Sửa đổi quy chế tuyển sinh 2018:

Vẫn chỉ là chắp vá kỹ thuật

Thứ Bảy, 24/03/2018, 11:55:35
 Font Size:     |        Print
 

Nếu được tính toán hợp lý, điểm ưu tiên vẫn sẽ là cách bảo đảm công bằng về điều kiện phát triển cho thí sinh.

Những thay đổi trong quy chế thi THPT quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng vừa được Bộ Giáo dục và Ðào tạo (GD-ÐT) công bố, được kỳ vọng sẽ phát huy khả năng tự chủ của các trường, nâng cao chất lượng đầu vào, bảo đảm công bằng cho các thí sinh… Thế nhưng, không ít ý kiến lại cho rằng, đây vẫn chỉ là các biện pháp tình thế mang tính chắp vá. Ðể đổi mới thi cử thật sự là “khâu đột phá”, xã hội vẫn phải tiếp tục chờ đợi một giải pháp tổng thể, bài bản, khoa học hơn.

“Công bằng” và “ưu tiên”

Làm tròn điểm đến hai chữ số thập phân và hạ điểm ưu tiên khu vực giảm đi 50% so với mức 2017 trở về trước là những điểm mới đáng chú ý của mùa tuyển sinh năm nay. Theo quy chế cũ, mức điểm chênh lệch điểm trúng tuyển giữa hai khu vực kế tiếp là 0,5 điểm. Từ năm 2018, mức chênh lệch này chỉ là 0,25 điểm. Bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Giáo dục đại học cho biết, từ năm 2018 điểm ưu tiên khu vực được cộng cao nhất là 0,7 điểm thay vì 1,5 điểm như năm 2017, bởi thực tế, độ chênh lệch giữa các vùng miền không còn cao nữa thì mức điểm này hạ xuống để phù hợp với mức độ phát triển của các vùng cao, vùng xa, vùng khó khăn. Ðiều này cũng được kỳ vọng làm hạn chế việc nhiều thí sinh bị “trượt oan” vì quá trình cộng điểm, làm tròn điểm; bảo đảm sự công bằng hơn giữa các thí sinh ở các vùng, miền khác nhau.

Ðồng tình với việc hạ điểm ưu tiên khu vực, song TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng Trường THPT Ðinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cho rằng, về mặt nhân văn vẫn cần phải có mức ưu tiên phù hợp với các thí sinh là con em các gia đình chính sách, thương bệnh binh, những người có công hoặc ở hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Xét về mặt tổng thể và lâu dài, nhiều chuyên gia cũng nhận định, nếu điểm ưu tiên được tính toán cộng hợp lý cũng chính là một yếu tố bảo đảm tính công bằng về điều kiện phát triển cho mỗi thí sinh.

Vẫn với mục tiêu bảo đảm công bằng, vấn đề xử lý vi phạm quy chế thi tiếp tục được điều chỉnh, hoàn thiện theo hướng nghiêm khắc hơn, mạnh tay hơn. Với những vi phạm nghiêm trọng, thí sinh sẽ bị “hủy kết quả thi và lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định của pháp luật”.

Ðã rục rịch từ vài năm trước, lần này, Bộ GD-ÐT mới chính thức bãi bỏ điểm sàn (ngoại trừ ngành sư phạm) để các trường tự xác định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào, nhằm phát huy cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục, tạo nhiều hơn cơ hội học tập cho thí sinh. Vấn đề đặt ra là, bỏ điểm sàn có tăng được chất lượng đào tạo như kỳ vọng? TS Lê Viết Khuyến thẳng thắn nêu quan điểm, thực chất việc xây dựng điểm sàn của Bộ cũng không có cơ sở khoa học, nó chỉ để trấn an xã hội chứ không có ý nghĩa gì. Nếu kỳ thi tốt nghiệp THPT làm nghiêm túc, đánh giá thực chất thì chỉ cần thi tốt nghiệp xong là thí sinh đủ tư cách học lên bậc cao hơn. Nhưng ở ta, kỳ thi tốt nghiệp với tỷ lệ đỗ gần 100% khiến xã hội nghi ngại.

