Phòng chống cháy nổ ở chung cư cao tầng:

Gấp rút khắc phục hạn chế

Thứ Sáu, 30/03/2018, 16:03:03
 Font Size:     |        Print
 

Vụ cháy chung cư Carina Plaza (TP Hồ Chí Minh) gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

Liên tiếp những vụ cháy chung cư cao tầng làm thiệt hại về người và của, gây bàng hoàng trong dư luận. Vấn đề là, sự buông lỏng quản lý cùng những bất cập trong xây dựng, vận hành đã được cảnh báo từ nhiều năm qua, song đã không được quan tâm đúng mức.

Nhìn nhận thực trạng và đề xuất các giải pháp cấp bách cũng như lâu dài về công tác phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm an toàn cho người dân đô thị là nội dung cuộc trao đổi của chúng tôi với kiến trúc sư (KTS) Phạm Thanh Tùng (Chánh văn phòng Hội KTS Việt Nam) và ông Nguyễn Nguyên Quân (Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố Hà Nội).

- Đã có hệ thống các quy định về vấn đề an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại các chung cư cao tầng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều quy định đã không được tuân thủ nghiêm túc?

- KTS Phạm Thanh Tùng: Chúng ta thấy ngay một việc là nhiều chủ đầu tư tìm cách giảm thiểu nhiều hệ thống kỹ thuật bảo đảm an toàn PCCC. Trong thiết kế xây dựng, hệ thống thang máy trên mật độ số phòng, thang bộ, thang thoát hiểm phía bên ngoài tòa nhà, ban-công xây dựng thế nào cũng được quy định rõ. Nhưng hầu hết các tòa chung cư bỏ qua việc xây dựng thang thoát hiểm phía ngoài chung cư, làm mất một đường thoát của người dân và đường tiếp cận của lực lượng PCCC khi xảy ra sự cố. Họ lấy lý do là mất mỹ quan, tốn kém. Ở nước ngoài người ta thực hiện nghiêm hơn, lấy sự an toàn là trên hết.

Một điều nữa là ở các tòa chung cư, lực lượng bảo vệ chỉ làm nhiệm vụ bảo vệ, mà chưa tích hợp được rằng, lực lượng này phải có kỹ năng sơ cứu người bị nạn, kỹ năng PCCC. Đây là điều mà chúng ta phải mau chóng học tập các nước phát triển.

- Ông Nguyễn Nguyên Quân: Hiện nay, trên địa bàn thành phố có 960 chung cư, trong đó 841 cơ sở còn tồn tại, vi phạm về PCCC. Chủ yếu là các lỗi: 284 cơ sở không bảo đảm điều kiện ngăn cháy, 11 cơ sở không đủ lối thoát nạn, 251 cơ sở không trang bị hệ thống báo cháy tự động, 319 cơ sở không trang bị hệ thống chữa cháy tự động, 175 cơ sở không trang bị hệ thống họng nước trong nhà… Nguyên nhân là do nhiều công trình xây dựng trước thời điểm Luật PCCC và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực, do đó không thực hiện thẩm duyệt thiết kế và nghiệm thu về PCCC. Hệ thống văn bản pháp luật về cấp phép quy hoạch, xây dựng, nghiệm thu đưa vào sử dụng của công trình không quy định bắt buộc phải có văn bản góp ý về PCCC, nghiệm thu của cơ quan Cảnh sát PCCC. Ngoài ra còn một số nguyên nhân do để tăng lợi nhuận nên chủ đầu tư giảm mức đầu tư cho công tác PCCC từ thiết kế thi công đến lắp đặt các trang, thiết bị không bảo đảm chất lượng. Đó là chưa kể đến ý thức của người dân còn thấp, chèn cửa, khóa cửa thoát hiểm, để đồ dùng ở lối thoát hiểm…

- Nhìn trên góc độ quy hoạch, những yếu tố liên quan vấn đề bảo đảm an toàn PCCC dường như cũng chưa được quan tâm, vẫn còn lộn xộn và bất cập lớn?

- KTS Phạm Thanh Tùng: Trong xây dựng có quy định không được xây quá 50% diện tích mặt bằng, đồng thời phải dành không gian cho sân chơi, vườn hoa, đường đi lại. Đằng này ở ta nhiều khu đường sá bị nuốt mất bởi hàng quán, thiếu đường sá để cho xe cộ lưu thông, càng khó khăn hơn cho việc xử lý tình huống nếu xảy ra cháy. Chưa kể đến xe cẩu của ta còn thiếu, yếu, mới nâng lên được tầng 20 thôi. Trước đây chúng ta từng bàn đến chuyện sử dụng máy bay trực thăng vào cứu hỏa, nhưng điều đó quá tốn kém. Việc kiểm soát bay phải được sự chấp thuận của Bộ Quốc phòng. Ở nước ngoài người ta làm được vì người ta xây dựng được cả cơ chế bay cho máy bay tư nhân.

