Tôn trọng tự nhiên phải đặt lên hàng đầu

Thứ Ba, 29/08/2017, 15:11:16
 Font Size:     |        Print
 

Nhóm sinh viên đoạt giải (từ trái sang): Giảng viên hướng dẫn Phạm Trung Hiếu, các sinh viên Trần Văn Hùng, Cao Duy Khánh, Đinh Công Đạt, Nguyễn Văn Dũng.

Mới đây, ban tổ chức cuộc thi kiến trúc quốc tế “thiết kế Nhà thờ đạo Tin Lành trên mỏm Pulpit Rock tại Na uy” đã trao giải Nhất cho một nhóm sinh viên rất trẻ thuộc Trường đại học Kiến trúc Hà Nội. Không chỉ được các vị giám khảo uy tín đánh giá cao, ý tưởng về một nhà thờ “ảo” - với sự hỗ trợ của công nghệ hiện thực ảo tăng cường đã giúp chuyển tải trọn vẹn bức thông điệp nhân văn của nhóm tác giả.

“Trái đất là ngôi nhà chung - một thứ kiến trúc nguyên sơ nhất, đã bao bọc và chở che cho chúng ta nhiều triệu năm qua. Vì vậy, với bất kỳ tác động nào, chúng ta phải đặt sự tôn trọng với tự nhiên lên hàng đầu. Ðừng để một mai khi thức giấc, chúng ta phải chứng kiến trong hối hận và day dứt, khi mái nhà chung ấy lụi tàn”.

Nhà thờ “ảo”, trải nghiệm “thật”

Một phiến đá bằng phẳng nhô ra từ vách núi cheo leo, ở độ cao 604 mét so với mực nước biển và được hình thành do quá trình bào mòn của băng từ cả vạn năm về trước. Một địa danh tuyệt đẹp thu hút từ 150 nghìn tới 300 nghìn khách tham quan mỗi năm. Đó chính là Pulpit Rock, địa danh nổi tiếng ở Ryfylke (Na Uy), nơi các KTS trên khắp thế giới nhận được đề bài ngắn gọn: thiết kế một ngôi nhà thờ đạo Tin Lành (trong khoảng diện tích 25x25m) có lối kiến trúc hòa hợp được vẻ tươi đẹp, hùng vĩ của thiên nhiên với đức tin tôn giáo của mỗi du khách may mắn đặt chân tới đây.

Biết thông tin về cuộc thi, Ths, KTS Phạm Trung Hiếu nhận thấy đề bài rất phù hợp với nghiên cứu chuyên sâu của bộ môn và năng lực của nhóm sinh viên mà ông đã đồng hành, hướng dẫn để từ đó đạt được nhiều giải thưởng trong một số sân chơi chuyên ngành trước đó. Nguyễn Văn Dũng - Đinh Công Đạt -
Cao Duy Khánh - Trần Văn Hùng là bốn chàng sinh viên đang chuẩn bị bước vào năm cuối tại Xưởng Kiến trúc số 7, Khoa Kiến trúc của Trường đại học Kiến trúc Hà Nội. Không dừng lại ở việc hoàn thành số lượng tín chỉ để đủ điều kiện tốt nghiệp, nhóm luôn quan tâm tới các vấn đề xã hội, nhiệt tình ghi danh tại nhiều cuộc thi trong và ngoài nước để rèn luyện kỹ năng chuyên môn, nâng tầm suy nghĩ trong những vấn đề mang tính toàn cầu.

Là giảng viên bộ môn Lý luận - Bảo tồn, “Tôn trọng tự nhiên” luôn được KTS Phạm Trung Hiếu xác định như một quan điểm xuyên suốt mọi dự án mà ông tham gia. Bởi theo ông, “ở những nơi chốn có phong cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp như thế, công trình kiến trúc chỉ nên tạo dấu ấn song song hoặc lùi lại một chút để cảnh sắc thiên nhiên cất lên tiếng nói của chính mình”.

Bắt tay vào nghiên cứu tài liệu, ngắm Pulpit Rock từ nhiều góc độ (ảnh chụp, video clip), nhóm KTS trẻ nhận thấy đây là một tuyệt phẩm được bàn tay đầy biến ảo của bà mẹ thiên nhiên dày công tạo tác. Trước cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, con người thường có cảm giác gần gũi với đấng sáng tạo. Đó có thể là lý do khiến người ta chọn xây dựng một nhà thờ ở nơi đây, như một nhịp cầu gắn kết tình yêu thiên nhiên và những suy tưởng tôn giáo. Rất nhiều ý tưởng và giải pháp khác nhau đã được nhóm đưa ra bàn bạc, tranh luận. Bởi “mỗi tác động, dù nhỏ nhất, vào khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ nơi đây đều khiến chúng tôi thật sự áy náy”. Để rồi cuối cùng, phương án tối ưu giúp hòa hợp tuyệt đối cảnh quan - kiến trúc và con người để du khách không chỉ cảm nhận công trình tín ngưỡng bằng mắt thường mà còn được bổ sung những góc nhìn đa chiều của tôn giáo - kiến trúc đã được cả nhóm thống nhất lựa chọn.

