Vĩnh biệt chú Sáu

Thứ Bảy, 24/03/2018, 12:04:37
 Font Size:     |        Print

Năm 1978, trong một buổi liên hoan tiễn Ðoàn công tác cải tạo công thương trở về Hà Nội tại nhà hàng Mỹ Cảnh (TP Hồ Chí Minh), một bác cán bộ thành phố đứng lên phát biểu, hỏi thăm gia cảnh từng người. Chuyện trò một hồi, rồi bác hỏi: “Có ai ở Thái Bình, cầu Bo không?” Tôi đứng lên : “Dạ thưa… có cháu ạ!”. Bác cán bộ hỏi tiếp: “Cháu có biết nhà ông Củng ổi bo không?”. Tôi thưa: “ Bố cháu đấy ạ!”. Bác cán bộ thảng thốt: “ Dzậy bay là thằng Cố (tên ở nhà của tôi hồi nhỏ) hả?”. Tôi thưa “Vâng!”. Bác nhào đến, ôm chầm lấy tôi: “Chú Sáu đây! Chú Sáu đây!”. Rồi chú chựng lại, chảy nước mắt khi nghe tôi thưa bà nội, bố mẹ tôi đều đã qua đời…

Ngày đó, bố tôi gọi ông là chú Sáu.

Ngoài những buổi đến Trường Công Nông sát bên trái đầu cầu Bo gần thị xã, ngoài những buổi đi đào mương cùng bà con nông dân, đi họp cải cách, bình dân học vụ…, chú Sáu thường về rẫy cỏ vườn ổi, trồng khoai nước dưới bờ ao với bố tôi. Tối tối, bố trải manh chiếu cói trước sân nhà, cùng chú và mấy cô bác tập kết ngồi quây quần uống nước chè xanh. Mỗi khi “khai chè”, chú Sáu thường rót một bát thật đầy từ cái ấm đồng hình con vịt, mang tới mời Má (bà nội tôi). Có buổi, chú Sáu cùng nhiều người nữa tụ tập ăn củ ấu luộc rồi hát vang nhà: “Trải qua mấy mùa thu kháng chiến, chúng ta là người ở bốn phương…”, hay: “Khi gần bên nhau… thêm nặng tình, tình đồng chí tử sinh không rời…”. Hồi đó, tôi chưa nghe quen tiếng miền nam, nên khi chú Sáu nói câu gì đó xong, tôi cứ hay vặn vẹo. Chú xoa đầu, nựng tôi: “Chu cha …! Anh Tư (tôi là con thứ ba trong gia đình, chú gọi theo cách miền nam) thông cảm đi, tụi tui nói tiếng miền đù…”. Thế là cả nhà, cả các chú, bác cười vang như hội.

Chú Sáu dạy tôi học bài. Chú khen tôi sáng dạ và thưởng tôi chiếc bút máy “Bake” nặng trịch. Chú mở bút, dạy tôi bơm mực vào “công-tờ-dút”, dạy cách cầm bút xa ngòi để viết chữ khoáng đạt hơn… Tôi thích mê mẩn chiếc bút, nhưng bố tôi không cho tôi nhận, bảo “đây là cả gia tài lớn của chú ấy đấy, để chú dùng đi làm việc nước”. Nhưng chú Sáu cứ nhét bút vào chiếc cặp gỗ của tôi.

Ngày chú “Tập kết lần hai”, có lần giỗ bố mẹ tôi, chú thím Sáu tới thắp hương, mắc việc thì ông gọi điện nhắc tôi “thắp giùm chú”. Hồi chú Sáu còn ở phố Vạn Bảo, thỉnh thoảng ông gọi tôi đến ăn món tai heo nộm ngó sen do thím Sáu làm. Chú bảo ngó sen tại cái đầm sen bên cầu Bo gần nhà tôi là ngon nhất, vì nó mọc lên từ phù sa sông Trà Lý. Chú nghiền món này từ hồi ở đó.

Nghỉ hưu, chú Sáu về Sài Gòn nuôi chim yến. Ðất lành chim đậu, khu nhà chú yến bay rợp trời. Ðến độ thu hoạch, chú thường gửi làm quà cho mọi người. Năm vừa rồi vào thành phố, tôi được chú cho một hộp cỡ vài lạng. Chú bảo: “ Mỗi lần tụi bay vô trong này, nhớ ghé lấy yến về cho tụi nhỏ ăn cho chúng thông minh, học giỏi”.

Cách đây dăm năm, thím Sáu qua đời. Rạng sáng ngày 17-3, chú Sáu (nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải) cũng đã ra đi. Một trái tim nhân hậu, bình dị, tràn đầy nghĩa tình, luôn nhớ từng chi tiết từ bát nước chè tới chiếc giường rẻ quạt tá túc thủa hàn vi… đã ngừng đập. Viết đến đây, tôi bỗng tràn nước mắt…

Luật sư Phạm Huỳnh Công