Xáo trộn đầu năm

Thứ Bảy, 06/01/2018, 02:52:22
 Font Size:     |        Print
 

Lực lượng dân tộc cực đoan trên đường phố Kiev. Ảnh: REUTERS

Ngay khi dư âm của niềm hoan hỷ đón chào năm mới 2018 vẫn còn vang vọng, dòng chảy các sự kiện quốc tế đã kịp cuộn lên những cơn sóng gió mới. Đó là sự tiếp nối những gì còn đang dang dở ở năm cũ, và đó cũng là những sự nhắc nhở về quá khứ chưa xa.

1 “Mùa xuân A-rập” cứ như lại đang tái hiện ở I-ran (Iran). Những cuộc biểu tình rầm rộ trên đường phố. Lời cáo buộc “kẻ thù gây bất ổn” từ đại giáo chủ A.Kha-mê-nê-i (Ali Khamenei) - vị thủ lĩnh tinh thần tối cao. Tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan” của Chính phủ Tê-hê-ran (Tehran). Những chỉ trích kiểu “đổ dầu vào lửa” từ phía Tổng thống Mỹ Đ.Trăm (Donald Trump), và Nga lên tiếng “phản đối bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài vào tình hình nội bộ I-ran”… Tất cả đều gợi nhắc đến những cơn bão tố từng quét qua một dải Trung Đông - Bắc Phi dăm sáu năm về trước, và còn để lại hệ lụy đến tận bây giờ.

Ở một góc nhìn rộng hơn, sau 365 ngày khởi đầu bằng những lời lẽ thân thiện, mối quan hệ giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới Mỹ - Nga không những trở lại điểm xuất phát, mà dường như còn đang sẵn sàng trở nên căng thẳng và phức tạp hơn.

2 Châu Âu cũng vẫn canh cánh mối lo về cuộc xung đột ở miền đông U-crai-na (Ukraina). Ngày 2-1, Bộ Ngoại giao Ba Lan phân tích ba phương án có thể tính đến.

Đáng tiếc, cả ba đều đối diện với những rào cản khá lớn. Thứ nhất, tách vùng Đôn-bát (Donbass) ấy khỏi U-crai-na, chắc chắn chính quyền Ki-ép (Kiev) sẽ không chấp nhận. Thứ hai, tổ chức hoạt động gìn giữ hòa bình trên biên giới Nga - U-crai-na, nghĩa là tách lực lượng ly khai khỏi sự hậu thuẫn từ Nga, nhiều khả năng cũng sẽ bị Mát-xcơ-va (Moskva) từ chối. Thứ ba, hợp nhất phái bộ của Liên hợp quốc với lực lượng của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) để giám sát toàn bộ vùng Đôn-bát, như đề nghị mà Nga đã nhắc tới. Có điều, Nga cũng đòi hỏi trong lực lượng này chỉ có binh sĩ của các quốc gia ngoài NATO - nghĩa là rất ít quốc gia sẽ tham gia, để cung cấp đủ nhân lực cần thiết.

Các phân tích trên cũng chưa đề cập đến một vấn đề cốt lõi: Vai trò thực tế mà các lực lượng ly khai đã giành được, khi kiểm soát các vùng lãnh thổ này.

3 Châu Á vẫn hướng về những diễn biến quanh cuộc khủng hoảng vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên, và hành trình tìm kiếm các giải pháp đang tiến tới một sự kiện thể thao: Thế vận hội mùa đông Pyeong Chang (diễn ra từ ngày 9 đến 25-2 tại Hàn Quốc).

Những ký ức về “ngoại giao bóng bàn” thập niên 1970 đang được hồi sinh, khi phía Trung Quốc “hoan nghênh và ủng hộ việc biến Thế vận hội mùa đông 2018 thành cơ hội để cải thiện quan hệ, giảm tình trạng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên và thúc đẩy quá trình phi hạt nhân hóa bán đảo này”. Tuyên bố ấy là tiếng đồng vọng với quan điểm của Bộ trưởng Văn hóa, Du lịch và Thể thao Hàn Quốc Do Jong-hwan: “Chúng tôi sẽ làm hết sức mình để Olympic Pyeong Chang có thể góp phần làm dịu tình trạng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên, cải thiện mối quan hệ liên Triều và khôi phục hòa bình tại đây”.

ĐÔNG PHONG