Một nhà thờ “ảo”, với sự hỗ trợ của công nghệ hiện thực ảo tăng cường sẽ mang lại cho du khách những trải nghiệm “thực”. Đeo chiếc kính VR và bước vào “phạm vi” khuôn viên nhà thờ, khách tham quan sẽ “nhìn” thấy không gian thánh đường lộng lẫy, được thiết kế theo một motif kinh điển nhưng giản lược hóa tới mức tối đa, chỉ bố trí thiết kế những khuôn cửa điển hình của Nhà thờ đạo Tin lành. Công nghệ AR có thể giúp xếp lớp xen kẽ thực - ảo. Những cảm biến đặt ở vị trí tính toán sẵn sẽ giúp du khách cảm nhận chân thực, cả kiến trúc “ảo” lẫn cảnh quan tuyệt đẹp bên ngoài cửa sổ. Trong không gian “ảo” ấy, con người vẫn có thể ngồi trên những chiếc ghế thực, làm bằng vật liệu thuỷ tinh trong suốt. Bước ra ngoài phạm vi “ảo”, ta sẽ nhìn thấy cảnh thực - người thực, mọi hình ảnh lập trình sẽ biến mất. Nhà thờ “vô hình” nhưng vẫn gợi được không gian tâm linh. Địa hình, thiên nhiên cùng môi trường cảnh quan chung quanh vẫn được bảo toàn tuyệt đối.

Nhà thờ “ảo” bên mỏm Pulpit Rock, trải nghiệm của du khách khi đeo kích VR (phải) và không có kính (trái).

Tự nhiên cần được ứng xử tôn trọng và tinh tế

Người thầy luôn sát cánh cùng cả nhóm chia sẻ, “song song với bài thi này, đồ án dự thi thiết kế ngôi trường THPT chuyên Vĩnh Phúc, với concept bám sát nhiệm vụ thực tế nhưng vẫn tuân thủ tiêu chí tôn trọng tự nhiên của chúng tôi cũng vừa đoạt đồng giải Nhì. Sắp tới đây, chúng tôi cũng sẽ hiện thực hóa ý tưởng xuyên suốt từ ban đầu ấy, trong một dự án tại Bản Lò (Quảng Bình) dành cho bà con dân tộc Vân Kiều do Quỹ Trò nghèo vùng cao khởi xướng. Tôn trọng đặc trưng địa hình, nét đặc sắc trong điều kiện sinh sống tự nhiên và văn hóa bản địa sẽ giúp công trình kiến trúc tác động tích cực, hiệu quả và phát huy tối đa bản sắc tự nhiên một cách trân trọng nhất”.

Trong hàng nghìn ý tưởng tham dự, ban tổ chức đã chọn ra 159 bài thi để chấm giải. Và giải thưởng cao nhất trong một sân chơi quốc tế chất lượng mang lại niềm tự hào cho nhóm thực hiện. Nhưng sự ghi nhận của họ cũng đặt ra cho chúng ta một câu hỏi lớn, cần ứng xử với tự nhiên ra sao khi bảo tồn hay phát triển vẫn là cuộc tranh cãi chưa có hồi kết. Với KTS Phạm Trung Hiếu: “Ứng xử hòa hợp với thiên nhiên cần được coi trọng. Tuy nhiên trong một số trường hợp, ham muốn chứng tỏ, can thiệp vào tự nhiên của con người, của cá nhân KTS đã lấn át sự tôn trọng đó. Sự can thiệp không đúng cách, hoặc nhiệt tình thái quá, hoặc suy nghĩ chưa thấu đáo sẽ trở thành mối nguy cho di sản thiên nhiên, thay vì bảo vệ và tôn vinh nó”.

Theo đề bài ban đầu, công trình nhà thờ được chính phủ Nauy hướng tới yếu tố tâm linh chứ không đặt ra mục tiêu kinh tế. Thế nhưng, với việc quyết định vinh danh một đồ án kiến trúc “vô hình”, ban tổ chức cuộc thi cho thấy, họ đã chấp nhận hy sinh một thứ hữu hình để hướng tới mục tiêu bảo toàn tuyệt đối cả cảnh quan thiên nhiên, địa hình lẫn môi trường chung quanh. Đặt bên cạnh những bức tượng Phật, những ngôi chùa quy mô hoành tráng đang được đầu tư xây dựng ồ ạt tại các thắng cảnh, di tích Việt Nam tuyệt đẹp hiện nay, cách ứng xử tôn trọng và tinh tế của một quốc gia Bắc Âu đáng để chúng ta phải thật sự suy nghĩ. Đó cũng là tác động tích cực với công chúng, với giới làm nghề mà giải thưởng kiến trúc quý giá này mang lại.

Với sự hướng dẫn nhiệt tình của giảng viên, ThS. KTS Phạm Trung Hiếu, nhóm sinh viên đã từng tham gia và đạt nhiều giải thưởng, tại các cuộc thi trong và ngoài nước: Giải Nhì cuộc thi thi thiết kế nhà chờ và cột báo điểm dừng xe buýt tại Hà Nội do Sở GTVT Hà Nội tổ chức năm 2015; Giải Nhì Nhà thiết kế trẻ châu Á (Asian young designer award) 2016, do Nippon Paint Vietnam tổ chức; Giải khuyến khích Spec Go Green 2016; Giải Nhất cuộc thi thiết kế Nhà thờ đạo Tin lành trên mỏm Pulpit Rock tại Nauy 2017...

Hồ Cúc Phương

Chia sẻ