Vì sao Thái Bình dừng nhân rộng mô hình trường học mới?

Thứ Tư, 13/09/2017, 17:25:22
 Font Size:     |        Print
 

Một tiết học theo mô hình trường học mới ở Trường THCS Chu Văn An,huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình.

NDĐT - Triển khai rầm rộ ở khối tiểu học từ năm học 2012-2013, thậm chí đến năm học 2016-2017 địa phương quyết định nhân mô hình trường học mới ra cả khối THCS. Tuy nhiên, bắt đầu từ năm học 2017-2018, tỉnh lại ra thông báo “co hẹp” và chính thức dừng nhân rộng mô hình. Vậy nguyên nhân vì sao?

Vội vàng, chạy theo thành tích

Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN) xuất phát từ mô hình trường học mới được thực hiện tại Colombia. Theo chương trình, học sinh đóng vai trò trung tâm trong khi giáo viên chỉ là người hướng dẫn; nội dung học liên quan mật thiết đến đời sống hàng ngày; học sinh được phân thành nhóm có nhịp độ phát triển tương đồng mà không đánh đồng theo lứa tuổi; học sinh và giáo viên cùng tham gia tạo nên những sản phẩm phục vụ cộng đồng. Mô hình áp dụng tại Việt Nam có cải biên so với nguyên gốc và nhận được nhiều ý kiến trái chiều.

Thái Bình là một trong những địa phương được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho triển khai mô hình VNEN bắt đầu từ năm học 2012-2013. Nhớ lại thời điểm này, cô giáo Lại Thị Thỏa, Hiệu trưởng Trường tiểu học thị trấn Vũ Thư (huyện Vũ Thư) cho biết: “Lúc đó, tất cả cán bộ, giáo viên các trường tiểu học trong toàn huyện tập trung về Trường tiểu học Tự Tân để xem các tiết giảng mẫu trong ba buổi. Sau đó, tự về trường triển khai. Ngay tại các buổi tập huấn, nhiều giáo viên đã phàn nàn, lắc đầu về phương pháp dạy và học như đi chơi, quá xem nhẹ kiến thức, nhất là đặt vai trò của thầy, cô giáo là phụ, còn học sinh là chủ thể, tự tìm hiểu, tự học”.

Theo đánh giá của cô Thỏa, chương trình trong sách giáo khoa theo mô hình VNEN quá đơn giản, phân môn không rõ ràng và yêu cầu mức độ hoàn thành bài quá nhẹ (trong ba câu hỏi học sinh chỉ cần làm đúng một câu là đạt yêu cầu). Ngoài ra, mô hình VNEN không dùng bảng viết để dạy thì học sinh rất khó hình dung, xâu chuỗi và hệ thống được bài học.

Do công tác tuyên truyền làm vội vàng, chưa đến nơi đến chốn nên hầu hết giáo viên triển khai mô hình VNEN gặp khó khăn, những người yếu năng lực khó thích nghi sẽ phản ứng. Đây là mô hình không bắt buộc, nhưng do bị trên ép xuống phải tổ chức thực hiện để có phong trào, nên phần lớn các trường học trên địa bàn tỉnh Thái Bình chỉ triển khai ở một vài khối lớp. Khi có đoàn kiểm tra xuống thì giáo viên và học sinh “diễn” cho tròn trịa, không dám có ý kiến phản hồi.

Thày Trịnh Đình Tạ, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (xã Hòa Bình, huyện Vũ Thư) than thở: Năm học 2015-2016, trường được chọn 150 học sinh khối lớp sáu làm điểm cho huyện. Cán bộ, giáo viên đi tập huấn về rất lo bởi với yêu cầu kiến thức đơn giản, quá nhẹ, học sinh đến trường như đi chơi thì làm sao bảo đảm được chất lượng học cho các em khi thi tốt nghiệp hay thi học sinh giỏi vẫn áp dụng một đề chung theo chương trình phổ thông vốn dĩ rất nặng kiến thức!

Một số giáo viên đứng lớp hoang mang khi mô hình VNEN đề ra phương pháp học như sau: Trên cơ sở sách giáo khoa, học sinh tự thảo luận, ghi bài, giáo viên không được kiểm tra bài của học sinh. Việc đánh giá, kiểm tra cũng rất nhẹ, theo đó, một kỳ kiểm tra một lần. Còn sách giáo khoa được soạn theo một cấu trúc “ba trong một” gồm sách cho giáo viên, sách cho học sinh và sách cho phụ huynh. Thầy Tạ cho biết, thực hiện mô hình này thì giáo viên cũng không phải soạn bài, có nghĩa chỉ lên lớp tổ chức và hướng dẫn, không phải làm gì cả?!

Quan điểm của các thầy, cô trực tiếp triển khai mô hình VNEN là phải hài hòa, cân đối khối lượng kiến thức cho học sinh để hướng đến chất lượng và hiệu quả của công tác dạy và học. Thực tế cho thấy, chương trình VNEN giảm tải kiến thức quá nhiều, trò cũng nhàn và thầy, cô cũng nhàn, nhưng điều mấu chốt là ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục nếu sau mỗi tiết học, giáo viên không được chốt kiến thức, không được kiểm tra học sinh. Ngược lại, chương trình phổ thông hiện nay lại quá nặng kiến thức, gây áp lực rất lớn tới giáo viên và nhất là học sinh.

Giáo viên trút được gánh nặng khi không nhân rộng VNEN

Bắt đầu từ năm học 2017-2018, tỉnh Thái Bình đã ra quyết định không nhân rộng mô hình VNEN. Trao đổi về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Lĩnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Bình cho biết: “Việc đưa ra quyết định dừng nhân rộng mô hình VNEN là kết quả của quá trình chúng tôi kiểm tra, đánh giá ý kiến phụ huynh và giáo viên đứng lớp. Thứ nhất, phụ huynh lo lắng tới quyền lợi của con cái mình bởi lẽ, khi chất lượng giáo dục không bảo đảm thì học sinh lên lớp cao hơn sẽ không tiếp thu được kiến thức. Hơn nữa, theo nhiều giáo viên, hiện nay trang thiết bị dạy học ở nhiều trường thực hiện VNEN chưa đồng bộ khi triển khai. Do chưa đồng bộ nên có tình trạng buổi sáng giáo viên dạy theo mô hình VNEN, chiều lại cố gắng dạy các môn văn hóa theo mô hình truyền thống để học sinh bắt theo kịp với kiến thức. Ngoài ra còn nhiều vấn đề bất cập khác như sách giáo khoa, trang thiết bị,... Đặc biệt là tập huấn giáo viên chưa đáp ứng được yêu cầu của VNEN. Bởi lẽ tập huấn giáo viên thì buộc giáo viên phải tiếp cận, sáng tạo và có ý tưởng bài giảng phù hợp nhưng thực sự tập huấn chưa đáp ứng yêu cầu. Từ những nguyên nhân đó và quá trình đi kiểm tra đã thống nhất dừng nhân rộng mô hình VNEN tại Thái Bình”.

Đối với 87 trường tiểu học và 48 trường THCS trên toàn tỉnh hiện đang triển khai VNEN, bà Lĩnh cho biết: Quan điểm của tỉnh là thực hiện đúng theo công văn của Bộ GD-ĐT, lấy quyền lợi của học sinh làm trung tâm và việc đồng thuận nhằm phát huy thực sự tính dân chủ phải là yếu tố quan trọng nhất. Trường nào đáp ứng các yêu cầu thì tiếp tục thực hiện, trường nào không đáp ứng thì dừng triển khai mô hình VNEN.

Bài, ảnh: MAI TÚ

Chia sẻ