Trục lợi quỹ Bảo hiểm xã hội:

Cần chế tài mạnh ngăn chặn

Thứ Sáu, 30/03/2018, 16:01:25
 Font Size:     |        Print
 

Việc sử dụng thẻ BHXH điện tử cấp cho người lao động sẽ là một trong các giải pháp giúp ngăn chặn hành vi trục lợi Quỹ BHXH.

Thời gian qua, có nhiều trường hợp, bằng phương thức, thủ đoạn tinh vi đã chiếm đoạt, trục lợi Quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH) đến hàng trăm triệu đồng. Thực tế đòi hỏi cần sớm có một chế tài xử lý mạnh nhằm ngăn chặn những hành vi này.

Gia tăng trục lợi

Lợi dụng kẽ hở của pháp luật và một số quy định chưa chặt chẽ về BHXH để thực hiện những hành vi trục lợi quỹ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp, nhất là Quỹ ốm đau - thai sản được phía cơ quan BHXH nhận định gia tăng trong thời gian gần đây. Ông Nguyễn Đức Hòa, Giám đốc BHXH Hà Nội cho biết: “Do người lao động nghỉ việc vì một lý do nào đó nên đã tìm mua giấy xác nhận giả để được thanh toán chế độ và hợp thức hóa việc nghỉ ốm. Họ nghĩ rằng, chỉ cần bỏ ra một khoản tiền nhỏ để mua giấy giả, nếu thanh toán trót lọt sẽ có lời hơn. Người nọ mách người kia, khiến cho tình trạng này ngày càng phổ biến”.

Tại nhiều địa phương khác, tình trạng cấu kết, chiếm đoạt tiền trợ cấp thai sản diễn ra khá nhiều. Ngay trên địa bàn tỉnh Bến Tre, bằng hành vi lập hồ sơ khống đối với 13 công nhân đang làm việc tại đơn vị, một nhân viên đã thanh toán khống chế độ thai sản 255 triệu đồng. Hay ở Đồng Tháp, có đơn vị đề nghị thanh toán chế độ thai sản cho người lao động theo mức lương đã đăng ký tham gia BHXH là 18 triệu đồng/tháng, trong khi đăng ký mức lương với cơ quan thuế là 2,5 triệu đồng/tháng. Thậm chí, có đơn vị ở Cần Thơ lập thủ tục tuyển lao động là phụ nữ mang thai, thực hiện đăng ký đóng BHXH, nhưng thực tế không làm việc tại đơn vị để trục lợi BHXH thông qua việc giải quyết hưởng chế độ thai sản khi sinh con.

Bất cập trong chính sách

Theo ThS Điều Bá Được, Trưởng Ban thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam), hiện tượng trục lợi Quỹ BHXH diễn ra nhiều là do nguyên nhân từ chính sách. Cụ thể, theo quy định tại Điều 157 Bộ luật Lao động, thời gian nghỉ hưởng thai sản là sáu tháng, cao hơn trước là 2 tháng, nhưng mức đóng và thời gian đóng BHXH chưa được điều chỉnh (chênh lệch mức đóng và mức hưởng đến 68%). Đây là nguyên nhân cơ bản dẫn đến trục lợi quỹ ốm đau, thai sản như gửi đóng BHXH để hưởng chế độ, đóng BHXH cao bất thường nhằm hưởng mức cao. Ngoài ra, phải kể đến là nguyên nhân trong tổ chức thực hiện, việc triển khai cải cách thủ tục hành chính đã cắt giảm nhiều thủ tục tạo thuận lợi cho người lao động, người sử dụng lao động nhưng gây khó khăn cho cơ quan BHXH trong việc kiểm soát, ngăn ngừa vi phạm gây thất thoát quỹ.

Để hạn chế tình trạng trục lợi Quỹ BHXH, theo ThS Điều Bá Được, trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về BHXH, BHTN, trong đó sửa đổi bổ sung Thông tư số 14/TT-BYT của Bộ Y tế theo hướng quy định trách nhiệm của Sở Y tế đối với việc kiểm soát danh sách các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH. Quy định trách nhiệm của các cơ sở khám, chữa bệnh, hội đồng giám định y khoa trong việc lập và gửi theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, chứng từ điện tử để thực hiện chia sẻ, kết nối dữ liệu liên quan đến việc giải quyết hưởng BHXH hằng ngày vào cơ sở dữ liệu khám, chữa bệnh quốc gia, cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, tính chính xác của các chứng từ này.

Ngăn chặn các hành vi trục lợi còn đòi hỏi cơ quan chức năng tăng cường công tác kiểm tra, phối hợp với các bộ, ngành như: Bộ Công an, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam... thanh, kiểm tra liên ngành theo kế hoạch hoặc đột xuất tại BHXH tỉnh, các đơn vị tuyển dụng lao động. Cùng đó, một số chuyên gia đề xuất cần tăng mức phạt tiền và mức phạt tiền tối đa đối với các vi phạm hành chính về BHXH cho phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính. Chuẩn hóa các quy định, quy trình nghiệp vụ bảo hiểm thống nhất, đồng bộ, liên thông, liên kết cơ sở dữ liệu, sử dụng thẻ BHXH điện tử thay sổ BHXH hiện hành, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các trường hợp vi phạm.

Kim Lý

Chia sẻ