Tìm giải pháp phát triển dịch vụ công tác xã hội ở trường học

Thứ Ba, 20/12/2016, 15:58:47
 Font Size:     |        Print
 

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Dương Văn Bá phát biểu tại hội thảo.

NDĐT - Ngày 20-12, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc tại Việt Nam tổ chức hội thảo chia sẻ báo cáo nghiên cứu xây dựng mô hình thí điểm dịch vụ công tác xã hội trường học. Báo cáo đã chỉ ra rất nhiều nước phát triển trên thế giới đã và đang thực hiện hiệu quả dịch vụ công tác xã hội học đường như: Mỹ, New Zealand, Australia…

Ngăn ngừa bạo lực học đường, tình trạng bỏ học, giải quyết mối quan hệ bạn bè, thầy cô, kết nối gia đình, nhà trường và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh… là những nhiệm vụ chính được các đại biểu tập trung thảo luận tại hội thảo.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bạo lực học đường là một trong những vấn đề nóng nhất của các trường phổ thông hiện nay. Thống kê cho thấy (năm học 2012-2013), cả nước có khoảng 1.600 vụ học sinh đánh nhau (năm vụ/ngày); cứ khoảng 5.200 học sinh thì có một vụ đánh nhau, cứ khoảng 11 nghìn học sinh thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; trung bình cứ chín trường thì có một trường có học sinh đánh nhau.

Đặc biệt, bạo lực học đường có xu hướng gia tăng về số lượng, mức độ giữa các nữ sinh. Về bạo lực học đường ở các nữ sinh, thông qua khảo sát tại một số trường phổ thông trên địa bàn Hà Nội cho thấy, phần lớn học sinh khẳng định có hiện tượng bạo lực học đường giữa các nữ sinh như: chửi mắng, đe dọa, túm tóc, cào cấu, xé áo…

Báo cáo nghiên cứu của Viện Y – Xã hội và Tổ chức Plan tại Việt Nam cũng chỉ ra, có 16% học sinh nữ và 19% học sinh nam cảm thấy an toàn khi ở trong khuôn viên trường học. Vì vậy, trường học không còn là nơi an toàn với một bộ phận học sinh.

Bên cạnh bạo lực học đường, học sinh bỏ học cũng là một vấn đề của xã hội nói chung và của trường học nói riêng, ảnh hưởng đến khả năng của các cá nhân trong tương lai, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển trên phương diện quốc gia.

Theo báo cáo của đại diện Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc tại Việt Nam (năm 2016), Tỷ lệ trẻ em ngoài nhà trường của Việt Nam trung bình là 12,2%, tiểu học 4%, THCS 11,2%; trong đó nông thôn cao hơn thành thị, dân tộc thiểu số cao hơn dân tộc Kinh.

Trong khi đó, trẻ em khuyết tật cũng gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận giáo dục. Tỷ lệ người khuyết tật và khuyết tật nặng chưa bao giờ đi học lần lượt là 19,2% và 45,6%, trong khi tỷ lệ này ở người không khuyết tật là 4,2%. Mặc dù có nhiều loại hình giáo dục khác nhau dành cho người khuyết tật, như giáo dục chuyên biệt, giáo dục hòa nhập nhưng thực tế người khuyết tật vẫn gặp khó khăn trong tiếp thu kiến thức, diễn đạt, giao tiếp.

Một vấn đề đáng lưu ý trong trường học hiện nay là sự thiếu phù hợp của chương trình học, tạo ra áp lực học tập căng thẳng cho học sinh. Con số 42.698 học sinh THCS và 19.281 học sinh THPT lưu ban trong năm học 2015-2016 là rất báo động.

Trao đổi ý kiến với chúng tôi, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác học sinh, sinh viên (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Dương Văn Bá cho biết, việc xây dựng mô hình công tác xã hội học đường ở nước ta hiện nay không làm mất đi các mô hình đang có về tư vấn tâm lý học đường, tham vấn học đường mà hướng đến hệ thống hóa các hoạt động này trong mô hình trợ giúp người học theo yêu cầu mới.

Từ thực tiễn nói trên, Bộ Giáo dục và Đạo tạo mong muốn nhận được nhiều đóng góp của cả xã hội trong việc đánh giá vai trò, sự cần thiết của việc phát triển các dịch vụ công tác xã hội học đường. Mặt khác, xác định những nội dung trọng tâm cần triển khai thực hiện trong các nhà trường, trên cơ sở đó xây dựng văn bản quy định về nội dung, phương pháp, quy trình hoạt động của công tác xã hội trong trường học.

Vì vậy, để thực hiện được cần nâng cao nhận thức của các cấp lãnh đạo, các cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các trường phổ thông về vai trò, tầm quan trọng của dịch vụ công tác xã hội học đường; cam kết thúc đẩy việc hình thành và phát triển dịch vụ công tác xã hội học đường. Đồng thời, cần triển khai thí điểm ở một số địa bàn có phát triển mạng lưới công tác xã hội đến cấp quận, huyện cũng như ở các địa bàn chưa có nhiều điều kiện phát triển công tác xã hội nhưng có những hoạt động dịch vụ trợ giúp bên ngoài cộng đồng…

QUÝ TÙNG