Tham nhũng chính sách từ góc nhìn đội giá

Thứ Bảy, 14/07/2018, 10:47:01
 Font Size:     |        Print

Trong các nguy cơ ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của đất nước, thì tham nhũng chính sách là một hiểm họa lớn khi tác động, làm bóp méo chính sách để một số người hoặc nhóm lợi ích hưởng lợi, làm thất thoát tài sản công.

Trên thực tế, các hình thức tham nhũng chính sách diễn ra tinh vi, muôn hình vạn trạng, nhưng đều có kết cục là phục vụ mục đích kiếm lợi của một số ít người hoặc một nhóm người. Trong các hình thức đấy, nâng giá hoặc đội giá là một trong những hình thức tham nhũng chính sách gây hậu quả rất nghiêm trọng khi những người trong cuộc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cấu kết với các đối tượng bòn rút của công. Thông thường, trải qua các hoạt động biến tấu tinh vi, các đối tượng kê khai giá sản phẩm cao hơn giá trị thật để rồi hợp lý hóa hóa đơn, hồ sơ, chi nhau phần chênh lệch. Thiệt hại cuối cùng là ngân sách nhà nước, cũng là tiền từ hoạt động đóng thuế của người dân.

Điển hình của hành vi đội giá trong tham nhũng chính sách là các hoạt động mua sắm tài sản công và xây dựng cơ bản.

Có rất nhiều dẫn chứng trong hoạt động mua sắm tài sản công, từ những thứ nhỏ nhất như cái bút, cuốn sổ có giá trị vài nghìn đồng đến trang thiết bị điện tử, văn phòng hàng trăm triệu cho tới những hợp đồng lớn hàng chục, hàng trăm triệu USD. Trong số này, có thể kể đến vụ Dương Chí Dũng và đồng phạm tại Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) bị đưa ra xét xử năm 2013. Những kẻ phạm tội đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nâng giá ụ nổi quá hạn sử dụng 83M với giá khởi điểm là 5 triệu USD lên 9 triệu USD. Tổng chi phí mua, sửa chữa, vận chuyển ụ nổi này về Việt Nam gây thiệt hại cho Nhà nước gần 400 tỷ đồng, trong khi các đối tượng phạm tội chia nhau gần 1,666 triệu USD tiền chênh lệch. Vụ việc gần đây nhất gây bức xúc dư luận đã được Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Thanh tra Chính phủ kết luận là vụ Tổng Công ty Mobifone trực thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông mua 95% cổ phần của Công ty Nghe nhìn toàn cầu (AVG). Ngày 10-7, Cơ quan cảnh sát điều tra, Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng” quy định tại Điều 220 Bộ luật Hình sự 2015, xảy ra tại Tổng Công ty Viễn thông Mobifone - Bộ Thông tin và Truyền thông và các đơn vị liên quan.

Đối với lĩnh vực xây dựng cơ bản, hành vi tham nhũng phổ biến chính là việc nâng khống số lượng, giá cả rồi quyết toán. Trên thực tế, rất nhiều nhà công vụ, các công trình xây dựng công cộng sử dụng ngân sách nhà nước có chất lượng tồi do các chi phí “bôi trơn” quá lớn trong quá trình triển khai. Hệ quả nhãn tiền là các công trình công cộng mới xây xong đã xuống cấp, gây lãng phí rất lớn.

Đã đến lúc, các cơ quan công quyền phải siết chặt hơn nữa hoạt động chi tiêu công từ ngân sách nhà nước. Bất kỳ dự án nào, chi phí nào cũng phải được thẩm định kỹ càng, đúng giá trị thật để tránh lãng phí tiền của Nhà nước. Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát các thủ tục chi tiêu công phải được tiến hành minh bạch, xử lý kiên quyết và nghiêm khắc tất cả trường hợp vi phạm mới mong khắc phục tệ nạn tham nhũng chính sách nguy hiểm này.

THANH PHƯƠNG