Tôi xin khẳng định lại là việc quy hoạch chung cư, kết nối với hạ tầng kỹ thuật chung của TP Hà Nội đang rất có vấn đề. Có sự dung túng trong tự điều chỉnh quy hoạch, thay đổi công năng, kết cấu tòa nhà. Nhiều kiến trúc sư vì lợi nhuận mà thỏa hiệp với sự thay đổi thiết kế của chủ đầu tư.

- Ông Nguyễn Nguyên Quân: Đúng là có không ít chủ đầu tư đã tự ý thay đổi công năng, số tầng của tòa nhà; thay đổi quy hoạch khu vực. Các cơ quan chức năng sẽ quyết liệt hơn nữa trong thẩm định, giám sát, kiểm tra và xử lý các vi phạm.

- Dư luận đang rất lo lắng với thông tin còn 17 tòa nhà không khắc phục được lỗi kỹ thuật PCCC. Cần ứng xử thế nào với các công trình này?

- KTS Phạm Thanh Tùng: Phải tìm được rõ nguyên nhân vì sao không khắc phục được, chứ không thể đẩy trách nhiệm cho hàng nghìn hộ dân. Với 17 công trình này, Nhà nước hãy họp các KTS lại để tìm ra phương pháp tốt cho mỗi công trình. Thiếu khuyết chỗ nào thì xử lý chỗ đó. Không thể để tình trạng “treo quả bom nổ chậm” trên đầu người dân.

- Ông Nguyễn Nguyên Quân: Thực tế là năm 2017, TP Hà Nội có tới 79 tòa nhà như vậy, nhưng với sự nỗ lực của các cấp thành phố đã chỉ đạo, yêu cầu các chủ đầu tư khắc phục, nay còn 17 tòa. Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã ban hành cả nghị quyết để thực hiện, với cả dự án bổ sung họng nước tại các khu chung cư. Với các chung cư thiếu thang thoát hiểm, sẽ xin ý kiến của các bộ liên quan để xử lý, có thể xây dựng thêm thang bên ngoài nếu ảnh hưởng đến kiến trúc.

- Phòng, chống cháy nổ tại các chung cư cao tầng đang thật sự trở thành một mối lo lớn của đô thị, với rất nhiều vấn đề còn tồn tại. Cần phải làm gì để giải quyết bài toán này?

- KTS Phạm Thanh Tùng: Rõ ràng có sự buông lỏng quản lý trong quy hoạch, xây dựng, vận hành chung cư. Nhiều công trình vi phạm nhưng xử lý ít, xử phạt nhẹ, không đủ sức răn đe. Với những gì đang diễn ra, cần phải có phương án, nêu cao hoạt động quản lý, vận hành, với thái độ phục vụ, vì quyền lợi của người dân và coi đây là công việc của toàn xã hội. Bởi các đô thị về xu thế là phát triển theo chiều cao, mật độ chung cư cao tầng lớn. Chỉ cần một sơ suất nhỏ sẽ ảnh hưởng đến hàng nghìn người. Một điều nữa mà chúng tôi sẽ kiến nghị, là nên quy định lại về hoạt động siêu thị trong chung cư. Tiện cho người dân đấy, nhưng đã là siêu thị, hàng quán thì sẽ có kho hàng, có hoạt động nấu nướng, dễ xảy ra cháy nổ. Mà xảy ra sự cố thì ảnh hưởng đến kết cấu toàn bộ các tầng ở trên.

- Ông Nguyễn Nguyên Quân: Cần đầu tư nguồn lực, gấp rút khắc phục những hạn chế về giám sát, quản lý, vận hành chung cư, nâng cao ý thức của các chủ đầu tư, các ban quản lý vận hành tòa nhà. Tiếp đó, phải nâng cao ý thức của cộng đồng dân cư. Nhiều người còn giữ nếp sinh hoạt cũ, lộn xộn, bừa bãi, đốt hương và vàng mã không đúng cách và nơi quy định. Ngay như việc mời tập huấn kỹ năng PCCC, nhiều nơi cũng báo là mời hàng trăm người nhưng chỉ có hơn chục người đến dự, và lại bỏ về sớm. Đây là vấn đề chúng ta cần bàn nhiều, nhưng cùng với chủ đầu tư, thì mỗi người dân phải nêu cao ý thức, bảo vệ mình và công dân tòa nhà, nêu cao cảnh giác về an toàn cháy nổ.

- Xin trân trọng cảm ơn các ông!

Nguyễn Văn Học (Thực hiện)

Chia sẻ