Kỷ niệm 45 năm Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” (12-1972 - 12-2017)

Bản hùng ca của tinh thần và trí tuệ Việt Nam

Thứ Sáu, 22/12/2017, 18:15:03
 Font Size:     |        Print
 

Tự vệ Thủ đô anh dũng chiến đấu trong 12 ngày đêm năm 1972. Ảnh tư liệu

Tháng 12-1972, quân và dân ta với tinh thần chiến đấu quả cảm, phát huy bản lĩnh, tầm cao trí tuệ đập tan cuộc tập kích đường không chiến lược của đế quốc Mỹ vào Thủ đô Hà Nội cùng một số địa phương lân cận, viết nên bản hùng ca “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, làm chấn động dư luận thế giới. Với thời gian, tầm vóc và ý nghĩa của sự kiện lịch sử trọng đại này càng được nhận thức rõ nét và sâu sắc.

Bước leo thang cao nhất trong chiến tranh phá hoại

Ngược dòng thời gian, từ giữa tháng 11-1972, sau khi trúng cử tổng thống Mỹ nhiệm kỳ hai, Ri-chác Ni-xơn thể hiện rõ bản chất ngoan cố và hiếu chiến, vừa ráo riết triển khai các kế hoạch kéo dài, mở rộng chiến tranh xâm lược miền nam, vừa chuẩn bị hành động phiêu lưu quân sự mới ra miền bắc Việt Nam. Ngày 14-12-1972, Nixon ra lệnh cho Hội đồng tham mưu trưởng liên quân mở cuộc tập kích đường không chiến lược (chủ yếu bằng máy bay B.52) vào Hà Nội, Hải Phòng cùng các địa phương khác nhằm mục đích: hủy diệt tiềm lực kinh tế, quốc phòng miền bắc, làm lung lay quyết tâm kháng chiến của nhân dân Việt Nam; vực dậy tinh thần, giảm áp lực cho chính quyền, quân đội Sài Gòn ở miền Nam; tạo thế mạnh trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris, buộc ta phải ký kết một bản hiệp định có lợi cho Mỹ. Bộ Tư lệnh không quân chiến lược Mỹ chủ quan nhận định: Tên lửa bắc Việt Nam (chủ yếu là SAM2) sẽ bị “che mắt” dẫn đến vô hiệu hóa bởi hệ thống nhiễu cực mạnh. Do vậy, đối thủ chính của không quân Mỹ sẽ là các loại máy bay tiêm kích (MiG-17, MiG-19, MiG-21), nhưng những loại máy bay tiêm kích này cũng không đủ sức ngăn chặn, dễ dàng bị tiêu diệt trước khi tiếp cận được B.52; từ đó, khẳng định sẽ sớm đạt được mục đích đề ra trong vòng một tuần.

Ngày 18-12-1972, cuộc tập kích của không quân Mỹ (mật danh “Linebacker II”) chính thức bắt đầu. Địch đã huy động hơn 700 lần chiếc B.52, cùng hơn 1.000 lần chiếc máy bay chiến thuật (có cả loại hiện đại nhất thời bấy giờ - F.111), ném khoảng 30.000 tấn bom xuống các mục tiêu quân sự, giao thông, trường học, bệnh viện, khu phố... gây những tội ác vô cùng dã man đối với nhân dân ta; đỉnh điểm là việc sử dụng máy bay B.52 ném bom rải thảm mang tính hủy diệt vào các khu đông dân cư ở Hà Nội trong những ngày từ 26 đến 29-12-1972. Đây là bước leo thang cao nhất của không quân Mỹ trong chiến tranh phá hoại đối với miền bắc Việt Nam.

Bước ngoặt cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

Do phán đoán chính xác âm mưu, hành động của địch, có sự chuẩn bị sớm từ trước, quân dân ta ở Hà Nội và các địa phương bước vào chiến dịch phòng không với tinh thần chủ động, bình tĩnh, tự tin. Với quyết tâm “bắn rơi tại chỗ, bắt sống giặc lái B.52, tiến đến đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích của không quân Mỹ”, lực lượng phòng không, không quân của ta đã tổ chức hiệp đồng chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp.

