Rào cản thương mại vẽ lại bản đồ kinh tế?

Thứ Bảy, 30/12/2017, 14:23:40
 Font Size:     |        Print
 

“Bức tranh” kinh tế thế giới năm 2018 với những gam màu tươi sáng là phác họa của hầu hết các thiết chế kinh tế - tài chính hàng đầu. Từ JP Morgan Chase, Morgan Stanley, Goldman Sachs Group hay Citigroup… đều đưa ra dự báo, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể đạt tới 3,7% - 4% trong năm tới. Lúc này chưa xuất hiện dấu hiệu của tăng trưởng quá nóng, nhưng các nền kinh tế vẫn phải đối diện với những rủi ro lớn.

Thêm động lực tăng trưởng

Sự lạc quan trong dự báo không phải không có cơ sở khi trong năm 2017, các nền kinh tế thuộc nhóm G7 đều ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn dự đoán, lạm phát ổn định, trong khi nhiều nền kinh tế khác cũng giữ đà hồi phục vững chắc. Triển vọng phục hồi mạnh mẽ trong lĩnh vực sản xuất của các nền kinh tế lớn, cộng với tình hình tài chính ổn định và tâm lý thị trường lạc quan sẽ là những yếu tố tạo thêm động lực cho tăng trưởng trong năm tới. Nhìn chung, về ngắn hạn, kinh tế thế giới có thể duy trì tăng trưởng ổn định nhờ những điều chỉnh tích cực của các nền kinh tế chủ chốt.

Sau khi tăng tốc nhanh chóng trong năm 2017, nền kinh tế Mỹ được dự đoán tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh trong năm tới. Washington hy vọng “đòn bẩy” chính sách thuế mới, vừa được Tổng thống Donald Trump ký ban hành hôm 22-12, sẽ giúp kinh tế Mỹ có thể bùng nổ mạnh nhờ chi tiêu đầu tư kinh doanh và cá nhân sẽ tăng đáng kể. Bên cạnh cải cách thuế, các chính sách của Ngân hàng dự trữ liên bang (FED) sau khi có lãnh đạo mới vào tháng 2-2018 sẽ là những yếu tố đóng vai trò quan trọng trong bức tranh kinh tế Mỹ năm tới.

Trung Quốc – nền kinh tế số 2 thế giới, đã duy trì được tăng trưởng ổn định và tạo động lực mới cho tăng trưởng bền vững. Sau khi GDP đạt mức tăng khả quan 6,8% trong năm nay, đà tăng có thể giảm tốc trong năm tới do hoạt động đầu tư chính phủ chậm lại, nhưng điều này nằm trong sách lược của Bắc Kinh nhằm kìm chế tốc độ tăng trưởng để cải thiện cấu trúc nền kinh tế theo hướng chất lượng, hiệu quả hơn. 2018 cũng được coi là năm bản lề quan trọng nhằm triển khai các định hướng phát triển đã được Đại hội XIX Đảng Cộng sản Trung Quốc vạch ra và Bắc Kinh sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tài khóa chủ động cùng chính sách tiền tệ thận trọng.

Với những số liệu khả quan của thị trường việc làm và tăng trưởng trong năm 2017, Nhật Bản cũng đã nâng dự báo kinh tế trong tài khóa tới. Xuất khẩu đi lên cùng nhu cầu nội địa dần cải thiện là những cơ sở để nền kinh tế thứ 3 thế giới lạc quan, dù lạm phát còn xa mục tiêu 2% GDP.

Trong khi đó, khu vực Eurozone sau những bứt phá mạnh mẽ trong năm 2017 vẫn phải đối mặt với những thách thức do lạm phát thấp trong khi thị trường việc làm phục hồi chưa bền vững. Mặc dù vậy, việc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) duy trì các chương trình hỗ trợ tài chính được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực cho tăng trưởng ở khu vực này.

Với các thị trường mới nổi, sự tăng trưởng mạnh mẽ về thương mại và lợi nhuận các công ty đã mang lại động lực tăng trưởng trong năm 2017. Việc những nước như Nga, Argentina, Brazil đã thoát khỏi suy thoái cũng góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Sang năm tới, thuận lợi sẽ đan xen thách thức trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, chính vì vậy, đòi hỏi các chính sách cần linh hoạt hơn. Theo dự báo, các nhóm ngành như sản xuất hàng tiêu dùng, y tế và công nghệ thông tin tại các nền kinh tế mới nổi sẽ tạo được sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn cả.

Rủi ro lớn vẫn tiềm ẩn

Dù bức tranh kinh tế thế giới 2018 được dự báo lạc quan, nhưng các chuyên gia vẫn cảnh báo một số rủi ro lớn đi kèm, xuất phát từ sự điều chỉnh chính sách của các ngân hàng trung ương, rào cản thương mại và bong bóng tài sản.


Thành công của kinh tế toàn cầu năm 2017 một phần là nhờ sự kết hợp giữa chính sách tiền tệ siêu nới lỏng và những nỗ lực của các ngân hàng trung ương trong việc rút dần các biện pháp kích thích đã áp dụng nhiều năm qua. Sang năm 2018, các biện pháp nới lỏng sẽ càng bị siết lại, qua đó có thể làm giảm sức chi tiêu và tác động tới tăng trưởng. Trong bối cảnh như vậy, vấn đề nợ càng trở thành nguy cơ lớn với các nền kinh tế, khi các doanh nghiệp từng vay nợ ở thời điểm lãi suất cực thấp và giờ phải đối mặt với lãi suất tăng.

Thách thức thứ hai đến từ các rào cản thương mại trong bối cảnh chính sách bảo hộ có xu hướng gia tăng. Tổng thống Mỹ Donald Trump lên cầm quyền với khẩu hiệu “Nước Mỹ trước tiên” đã và đang làm xáo trộn, thậm chí đảo ngược một loạt chính sách kinh tế và đối ngoại. Một khi Washington đẩy mạnh các biện pháp nhằm giảm thâm hụt thương mại, đặc biệt với Trung Quốc, chắc chắn môi trường kinh tế sẽ bị ảnh hưởng. Bất kỳ rào cản thương mại nào được áp dụng cũng sẽ tác động đến tăng trưởng nói chung, nhất là khi thương mại quốc tế đang đóng góp tới 52% tổng GDP toàn cầu.

“Bong bóng tài sản” cũng được nhắc đến như một nguy cơ trong trung hạn đối với nền kinh tế toàn cầu. Nhiều báo cáo gần đây đánh giá nền kinh tế thế giới hiện nay đang giống như ở thời điểm năm 2008, tức là ngay trước khi xảy ra cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính tồi tệ nhất thời hậu Thế chiến, vốn xuất phát từ sự sụp đổ của thị trường nhà đất tại Mỹ. Hiện các nền kinh tế vẫn đang trên đà phục hồi, nhưng giá tài sản toàn cầu một lần nữa lại tăng nhanh hơn giá trị cơ bản của nó, tạo nên những “bong bóng” nguy hiểm. Đáng chú ý là những “bong bóng” này xuất hiện ở hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế thế giới chứ không chỉ tập trung ở thị trường nhà ở hay tín dụng của Mỹ như cách đây gần 10 năm.

MINH HIẾU

Chia sẻ