KỶ NIỆM 71 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH, LIỆT SĨ (27-7-1947- 27-7-2018)

Khiêu Hrưm - Người bạn quý

Thứ Bảy, 28/07/2018, 16:58:42
 Font Size:     |        Print
 

 Trung tá Lê Công Khoa, Đội trưởng Đội K53 đang hiệp đồng công tác bảo vệ đơn vị với đồng chí Khiêu Hrưm (bên phải).

Sáng 18-5-2018, tại thành phố Ban Lung, tỉnh Ra-ta-na-ki-ri, Vương quốc Cam-pu-chia, chính quyền, LLVT và nhân dân tỉnh Ra-ta-na-ki-ri tổ chức Lễ tiễn đưa 10 hài cốt liệt sĩ (HCLS) quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh trên đất Cam-pu-chia về nước sau một hành trình mùa khô 2017 - 2018 nhiều vất vả.

Suốt 17 năm qua, đã có nhiều cán bộ của bạn đồng hành cùng đội công tác K53, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Kon Tum trong hành trình tri ân này. Mùa khô năm 2017 cũng đánh dấu tình bạn 17 năm gắn bó giữa những cán bộ Đội K53 với một thiếu tá cảnh sát phòng cháy chữa cháy Cam-pu-chia có cái tên thật giản dị là Khiêu Hrưm.

Hằng năm, khi bắt đầu mùa khô, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Ra-ta-na-ki-ri sẽ cử bảy cán bộ làm nhiệm vụ bảo vệ cho Đội K53 trong suốt hành trình sáu tháng. Các cán bộ làm công tác bảo vệ, hỗ trợ Đội K53 thực hiện nhiệm vụ đều là những cán bộ có năng lực và tâm huyết.

Thượng tá Trần Kiệm, nguyên Đội trưởng Đội K53 giai đoạn 2002 - 2006 chia sẻ: “17 năm vui buồn cùng Đội K53 Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Kon Tum, các đồng chí cán bộ chuyên trách của tỉnh Ra-ta-na-ki-ri đã đồng cam cộng khổ nhiều tới mức chính chúng tôi cũng vô cùng khâm phục và xúc động. Không những tích cực bảo vệ an ninh mọi mặt cho Đội K53, các đồng chí bên bạn còn giúp đội nắm bắt thông tin từ quần chúng nhân dân nước bạn cung cấp về khu vực mộ chí liệt sĩ. Khi đội không tìm thấy hài cốt liệt sĩ, họ cũng buồn, ăn không ngon ngủ không yên như các thành viên của đội”.

Thượng tá Kiệm nhớ rằng, Đội K53 bắt đầu thực hiện nhiệm vụ tại tỉnh Ra-ta-na-ki-ri và các tỉnh Tây Bắc Cam-pu-chia ngày nào thì Thiếu tá Khiêu Hrưm tình nguyện xung phong tham gia hoạt động bảo vệ cho đội từ khi ấy. Ngồi trong ngôi nhà gỗ trong một xóm ven đô thành phố Ban Lung, anh bảo, 17 năm qua, căn nhà này của vợ chồng anh Khiêu Hrưm là nơi cư trú của đội mỗi khi sang làm nhiệm vụ và cũng là nơi tập kết, thờ cúng các liệt sĩ quy tập được trên địa bàn tỉnh Ra-ta-na-ki-ri.

Năm 2001, khi Đội K53 chính thức sang Ra-ta-na-ki-ri làm nhiệm vụ theo Hiệp định đã ký kết giữa Chính phủ hai nước, Khiêu Hrưm lúc đó đang là cán bộ của Ty công an tỉnh. Anh đề nghị xin được đi bảo vệ Đội K53 làm nhiệm vụ bởi anh luôn trân trọng những hy sinh của “Đội quân nhà Phật” đã giúp quân đội và nhân dân Cam-pu-chia đánh đuổi bọn diệt chủng Khmer Đỏ. Sau này, khi đã cùng Đội K53 luồn rừng vượt suối, anh mới cho biết anh từng có một người chú ruột bị Pôn Pốt treo cổ trên ngọn cây đầu làng để uy hiếp bà con. Cha anh phải chạy xuyên đêm vào rừng sâu lánh nạn nên mới thoát khỏi họa sát thân. Chính vì thế, càng căm hận Khmer Đỏ bao nhiêu, anh càng biết ơn quân tình nguyện Việt Nam bấy nhiêu.

