ đưa tới đó phong cách mua sắm văn minh, hiện đại bên cạnh chợ truyền thống và cho đến nay đã “phủ sóng” 19 siêu thị ở các tỉnh miền bắc.

Gần đây, ở Hà Nội xuất hiện hệ thống phân phối thực phẩm sạch như Bác Tôm, Sói Biển, Tâm Đạt... Họ có chung “binh pháp” đặt các cửa hàng ở khu đông đúc cư dân như các con phố lớn, khu đô thị hiện đại, phục vụ tầng lớp trung lưu đang “sống trong sợ hãi” vì thực phẩm bẩn không rõ nguồn gốc ở chợ truyền thống. Các nhà phân phối này liên kết với các hộ sản xuất, xây dựng mô hình sản xuất đạt chuẩn thực phẩm sạch để phân phối tới khách hàng.

Bách Hóa Xanh - “tân binh trong ngành bán l - mt công ty con ca Tp đoàn bán l Thế gii di động va mi ra đời nhưng ch trong vòng mt năm đã “phủ sóng” 176 cửa hàng tại TP Hồ Chí Minh và doanh thu đạt 2.500 tỷ đồng. Hệ thống siêu thị này sử dụng cả công nghệ 4.0 như dùng robot trông xe và khách hàng có thể mua sắm thông qua website hoặc gọi điện đến tổng đài đặt mua, được giao hàng tận nhà miễn phí dưới bốn tiếng đồng hồ đến các địa chỉ trong bán kính 20 km tính từ siêu thị gần nhất.

Ông Nguyn Tiến Vượng, Phó Tng Giám đốc Tng công ty Thương mi Hà Ni (Hapro) cho biết hướng đi mi ca h thng siêu th lâu năm th đô: “Hapro ch trương phát trin h thng siêu th, ca hàng tin ích bám theo khu vc dân cư và tiếp tc phát trin thương hiu Hapro ra các khu vc dân cư mi, khu vc ngoi thành; tp trung phát trin th trường nông thôn, coi đây là khu vc th trường chiến lược trong thi gian ti”.

Tránh tình trạng “mạnh ai nấy làm”

Từng bước đã khẳng định được thương hiệu và chiếm thị phần đáng kể nhưng các DN bán lẻ trong nước đang đối mặt với không ít thách thức, trong bối cảnh thị trường bán lẻ thời hội nhập như “giữa muôn trùng vây” của các nhà phân phối quốc tế.

Ông Võ Văn Quyn, nguyên V trưởng V Th trường trong nước (B Công thương) nhn định: “Vit Nam gia nhp WTO vào năm 2006, cam kết m ca th trường bán l có l trình nhưng chưa xây dng được chính sách để DN ni cnh tranh vi DN FDI. Hin nay, hu hết các DN bán l ni địa đều là DN nh và siêu nh, ch có mt s DN ln nhưng ln so vi Vit Nam ch không phi so vi thế gii. Nếu không có chính sách đặc thù h tr DN trong nước, bán l Vit s thua ngay trên sân nhà. DN bán l hin nay cn h tr đầu tư, nếu h tr tin ít thì nên h tr bng cn câu như tín dng ưu đãi. Hin nay, nhìn li thương nhân kinh doanh trong nước gn như không có ưu đãi, đất phi đấu thu giá cao, các cơ chế tài chính tín dng gn như không có gì. Phi có DN ln dn dt, bán l trong nước mi phát trin bn vng. Cn thiết phi ban hành mt chiến lược phát trin tng th th trường bán l Vit Nam, vi s vào cuc ca các ban, ngành chc năng và nhng kế hoch hành động thiết thc cho tng DN.

Ông Nguyn Thành Nhân - người nhiu năm chèo lái thương hiu bán l Saigon Co.op thng thn: “Chúng ta m ca th trường bán l nhưng phi có hàng rào k thut, các nước đều làm vy để bo v th trường ca h. Qua phản ánh của nhiều DN và khảo sát thực tế, các NBL nước ngoài đã vi phạm quy định về một số mặt hàng không được phân phối đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định của Thông tư số 34/2013/TT-BCT ngày 24-12-2013 của Bộ Công thương. Theo đó, DN có vốn đầu tư nước ngoài không được phân phối gạo, đường mía, thuốc lá và xì gà, tuy nhiên tại các siêu thị, cửa hàng bán lẻ của hầu hết các đơn vị như Lotte, Big C, Circke K, Metro Cash& Carry,... đều bày bán công khai các mặt hàng này, không hề bị cơ quan quản lý nhắc nhở và có biện pháp xử phạt”.

Việc quy hoạch mạng lưới bán lẻ nước ta chưa cụ thể, chi tiết và việc quản lý, thực thi các quy định ENT (xác định nhu cầu kinh tế cần thiết của địa điểm) của nhiều địa phương chưa chặt chẽ, một số NBL nước ngoài đã tự do mở điểm bán hàng ngay bên cạnh và cạnh tranh quyết liệt với các NBL trong nước.

Ông Nhân cho rng, điểm mạnh của DN nội là hiểu nhu cầu và tâm lý người tiêu dùng Việt, am hiểu thị trường Việt. Nếu các DN liên kết chặt chẽ sẽ tạo ra động lực cho các NBL trong nước để có thể phát triển và cạnh tranh với các NBL nước ngoài”.

Ông Võ Văn Quyn cũng nhn mnh, các DN bán l trong nước cn đoàn kết, liên kết vi nhau gi vng v thếsân nhà”, dùng chính hàng hóa ni địa để phát trin bán l ni địa và thúc đẩy sn xut trong nước, tránh tình trng mnh ai ny làm.

Sơn Ca

Chia sẻ