Cần đổi mới từ nhà trường, người thầy

Một điểm đáng chú ý khác trong quy chế tuyển sinh năm nay là đối với các ngành sư phạm. Theo đó, với hình thức xét tuyển dựa vào kết quả học tập THPT, ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào ngành thuộc nhóm ngành đào tạo giáo viên trình độ đại học là học sinh xếp loại học lực lớp 12 từ giỏi trở lên. Trình độ cao đẳng, trung cấp xét tuyển học sinh xếp loại học lực lớp 12 từ khá trở lên. Các trường đào tạo sư phạm có thể mở rộng diện xét tuyển thẳng đối với các học sinh đã tốt nghiệp trường THPT chuyên của tỉnh đạt học sinh giỏi ba năm liền hoặc đạt giải cao trong các kỳ thi tuyển chọn học sinh giỏi… Với các trường hợp xét tuyển dựa trên điểm thi THPT quốc gia, ngưỡng điểm này được Bộ xác định căn cứ kết quả của kỳ thi.

Ðành rằng vị thế, vai trò của người thầy là đặc biệt quan trọng, và những quy định trên với kỳ vọng nâng cao chất lượng đầu vào tạo tiền đề nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên, song, một số chuyên gia bày tỏ lo ngại, chưa hẳn những học sinh giỏi đã muốn vào sư phạm?! TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GD-ÐT) cho rằng, muốn học sinh giỏi vào sư phạm là một sự lựa chọn tốt, tuy nhiên, khi đưa ra dự kiến thay đổi tiêu chuẩn đầu vào Bộ GD-ÐT cần cân nhắc học sinh giỏi có mong muốn trở thành thầy giáo, cô giáo hay không? Về việc dự kiến từ năm 2018 Bộ chỉ quy định điểm sàn cho các ngành sư phạm, ông Vinh cho rằng, vẫn cần có những nghiên cứu, đánh giá cụ thể về việc này để có kế hoạch dài hơn, bài bản chứ không mỗi năm lại điều chỉnh một tý.

Thực tế, căn nguyên khiến nhiều thí sinh không còn mặn mà với ngành sư phạm nằm ở môi trường học tập, ở đầu ra, ở nhu cầu việc làm và các chế độ đãi ngộ chứ không phải “đầu vào”. Và hẳn, đây cũng không là vấn đề của riêng ngành sư phạm.

Người học hôm nay cũng đã chủ động hơn trong lựa chọn môi trường học tập, chủ động hơn trong hướng nghiệp. Bởi thế, trong quy chế mới, Bộ cũng đã chú ý đến việc yêu cầu các trường công khai tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp. Nhưng trước khi để các trường phát huy tinh thần tự chủ, tự nguyện, thì theo TS Lê Trường Tùng (Ðại học FPT), việc Bộ yêu cầu các trường công bố tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm chỉ là một yếu tố cho thí sinh tham khảo, và kết quả chưa chắc chính xác... Quan trọng vẫn là Bộ khống chế về chỉ tiêu của các trường, kiểm tra, giám sát các điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo.

Ðây đã là năm thứ tư liên tiếp, Bộ GD-ÐT tổ chức kỳ thi THPT quốc gia, bên cạnh những kết quả tích cực còn không ít những tồn tại, bất cập vẫn được rút kinh nghiệm hằng năm.

Mới đây, tại phiên họp thứ 22 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV, nhiều vấn đề đổi mới giáo dục được đưa ra thảo luận. Theo đó, các đại biểu Quốc hội đề nghị cần sớm hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học, hoàn thiện các quy định theo hướng quyền tự chủ gắn với trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục đại học; sửa đổi, bổ sung các điều, khoản liên quan tới tự chủ đại học… với mục tiêu cao nhất bảo đảm công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục - đào tạo thành công.

Xã hội chờ đợi Bộ GD-ÐT khẩn trương có những giải pháp mang tính đột phá, đồng bộ từ tổ chức thi cử cho đến công tác dạy và học, chứ không chỉ dừng lại ở các biện pháp kỹ thuật và mang tính thời điểm, ứng phó.

Theo kế hoạch, kỳ thi THPT quốc gia 2018 sẽ diễn ra từ ngày 24 đến ngày 27-6. Các Hội đồng thi sẽ công bố và thông báo kết quả dự thi cho thí sinh vào ngày 11-7 và chậm nhất đến ngày 17-7 kết quả xét công nhận tốt nghiệp THPT sẽ được công bố.

KHÚC HỒNG THIỆN