Nhiệm vụ bảo vệ an ninh của Thiếu tá Khiêu Hrưm không hề đơn giản, những đồng chí Việt Nam đi đến đâu thì anh có mặt ở đó. Nhiều đợt hành quân đi bộ cả tuần liền, vai mang vác hơn 20 kg hành lý và công cụ để đến được những bản làng xa xôi, hẻo lánh. Có những ngày đi không gặp một bóng người dân, nước uống phải dành dụm từng chút còn lương thực thì cạn kiệt, phải nhịn đói cả ngày. Hầu hết thời gian các anh phải ngủ gần khu vực khảo sát để tiện cho việc tìm kiếm, lán trại dựng đơn giản giữa rừng. Mùa khô nóng nung người, muỗi vắt đêm rừng nhiều vô kể nhưng anh không nản chí, vẫn xốc vác, bền bỉ với nhiệm vụ và tâm nguyện của mình từ mùa khô tiếp nối mùa khô.

Rồi để thuận tiện cho công việc, Khiêu Hrưm học tiếng Việt từ các anh em trong đội từ những câu đơn giản đến phức tạp, rồi lại hướng dẫn anh em nói những câu đơn giản như hỏi thăm đường, xin nước uống, hỏi thông tin về địa hình, nơi nghi ngờ có mộ liệt sĩ… từ nhân dân vùng biên Ra-ta-na-ki-ri. Năm này qua năm khác, Khiêu Hrưm từ chỗ không hiểu anh em Việt Nam nói gì thì nay đã nói tiếng Việt rất thuần thục. Và những người đồng đội Việt Nam của anh cũng đã có thể nói tiếng Cam-pu-chia khá tốt.

Trung tá Lê Công Khoa, Đội trưởng Đội K53 cho biết, quá trình đơn vị thực hiện nhiệm vụ trên đất bạn, gặp không ít khó khăn về xác định nơi ăn ở, vị trí đóng quân của đơn vị cũng như về đường sá, phương tiện cơ động… Khiêu Hrưm đã giúp ích cho đội rất nhiều bằng việc vào các xóm ấp gặp gỡ quần chúng nhân dân để tìm hiểu thêm về những địa điểm nghi có mộ liệt sĩ. Thậm chí vào sáu tháng mùa mưa, khi đội K53 về Việt Nam, Khiêu Hrưm trở lại làm nhiệm vụ của một cán bộ phòng cháy chữa cháy, song anh vẫn không quên tranh thủ thời gian tìm kiếm, sàng lọc thông tin để chuẩn bị cho mùa khô tiếp theo.

Đặc biệt, với tình cảm sâu nặng với Bộ đội Việt Nam, Thiếu tá Khiêu Hrưm và vợ mình là chị Sôm Phia đã mạnh dạn vượt qua mọi rào cản về phong tục tập quán cũng như khó khăn để dành cho cán bộ, chiến sĩ Đội K53 những gì tốt nhất, thuận lợi nhất trong thực hiện nhiệm vụ. Anh chị cho mượn nhà để Đội K53 ở trong những ngày tìm kiếm, quy tập mộ liệt sĩ trong khu vực, hỗ trợ củi lửa, lương thực để nấu ăn hoặc chủ động tuyên truyền, vận động nhân dân nước bạn giúp đỡ Bộ đội Việt Nam. Không những thế, cho dù phong tục tập quán của người Cam-pu-chia kiêng kị việc để hài cốt trong nhà và dân làng phản đối rất nhiều, song căn nhà nhỏ của anh chị đã là nơi nghỉ chân của hàng trăm liệt sĩ được tìm thấy trên địa bàn Ra-ta-na-ki-ri trước khi về Tổ quốc. Có những lúc trong nhà để hơn 10 bộ HCLS quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam.

Thắp nén hương thơm trên ban thờ nhỏ nơi góc nhà, chị Sôm Phia nói khẽ: “Các liệt sĩ quân tình nguyện Việt Nam đã hy sinh khi làm nhiệm vụ bảo vệ đất nước và nhân dân Cam-pu-chia nên chúng tôi coi các chú như người thân trong gia đình. Có những chú tìm thấy từ đầu mùa khô, nếu để các chú nằm ngoài chòi mưa nắng suốt nhiều tháng thì hiu quạnh lắm, nên tôi cùng chồng thống nhất đưa các chú vào nhà mình để thờ cúng cho ấm cúng. Lúc đầu dân làng cũng phản đối nhiều, sau tôi lựa lời thưa với bà con nên mọi người cũng hiểu và dần đồng tình với chúng tôi”.

Trung tá Lê Công Khoa đánh giá rất cao sự đóng góp và nghĩa cử đáng trân trọng của Khiêu Hrưm. Anh bảo, chỉ trong sáu tháng mùa khô 2017 - 2018, Khiêu Hrưm đã cùng Đội K53 nỗ lực khảo sát gần 300 hố thám sát với cả nghìn mét khối đất đá để tìm được 10 liệt sĩ được quy tập và bàn giao về Việt Nam vào tháng 5 vừa qua. Có thể nói rằng, 17 năm qua, 406 HCLS quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam đã trở về đất mẹ nhờ những hy sinh âm thầm và lặng lẽ của Đội K53 cùng những người bạn quý như Khiêu Hrưm.

NHẬT PHONG