Ngay trong đêm đầu tiên, bộ đội ta đã lập chiến công to lớn: bắn rơi bảy máy bay địch, trong đó có ba máy bay B.52 (hai chiếc rơi tại chỗ), mở ra khả năng đánh bại hoàn toàn cuộc tập kích của địch. Những ngày tiếp theo, ta tiếp tục bắn rơi thêm nhiều B.52 (đêm 20-12 bắn rơi bảy chiếc; đêm 26-12 bắn rơi tám chiếc,...) cùng các loại máy bay chiến thuật khác. Bị tổn thất nặng nề, đến sáng 30-12-1972, Richard Nixon buộc phải tuyên bố chấm dứt cuộc tập kích đường không chiến lược vào Hà Nội, Hải Phòng, chấp nhận nối lại đàm phán tại Hội nghị Paris. Kết quả toàn chiến dịch, ta bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 B.52 và năm F.111, diệt và bắt sống nhiều phi công Mỹ.

Dư luận trong và ngoài nước gọi chiến thắng này là trận “Điện Biên Phủ trên không”. Lần đầu tiên trong chiến tranh, quân dân Việt Nam đã tổ chức và thực hiện thành công một chiến dịch phòng không quy mô lớn, đánh thắng cuộc tập kích của không quân chiến lược đối phương bằng một đòn tiêu diệt nặng nề nhất trong lịch sử của lực lượng này, gây một sự bất ngờ và kinh hoàng lớn cho phía Mỹ. Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không 1972” đóng vai trò quyết định trực tiếp buộc chính phủ Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam, rút hết quân viễn chinh, quân đồng minh về nước, mở ra bước ngoặt mới cho toàn bộ sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc; đồng thời làm nức lòng bè bạn và nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới, cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng giải phóng dân tộc, đẩy lùi “tâm lý sợ hãi” về cái gọi là “sức mạnh khủng khiếp của không quân chiến lược Mỹ”.

Thắng lợi đó bắt nguồn sâu xa từ đường lối chính trị, đường lối quân sự độc lập, tự chủ, đúng đắn, sáng tạo và tầm nhìn chiến lược của Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh; từ sự ủng hộ, giúp đỡ to lớn, có hiệu quả của các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là của Liên Xô, Trung Quốc; từ truyền thống yêu nước nồng nàn và chủ nghĩa anh hùng cách mạng; từ sức mạnh tổng hợp toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân... Nhưng nguyên nhân cơ bản, trực tiếp nhất vẫn là nhân tố con người Việt Nam. Đặt trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể lúc đó, quân dân ta phải đối phó với kẻ thù có tiềm lực kinh tế, quân sự lớn gấp nhiều lần, có ưu thế vượt trội về vũ khí, khí tài trang bị hiện đại, nhưng con người Việt Nam với trí thông minh, tài mưu lược, sức sáng tạo phi thường, đã khiến những “siêu pháo đài bay B.52”, “cỗ máy điện tử F.111”, vốn được coi “bất khả xâm phạm”, là niềm tự hào của nền công nghiệp quân sự khổng lồ Mỹ, phải chịu trận. Đây là kết quả vượt ra ngoài sự tưởng tượng của các nhà hoạch định chính sách phía Mỹ, cũng như nhiều chuyên gia quân sự thế giới.

Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho kho tàng nghệ thuật quân sự Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật chiến dịch phòng không như: phán đoán chính xác âm mưu, thủ đoạn tập kích của không quân địch, sớm có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, mở màn chiến dịch chủ động; xác định đúng đối tượng tác chiến, chỉ đạo chiến thuật linh hoạt, sáng tạo; sử dụng lực lượng phù hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp các binh chủng, từng binh chủng; chỉ huy tập trung, thống nhất, bảo đảm tác chiến hiệp đồng chặt chẽ. Đó là những bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu, cần được tiếp tục chắt lọc và vận dụng.

Trần Hữu Huy

Chia sẻ